Η ΕΚΤ αύξησε τα επιτόκια για πρώτη φορά μετά από τρία χρόνια

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αύξησε τα επιτόκια για πρώτη φορά από το 2023, ως απάντηση στον υψηλότερο πληθωρισμό που προκλήθηκε από τον πόλεμο στο Ιράν.

Η νέα ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή αλλάζει τα δεδομένα για την ευρωπαϊκή οικονομία και αναγκάζει την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να επιστρέψει σε πιο αυστηρή νομισματική πολιτική. Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ αποφάσισε να αυξήσει κατά 25 μονάδες βάσης τα βασικά επιτόκια, εκτιμώντας ότι οι πληθωριστικές πιέσεις που προκαλεί ο πόλεμος και η άνοδος των τιμών της ενέργειας απειλούν να εκτροχιάσουν τον στόχο για πληθωρισμό 2%.

Η απόφαση σημαίνει ότι από τις 17 Ιουνίου 2026 το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων αυξάνεται στο 2,25%, το επιτόκιο κύριας αναχρηματοδότησης στο 2,40% και το επιτόκιο οριακής χρηματοδότησης στο 2,65%.

Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να επηρεάσει άμεσα το κόστος δανεισμού για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Τα δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο θα δεχθούν νέες πιέσεις, ενώ η αγορά προεξοφλεί ότι τα τραπεζικά επιτόκια θα παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ό,τι υπολογιζόταν πριν από μερικούς μήνες.

Σύμφωνα με τις νέες προβλέψεις των εμπειρογνωμόνων του Ευρωσυστήματος, ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη αναμένεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στο 3% το 2026, στο 2,3% το 2027 και να επιστρέψει στον στόχο του 2% το 2028. Παράλληλα, ο λεγόμενος δομικός πληθωρισμός, ο οποίος εξαιρεί τις ευμετάβλητες τιμές ενέργειας και τροφίμων, εκτιμάται ότι θα παραμείνει στο 2,5% τόσο το 2026 όσο και το 2027.

Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι η άνοδος των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου εξαιτίας του πολέμου τροφοδοτεί ένα νέο κύμα ανατιμήσεων, το οποίο μεταφέρεται σταδιακά στις τιμές των τροφίμων, των αγαθών και των υπηρεσιών.

Την ίδια ώρα, η ΕΚΤ αναθεώρησε προς τα κάτω τις προβλέψεις για την οικονομική ανάπτυξη της Ευρωζώνης. Η ανάπτυξη αναμένεται πλέον να διαμορφωθεί στο 0,8% το 2026, στο 1,2% το 2027 και στο 1,5% το 2028, καθώς το υψηλότερο ενεργειακό κόστος, η μείωση της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών και η αυξημένη αβεβαιότητα περιορίζουν τις επενδύσεις και την κατανάλωση.

Οι επιπτώσεις γίνονται ήδη αισθητές και στην Ελλάδα. Αν και οι ελληνικές τράπεζες εξακολουθούν να εμφανίζουν ισχυρή πιστωτική επέκταση, η αύξηση του κόστους χρήματος αναμένεται να επιβαρύνει όσους έχουν στεγαστικά ή επιχειρηματικά δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο. Από την άλλη πλευρά, οι τράπεζες εκτιμάται ότι θα ενισχύσουν τα καθαρά έσοδα από τόκους, καθώς τα επιτόκια δανεισμού παραμένουν σε υψηλά επίπεδα.

Η ΕΚΤ ξεκαθαρίζει πάντως ότι δεν προδεσμεύεται για την επόμενη κίνηση. Όπως τονίζει, οι αποφάσεις για τα επιτόκια θα λαμβάνονται συνεδρίαση με συνεδρίαση, με βάση τα οικονομικά στοιχεία που θα προκύπτουν και κυρίως την πορεία του πληθωρισμού. Ωστόσο, το μήνυμα που εκπέμπει είναι σαφές: όσο ο πόλεμος διατηρεί τις τιμές της ενέργειας σε ανοδική τροχιά, η μάχη κατά του πληθωρισμού παραμένει πρώτη προτεραιότητα, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει βραδύτερη ανάπτυξη και ακριβότερο δανεισμό για την ευρωπαϊκή οικονομία.