Επιτόκια: Νέος “πονοκέφαλος” για τους δανειολήπτες – Ποιοι κινδυνεύουν με αυξήσεις

Νέα πίεση στις τσέπες νοικοκυριών και επιχειρήσεων φέρνει η διαφαινόμενη αύξηση των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, καθώς το κόστος του χρήματος έχει ήδη αρχίσει να ανεβαίνει.

Το επικρατέστερο σενάριο θέλει την ΕΚΤ να προχωρά κατά την αυριανή συνεδρίαση του ΔΣ σε νέα αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης, ανεβάζοντας το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων στο 2,50% από 2,25%. Εφόσον μια τέτοια εξέλιξη επιβεβαιωθεί, θα πρόκειται για τη δεύτερη αύξηση μέσα στο 2026.

Το κρίσιμο ερώτημα για τους δανειολήπτες είναι ένα: πόσο και πόσο γρήγορα θα περάσει η αύξηση στις δόσεις και στα νέα δάνεια;

Ποιοι επηρεάζονται περισσότερο

Όπως εξηγεί υψηλόβαθμη τραπεζική πηγή «η άνοδος των επιτοκίων δεν σημαίνει ότι από την επόμενη ημέρα θα αυξηθούν όλες οι δόσεις και προσθέτει: η επίπτωση εξαρτάται από το είδος του δανείου και κυρίως από το εάν το επιτόκιο είναι σταθερό ή κυμαινόμενο».

Όσοι έχουν στεγαστικό με σταθερό επιτόκιο για όλη τη διάρκεια της σύμβασης δεν επηρεάζονται άμεσα από μία αύξηση των επιτοκίων της ΕΚΤ. Αντίθετα, μεγαλύτερη προσοχή χρειάζεται στα δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο, καθώς το κόστος τους μπορεί να ακολουθήσει την άνοδο των επιτοκίων αναφοράς.

Παράλληλα, ακριβότερη μπορεί να γίνει η πρόσβαση σε νέο δανεισμό για όσους σχεδιάζουν τώρα να αγοράσουν σπίτι ή να χρηματοδοτήσουν μία επένδυση.

Τι συμβαίνει στα στεγαστικά

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα νέα στεγαστικά δάνεια, καθώς τα επιτόκια στην Ελλάδα είχαν υποχωρήσει σημαντικά το προηγούμενο διάστημα. Τον Ιούλιο το μέσο επιτόκιο των νέων στεγαστικών δανείων με κυμαινόμενο επιτόκιο διαμορφώθηκε στο 3,53% στην Ελλάδα, χαμηλότερα ακόμη και από το 3,69% της Ευρωζώνης.

Τραπεζικές πηγές εκτιμούν ότι η κατηγορία αυτή είναι από τις πλέον ευάλωτες σε μια νέα περίοδο ανόδου του κόστους χρήματος. Η πλειονότητα, πάντως, των νέων στεγαστικών χορηγείται με σταθερό επιτόκιο, περιορίζοντας τον άμεσο κίνδυνο για όσους έχουν ήδη «κλειδώσει» τη δόση τους.

Στα υφιστάμενα στεγαστικά δάνεια διάρκειας άνω των πέντε ετών, το μέσο επιτόκιο αυξήθηκε ήδη τον Ιούλιο κατά 6 μονάδες βάσης, στο 3,72%.

Πιο ακριβά τα μικρά επιχειρηματικά δάνεια

Ακόμη μεγαλύτερο είναι το πρόβλημα για τις μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες ήδη δανείζονται ακριβότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Τα νέα επιχειρηματικά δάνεια συγκεκριμένης διάρκειας και κυμαινόμενου επιτοκίου είχαν τον Ιούλιο μέσο επιτόκιο 4,21%, ενώ για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις το κόστος έφθανε στο 4,45%.

Η μεγαλύτερη επιβάρυνση καταγράφεται στα μικρά δάνεια έως 250.000 ευρώ. Εκεί το επιτόκιο στην Ελλάδα έφθασε στο 5,07%, όταν στην Ευρωζώνη ήταν 3,83%. Η διαφορά φθάνει δηλαδή τις 1,24 ποσοστιαίες μονάδες, γεγονός που καθιστά τη χρηματοδότηση αισθητά ακριβότερη για μια ελληνική μικρή επιχείρηση.

«Φωτιά» τα καταναλωτικά

Ακόμη υψηλότερο είναι το κόστος για τα νοικοκυριά που αναζητούν καταναλωτικό δάνειο. Το μέσο επιτόκιο των νέων καταναλωτικών δανείων στην Ελλάδα βρέθηκε τον Ιούλιο στο 10,45%, έναντι μόλις 7,60% στην Ευρωζώνη.

Πρακτικά, πρόκειται για μία από τις ακριβότερες μορφές τραπεζικού δανεισμού και μια νέα άνοδος του κόστους χρήματος καθιστά ακόμη σημαντικότερη τη σύγκριση των προσφορών πριν από τη λήψη ενός νέου δανείου.

Τι πρέπει να ελέγξουν οι δανειολήπτες

Όσοι έχουν ήδη δάνειο θα πρέπει να κοιτάξουν στη σύμβασή τους εάν το επιτόκιο είναι σταθερό ή κυμαινόμενο, με ποιο επιτόκιο αναφοράς συνδέεται και κάθε πότε γίνεται αναπροσαρμογή.

Για όσους βρίσκονται τώρα σε αναζήτηση στεγαστικού, το κρίσιμο δεν είναι μόνο το αρχικό επιτόκιο που προσφέρει η τράπεζα, αλλά το συνολικό κόστος του δανείου, η διάρκεια του σταθερού επιτοκίου και η δόση που θα προκύψει εάν αργότερα το δάνειο μετατραπεί σε κυμαινόμενο.

Γιατί ανεβάζει ξανά τα επιτόκια η ΕΚΤ

Πίσω από τη διαφαινόμενη νέα αύξηση βρίσκονται οι πληθωριστικές πιέσεις που έχουν επιστρέψει στο προσκήνιο, κυρίως εξαιτίας της ενέργειας και των επιπτώσεων του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Ο πληθωρισμός τον Αύγουστο ανέβηκε στο 3,3% στην Ευρωζώνη και στο 3,7% στην Ελλάδα, ενισχύοντας τις εκτιμήσεις ότι η ΕΚΤ θα επιλέξει μία ακόμη αύξηση επιτοκίων.

Η ING εκτιμά ότι θα υπάρξει αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης τον Σεπτέμβριο, χαρακτηρίζοντάς την περισσότερο ως «προληπτική» κίνηση απέναντι στον κίνδυνο να περάσει το νέο ενεργειακό σοκ ευρύτερα στις τιμές.

Για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, πάντως, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: η εποχή του φθηνότερου χρήματος φαίνεται να κάνει ένα ακόμη βήμα πίσω και όσοι χρειάζονται νέο δάνειο θα πρέπει να υπολογίζουν πλέον με μεγαλύτερη προσοχή το κόστος της χρηματοδότησης.