Ο Αλκίνοος Ιωαννίδης δεν τραγουδά ποτέ σε ουδέτερο έδαφος

Ο Αλκίνοος Ιωαννίδης είναι ένας καλλιτέχνης φύσει και θέση πολιτικός. Στο φετινό Helmos Mountain Festival θα μπορούσε να δώσει απλώς μια εκρηκτική συναυλία. Να ερμηνεύσει τα τραγούδια του, να ξεσηκώσει το κοινό και να φύγει. Και κανείς δεν θα του ζητούσε περισσότερα.

Όμως ο Αλκίνοος δεν αντιμετωπίζει έναν τόπο ως ένα απλό σκηνικό ούτε τη μουσική ως μια ουδέτερη πράξη ψυχαγωγίας. Βρισκόταν στα μαρτυρικά Καλάβρυτα. Σε έναν τόπο που κουβαλά ένα από τα πιο βαριά ιστορικά τραύματα της χώρας. Στον Τόπο Θυσίας οι γερμανικές δυνάμεις κατοχής εκτέλεσαν τον ανδρικό πληθυσμό της πόλης στις 13 Δεκεμβρίου του 1943. Και στάθηκε σε αυτό, δεν το προσπέρασε. Εξομολογήθηκε στο μικρόφωνο πως επισκέφθηκε τον Τόπο Θυσίας πριν τη συναυλία και μίλησε για τον συμβολισμό και τη σημασιολογική του φόρτιση. Και αναφερόμενος σε εκείνο το χθες, μίλησε ταυτόχρονα και για το σήμερα.

Αυτή είναι ίσως η μεγάλη διαφορά του Αλκίνοου Ιωαννίδη από πολλούς σύγχρονους καλλιτέχνες: δεν αντιμετωπίζει την τέχνη ως καταφύγιο μακριά από την πραγματικότητα. Αντιλαμβάνεται ότι η τέχνη είναι ένας τρόπος να σταθείς μέσα στην πραγματικότητα, να πάρεις θέση, να θυμηθείς και να συνδέσεις.
Ήταν ανέκαθεν πολιτικός καλλιτέχνης με την ουσιαστική έννοια της λέξης, όχι την κομματική. Με την έννοια του πολίτη που γνωρίζει ότι η μνήμη είναι πολιτική πράξη.

Αρκεί να ακούσει κανείς τα τραγούδια του. Δεν υπάρχουν εκεί εύκολα συνθήματα. Υπάρχουν όμως αξίες, αγωνίες, ερωτήματα και πεποιθήσεις. Υπάρχει μια σταθερή πίστη στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια και μια διαρκής υπενθύμιση ότι τίποτα δεν είναι δεδομένο.

Γι’ αυτό και κάθε του στίχος μοιάζει να κουβαλά ένα προσωπικό πιστεύω. Σε μια εποχή όπου πολλοί φοβούνται να μιλήσουν για να μη δυσαρεστήσουν κανέναν, ο Αλκίνοος Ιωαννίδης συνεχίζει να θυμίζει ότι ο καλλιτέχνης δεν είναι απλώς ένας ερμηνευτής τραγουδιών. Είναι ένας άνθρωπος που στέκεται απέναντι στον κόσμο και παίρνει θέση.

Και ύστερα τραγούδησε την «Πατρίδα»,  ένα τραγούδι βαθιά πολιτικό, αυτοκριτικό, ένα τραγούδι που κοιτά κατάματα την ιστορία, τις πληγές, τις ήττες και τις αντιφάσεις μας.

Οι στίχοι: «Με τρομάζεις ακόμα, οπαδέ της ομάδας, του κόμματος σκύλε, της οργάνωσης μάγκα, διερμηνέα του Θεού…» ακούγονταν διαφορετικά. Μιλούν για τον φανατισμό που επιστρέφει διαρκώς με διαφορετικά προσωπεία. Για τη βία που γεννιέται όταν η ταυτότητα γίνεται όπλο. Για τον φόβο που μεταμφιέζεται σε ιδεολογία, θρησκεία ή πατριωτισμό.

Αυτό είναι που τον καθιστά ξεχωριστό. Κάθε τραγούδι του είναι και μια πολιτική θέση απέναντι στον κόσμο.Γιατί πολιτική δεν είναι μόνο οι εκλογές, τα κόμματα και οι κυβερνήσεις. Πολιτική είναι η στάση απέναντι στον πόλεμο, στον πρόσφυγα, στη μνήμη, στην αδικία και τον άνθρωπο.

Σε μια εποχή όπου η δημόσια σφαίρα κατακλύζεται από θόρυβο, συνθήματα και εύκολες βεβαιότητες, εκείνος επιμένει να υπενθυμίζει κάτι πολύ απλό: ότι η μνήμη έχει ευθύνη. Εκεί ψηλά στις κορυφές του Χελμού αυτό ακούστηκε πιο καθαρά από ποτέ. Γιατί ο Αλκίνοος Ιωαννίδης δεν τραγουδά ποτέ σε ουδέτερο έδαφος.