Κίνδυνοι για μπλακάουτ στην Ευρώπη λόγω καύσωνα – Η θέση της Ελλάδας

Το ενεργειακό δίκτυο της Ευρώπης δοκιμάζεται σκληρά, καθώς η ήπειρος φλέγεται από έναν πρωτοφανή καύσωνα.

Οι μετεωρολόγοι προειδοποιούν ότι οι θερμοκρασίες ενδέχεται να αγγίξουν τους 43°C στη Μεσόγειο αυτή την εβδομάδα, ενώ η Δυτική Ευρώπη προετοιμάζεται για ζέστη που πιθανώς να σπάσει κάθε ιστορικό ρεκόρ.

Η Γαλλία έχει ήδη θέσει περισσότερα από τα μισά από τα 96 διαμερίσματά της σε κόκκινο συναγερμό για κίνδυνο ζωής, προτρέποντας τους πολίτες να αποφεύγουν την άμεση έκθεση στον ήλιο.

Στην άλλη πλευρά της Μάγχης, η Μετεωρολογική Υπηρεσία του Ηνωμένου Βασιλείου (Met Office) προειδοποιεί ότι οι μέγιστες θερμοκρασίες κατά τη διάρκεια της ημέρας στα νότια της Αγγλίας θα μπορούσαν να φτάσουν τους 38°C τις επόμενες ημέρες, με “επικίνδυνες” τροπικές νύχτες (όπου η θερμοκρασία δεν πέφτει ποτέ κάτω από τους 20°C κατά τη διάρκεια του 24ώρου).

Η Γερμανία, η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Ελβετία αναμένουν επίσης εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες, οι οποίες αρχίζουν να παραλύουν την καθημερινότητα.

Σε ολόκληρη την Ευρώπη, εκατοντάδες σχολεία έχουν κλείσει ή ολοκληρώνουν τα μαθήματα νωρίτερα, ενώ τα δρομολόγια των τρένων σε πολυσύχναστες πόλεις όπως το Παρίσι και οι Βρυξέλλες έχουν μειωθεί για να περιοριστεί ο κίνδυνος βλαβών. Το φεστιβάλ Fête de la Musique στο Παρίσι πραγματοποιήθηκε κανονικά το Σαββατοκύριακο, αλλά η κυβέρνηση απαγόρευσε την κατανάλωση αλκοόλ σε δημόσιους χώρους για να μειωθεί ο κίνδυνος αφυδάτωσης.

Υπάρχει όμως και ένα άλλο θύμα της ακραίας ζέστης που οι περισσότεροι άνθρωποι δεν λαμβάνουν υπόψη: η ηλεκτρική ενέργεια.

Πώς οι υψηλές θερμοκρασίες επηρεάζουν το ενεργειακό δίκτυο της Ευρώπης

Η Ευρώπη παρουσιάζει συχνά έξαρση στη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας κατά τη διάρκεια των καυσώνων. Όπως αναφέρει το Euronews, λειτουργία κυρίως μονάδων κλιματισμού και ανεμιστήρων κατανάλωσε περίπου το 7% της παγκόσμιας ηλεκτρικής ενέργειας το 2022.

“Οι θερμοκρασίες που καταρρίπτουν το ένα ρεκόρ μετά το άλλο τροφοδοτούν τη ζήτηση για κλιματισμό και προκαλούν κατακόρυφη αύξηση στη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας – κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε έναν φαύλο κύκλο αυξημένων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, οι οποίες με τη σειρά τους κάνουν τον πλανήτη ακόμη πιο θερμό” προειδοποιούσε από το 2023 ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας.

Κατά τη διάρκεια του καύσωνα στις αρχές του καλοκαιριού του 2025, η Γαλλία κατέγραψε βραδινή αιχμή ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας κατά 25% υψηλότερη από τον μέσο όρο των περιόδων εκτός αιχμής, παρά το γεγονός ότι η χώρα έχει σχετικά χαμηλά ποσοστά ιδιοκτησίας κλιματιστικών.

Ποιες χώρες θα δουν τη μεγαλύτερη αύξηση στη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας

Η ιστοσελίδα σύγκρισης τιμών Compare the Market, σύμφωνα με το Euronews, συνέκρινε τα στοιχεία από 85 χώρες, οι οποίες αντιπροσωπεύουν περίπου το 90% της παγκόσμιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, για να κατανοήσει πώς μεταβάλλεται η ζήτηση ενέργειας κατά τους μήνες με ακραίες θερμοκρασίες.

Η μελέτη συνέκρινε τη ζήτηση κατά το θερμότερο 10% των μηνών σε κάθε χώρα με τη ζήτηση κατά τους μήνες με κανονικές θερμοκρασίες.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η Ελλάδα κατέλαβε την πρώτη θέση παγκοσμίως, με τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας να αυξάνεται κατά 38,62% κατά τις περιόδους ακραίας ζέστης. Αυτό ισοδυναμεί με επιπλέον 143,08 kWh ανά άτομο για κάθε μήνα ακραίου καύσωνα.

Το Μαυροβούνιο κατέλαβε τη δεύτερη θέση, με τη ζήτηση να αυξάνεται κατά 22,49%, ακολουθούμενο από την Τουρκία (21,91%), την Κροατία (17,76%), την Ιταλία (14,22%) και την Ισπανία (8,86%).

Οι ευρωπαϊκές χώρες με τις μεγαλύτερης διάρκειας ετήσιες διακοπές ρεύματος

Όταν η συνολική ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας υπερβαίνει τη διαθέσιμη παραγωγική ικανότητα ή τα φυσικά όρια του ηλεκτρικού δικτύου, μπορεί να προκληθεί μπλακάουτ.

Χρησιμοποιώντας τα δεδομένα διακοπών ρεύματος των πέντε πιο πρόσφατων διαθέσιμων ετών, η Compare the Market ανέλυσε επίσης τη μέση διάρκεια και το εκτιμώμενο κόστος των διακοπών ρεύματος ανά νοικοκυριό σε επιλεγμένες χώρες.

Μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών που αναλύθηκαν, η Ουγγαρία κατέγραψε τη μεγαλύτερη μέση διάρκεια διακοπής ρεύματος, με 2,92 ώρες ετησίως, ακολουθούμενη από τη Σλοβενία με 2,16 ώρες και την Ελλάδα με 1,63 ώρες.

“Αν και η Ιταλία έχει μικρότερη μέση διάρκεια διακοπής ρεύματος από την Ελλάδα, η μεγάλη βάση των νοικοκυριών της σημαίνει ότι καταγράφει το υψηλότερο συνολικό εκτιμώμενο ετήσιο κόστος ανά νοικοκυριό μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών που επισημαίνονται”, αναφέρει η μελέτη.

“Οι διακοπές ρεύματος στην Ιταλία εκτιμάται ότι κοστίζουν στα νοικοκυριά περίπου 154,7 εκατομμύρια ευρώ ετησίως, ακολουθούμενη στενά από την Πολωνία με 152,1 εκατομμύρια ευρώ”.

Μπορούν οι ΑΠΕ να σώσουν το επιβαρυμένο δίκτυο της Ευρώπης;

Τον Ιούνιο και τον Ιούλιο του περασμένου έτους, η Ευρώπη βίωσε θερμοκρασίες που άγγιξαν τους 40°C, προκαλώντας αύξηση της ημερήσιας ζήτησης ενέργειας έως και 14%.

Αυτό, σε συνδυασμό με τις βλάβες σε θερμικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής, οδήγησε σε διπλασιασμό έως και τριπλασιασμό των μέσων ημερήσιων τιμών ενέργειας.

Ωστόσο, σύμφωνα με την ενεργειακή δεξαμενή σκέψης Ember, η παραγωγή ηλιακής ενέργειας σε επίπεδα ρεκόρ στην ΕΕ βοήθησε να διατηρηθεί σταθερός ο εφοδιασμός ενέργειας εν μέσω της έξαρσης της ζήτησης.

“Στις ημέρες αιχμής του καύσωνα, η ηλιακή ενέργεια απέδωσε έως και 50 GW ισχύος μόνο στη Γερμανία, παράγοντας το 33-39% της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας”, αναφέρει η Ember.

“Η Γερμανία διαθέτει 14 GW αποθήκευσης σε μπαταρίες και 10 GW συστημάτων αντλησιοταμίευσης, γεγονός που βοήθησε στην αποθήκευση μέρους της ηλιακής ενέργειας για χρήση μετά τη δύση του ήλιου”.