Η “ΜΟΔΑ” ΤΩΝ SOCIAL MEDIA ΜΕ ΤΗΝ ΤΕΣΤΟΣΤΕΡΟΝΗ ΠΟΥ ΓΥΡΙΖΕΙ ΜΠΟΥΜΕΡΑΝΓΚ

Τον τελευταίο καιρό γίνεται ένας χαμός στα social media με τις θεραπείες τεστοστερόνης, που φλερτάρει με τα όρια της εμμονής.

Fitness influencers και δημιουργοί περιεχομένου με οδηγίες για το πώς πρέπει να είναι “ο άνδρας ο σωστός” συμφωνούν πως υπάρχει “κρίση αρρενωπότητας” (manosphere).

Το mantra τους είναι πως τα χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης συνδέονται με την κοινωνική “αδυναμία” των ανδρών. Και πώς θα λύσουν αυτό το πρόβλημα;

Με θεραπεία υποκατάστασης τεστοστερόνης, γνωστή ως TRT (Testosterone Replacement Therapy).

Nέοι άνδρες παρουσιάζουν σε videos τη “ρουτίνα αρρενωπότητας” που ακολουθούν και αφορά ενέσεις ή τζελ τεστοστερόνης, την οποία λαμβάνουν σαν να είναι καραμέλα. Σαν να μην έχει παρενέργειες.

Σου έχω νέα.

Έχει και είναι τα αντίθεται από αυτά που θες.

Πότε αρχίζει να πέφτει η τεσοστερόνη

Οι επιστήμονες θυμίζουν ότι η τεστοστερόνη είναι μόνο ένα μέρος ενός πολύ μεγαλύτερου αναπαραγωγικού συστήματος και ότι τα χαμηλότερα επίπεδα δεν σημαίνουν πάντα στειρότητα. Όπως και κάθε περίπτωση είναι διαφορετική.

Η μείωσή της βρίσκεται στο επίκεντρο του φαινομένου που ονομάζεται “ανδρόπαυση” και δεν είναι κάτι άλλο από μια φυσική εξέλιξη του περάσματος των χρόνων.

Πρόκειται για κάτι αντίστοιχο με την εμμηνόπαυση των γυναικών, μόνο που στην περίπτωση των ανδρών επηρεάζεται μια ορμόνη, η τεστοστερόνη. Όχι όλο τους το σύστημα, όπως συμβαίνει με τις γυναίκες.

Επισήμως, η ανδρόπαυση προσδιορίζεται ως αναστολή παραγωγής ανδρογόνων, που είναι οι κυρίαρχες ορμόνες στον άνδρα.

Εμφανίζεται μετά τα 50 και “εκφράζεται” σε ό,τι έχει να κάνει με τη γήρανση (μείωση μυϊκής μάζας και ισχύος, οστικής πυκνότητας, ανοσολογικής ετοιμότητας, διαταραχές ύπνου κλπ), την κόπωση και τη σεξουαλική λειτουργία, μαζί και την ικανότητα για γονιμοποίηση.

Για την ιστορία, η τεστοστερόνη είναι σύνθετη ορμόνη που επηρεάζει πολλά περισσότερα από τη γονιμότητα, όπως η μυϊκή μάζα, η οστική πυκνότητα, η διάθεση, τα επίπεδα ενέργειας και ο μεταβολισμός. Άρα, ενδεχόμενη παρατεταμένη πτώση δείχνει θέμα με τη γενική υγεία ενός άνδρα.

Το βασικό αξίωμα με τα συμπληρώματα και τις θεραπείες

Το βασικό αξίωμα με τις ορμόνες, τις βιταμίνες και ό,τι άλλο χρειαζόμαστε για να λειτουργεί καλά ο οργανισμός μας είναι πως δεν παίρνουμε ό,τι δεν χρειαζόμαστε. Αλλιώς, υπάρχουν παρενέργειες που σίγουρα δεν θέλουμε.

Όπως έχει πει ο Δόκτορ Ιωάννης Βασιλόπουλος, γιατρός αναπαραγωγής, μαιευτήρας και γυναικολόγος στο Pop Science δεν ισχύει ακριβώς ότι ένας άνδρας μπορεί να γίνει πατέρας στην όποια ηλικία, με την τεστοστερόνη και τον αριθμό και την ποιότητα των σπερματοζωαρίων να επηρεάζονται από τα χρόνια που κουβαλούν, αλλά και από άλλους παράγοντες.

Για παράδειγμα έχουν “λόγο” το κάπνισμα, το χρόνιο στρες, οι περιβαλλοντικές συνθήκες, ο ύπνος και ό,τι άλλο βοηθά ή διαλύει τη συνολική μας υγεία.

Συν τη μείωση της τεστοστερόνης σταδιακά από τα 40 και σε μεγαλύτερο βαθμό από τα 50, τα πράγματα παύουν να είναι όσο εύκολα μπορεί να ήταν έως τότε.

Τι πρέπει να κάνεις αν διαπιστώσεις πρόβλημα; Να πας σε επαγγελματία υγείας. Είναι κρίμα να βάλεις τρικλοποδιά στον εαυτό σου. Πολύ περισσότερο από την στιγμή που δεν βοηθούν γενικά, οι συνθήκες να λύσεις μόνος το πρόβλημα.

Ο ανησυχητικός “καταποντισμός” της τεστοστερόνης

Νέα μελέτη ενημερώνει πως τον τελευταίο μισό αιώνα μειώθηκαν κατά 50% τα επίπεδα τεστοστερόνης. Τα ευρήματα έρευνας που διενεργήθηκε σε πέντε χώρες προκαλούν ανησυχία στους επιστήμονες, καθώς η πτώση ήταν απότομη.

Προτείνεται λοιπόν, ότι αυτό μπορεί να σηματοδοτεί μια ευρύτερη κρίση στην ανδρική αναπαραγωγική υγεία.

Στην ανάλυση που παρουσιάστηκε την Τρίτη, στην ετήσια συνάντηση της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ανθρώπινης Αναπαραγωγής και Εμβρυολογίας (European Society of Human Reproduction and Embryology) στο Λονδίνο, οι ερευνητές ανέφεραν ότι τα μέσα συνολικά επίπεδα τεστοστερόνης στους άνδρες μειώθηκαν κατά 54% μεταξύ 1972 και 2019.

Ο επικεφαλής καθηγητής της εργασίας, Hagai Levine από την Σχολή Δημόσιας Υγείας και Κοινοτικής Ιατρικής του Εβραϊκού Πανεπιστημίου-Hadassah Braun στο Ισραήλ, εξήγησε πως συγκέντρωσε έξι μακροχρόνιες μελέτες που είχαν επανειλημμένα μετρήσει την τεστοστερόνη με την πάροδο του χρόνου.

Συνολικά, οι μελέτες περιελάμβαναν 118.593 άνδρες από το Ισραήλ, τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Βραζιλία, τη Φινλανδία και τη Δανία.

Με δηλώσεις του στην Guardian, ο Levine εξήγησε ότι η μείωση που παρατηρήθηκε «αντανακλά μια μείωση άνω του 1% κάθε χρόνο. Επομένως δεν πρόκειται για τυχαία, δεν πρόκειται για στατιστικό σφάλμα».

Τι μπορεί να προκαλεί την πτώση της τεστοστερόνης

Η επιστημονική κοινότητα προειδοποιεί εδώ και χρόνια ότι η αναπαραγωγική υγεία των ανδρών μπορεί να βρίσκεται σε φθίνουσα πορεία, βάσει μελετών που έδειξαν μείωση του αριθμού των σπερματοζωαρίων.

Οι γιατροί έχουν επίσης εντοπίσει συνδέσεις μεταξύ χαμηλής τεστοστερόνης, παχυσαρκίας, διαβήτη και κακής μεταβολικής υγείας.

Η νέα ανάλυση αποκαλύπτει πως σε σχεδόν πέντε δεκαετίες, τα επίπεδα τεστοστερόνης φαίνεται να έχουν μειωθεί πολύ πιο απότομα από ό,τι περίμεναν οι ερευνητές που εξηγούν ότι η απότομη πτώση σε όλες τις γενιές διαφέρει από τη συνηθισμένη γήρανση.

«Μπορεί να υποδηλώνει ότι περισσότεροι άνδρες εκτίθενται σε καταστάσεις που καταστέλλουν την τεστοστερόνη, από την παχυσαρκία και τον διαβήτη έως άλλες πιέσεις στο σύγχρονο περιβάλλον».

Βάσει της βιβλιογραφίας, οι πιθανοί υπεύθυνοι για τη συνθήκη που ζουν τα τελευταία 50 χρόνια οι άνδρες είναι

• η παχυσαρκία (πχ όσο αυξάνεται το σωματικό λίπος, τόσο περισσότερη τεστοστερόνη μπορεί να μετατραπεί σε οιστρογόνα).
• ο διαβήτης (η αντίσταση στην ινσουλίνη και το χρόνια υψηλό σάκχαρο στο αίμα μπορούν να διαταράξουν τα ορμονικά σήματα) και
• οι περιβαλλοντικοί παράγοντες (χημικές ουσίες που υπάρχουν παντού γύρω μας και σε προϊόντα περιποίησης και προσωπικής υγιεινής που χρησιμοποιούμε, φυτοφάρμακα και οικιακά υλικά προκαλούν ενδοκρινικές διαταραχές που επηρεάζουν τα ορμονικά συστήματα).

Mάλιστα, μελέτη που δημοσιεύτηκε αυτήν την εβδομάδα συνέδεσε την ατμοσφαιρική ρύπανση με αλλαγές στο DNA του σπέρματος. Διευκρινίστηκε πως οι άνδρες που εκτίθενται σε κοινούς ατμοσφαιρικούς ρύπους κατά την ανάπτυξη του σπέρματος, εμφάνισαν αλλαγές στο DNA που επηρέαζαν το αν τα γονίδια ενεργοποιούνταν ή απενεργοποιούνταν.

Η διαδικασία ανάπτυξης και πλήρους ωρίμανσης των νέων σπερματοζωαρίων (σπερματογένεση) στον ανδρικό οργανισμό, είναι συνεχής διαδικασία που διαρκεί περίπου 64 έως 74 ημέρες. Στους όρχεις παράγονται κάθε μέρα νέα σπερματοζωάρια μεν, αλλά χρειάζονται 2,5 με 3 μήνες για να αναπτυχθούν πλήρως και να αποκτήσουν την ικανότητα γονιμοποίησης.

Γιατί η θεραπεία υποκατάστασης της τεστοστερόνης δεν είναι η λύση

Η TRT είναι καθαρά ιατρική θεραπεία για άνδρες με κλινικό πρόβλημα και εφόσον λαμβάνεται δίχως συνταγή γιατρού μπορεί να προκαλέσει στον εγκέφαλο τη μείωση των σημάτων για παραγωγή σπέρματος.

Σε μελέτη που δημοσιεύτηκε το Μάιο του 2025 στο επιστημονικό περιοδικό Nature ενημέρωσε ότι η εξωγενής χορήγηση τεστοστερόνης (Testosterone Replacement Therapy – TRT) προκαλεί έναν βιολογικό βρόχο ανατροφοδότησης, που στην πραγματικότητα μειώνει την παραγωγή σπέρματος (σπερματογένεση) και συχνά προκαλεί υπογονιμότητα.

Δηλαδή, οι θεραπείες τεστοστερόνης λειτουργούν τελικά ως… ανδρικό αντισυλληπτικό

Στην εργασία εξηγείται και λεπτομερώς πώς λειτουργεί αυτός ο μηχανισμός, όπως και ότι μετά τη διακοπή της θεραπείας παρατηρείται

• 67% ανάκαμψη σε 20.000.000 σπερματοζωάρια/ml στους 6 μήνες,
• 90% στους 12 μήνες και
• σε ορισμένες μελέτες, φτάνει στο 100% σε 24 μήνες.

Για αυτό και η ΤRT δεν ενδείκνυται για άνδρες που θέλουν να τεκνοποιήσουν.