ΤΑ 11 ΣΗΜΕΙΑ ΣΤΟ ΣΩΜΑ ΟΠΟΥ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΝΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΝΔΡΕΣ
Η μεγαλύτερη επιδημιολογική έρευνα, έως τώρα αποκαλύπτει τι ισχύει για τον πόνο σε έμφυλο επίπεδο. Αποκαλύπτει την ανάγκη για επαναπροσδιορισμό της υγειονομικής φροντίδας.
Ο πόνος είναι η κύρια αιτία αναπηρίας, παγκοσμίως. Παρ’ όλα αυτά, παραμένει εν πολλοίς άγνωστος.
Όχι γενικά.
Σε ό,τι αφορά τις γυναίκες.
Μελέτη-ορόσημο που δημοσιεύτηκε στο Nature Medicine επιχείρησε να καλύψει τα κενά που υπάρχουν στην κατανόηση του πόνου και μεταξύ πολλών άλλων, επιβεβαίωσε πως οι γυναίκες πονούν περισσότερο και πιο έντονα στη ζωή τους, από τους άνδρες.
Σε αυτό το σημείο, είναι χρήσιμο να θυμίσουμε ότι έως το ‘90, οι επιστημονικές έρευνες ασχολούνται κυρίως ή μόνο με τους άνδρες.
Έτσι, φτάσαμε στο 2026 για να μάθουμε ότι ο πόνος που βιώνουν οι γυναίκες αυξάνεται πιο απότομα πριν από την ηλικία των 55 ετών, δηλαδή στα χρόνια που εργάζονται, φροντίζουν τις οικογένειες τους και αναπαράγουν το είδος, μεταξύ πολλών άλλων.
Τι έδειξε η μεγαλύτερη επιδημιολογική έρευνα για τον πόνο
Ερευνητές από όλο τον κόσμο έκαναν «μία από τις μεγαλύτερες εναρμονισμένες προσπάθειες στην επιδημιολογία του πόνου, μέχρι σήμερα», όπως αναφέρεται στη δημοσίευση.
Ήταν ήδη γνωστό στην ιατρική κοινότητα πως οι γυναίκες αναφέρουν συχνότερα χρόνιο πόνο και υποδιαγιγνώσκονται. Η συγκεκριμένη έρευνα το ποσοτικοποίησε για πρώτη φορά σε παγκόσμια κλίμακα.
Οι επιστήμονες συνέλεξαν δεδομένα από περισσότερα από 6.000.000 άτομα, ηλικίας από 5 έως 100+ ετών, από 118 χώρες, μεταξύ 1990 και 2025.
Το ζητούμενο ήταν να εξεταστεί πώς ο πόνος κατανέμεται σε όλο τον κόσμο, όπως και σε όλη τη διάρκεια της ανθρώπινης ζωής.
Διαπιστώθηκε ότι οι γυναίκες υποφέρουν περισσότερο, με την πιο απότομη αύξηση να συμβαίνει πριν την ηλικία των 55 ετών.
Επίσης, φάνηκε ότι στις γυναίκες είναι λιγότερο πιθανό να συνταγογραφηθεί η αναλγητική ουσία που χρειάζονται.
Εν τω μεταξύ, όσοι βρίσκονταν στις περιοχές με τον χαμηλότερο Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης (το Human Development Index δείχνει τις χώρες που έχουν πολύ χαμηλό βιοτικό επίπεδο, φτώχεια και περιορισμένες ευκαιρίες για τους πολίτες τους) είχαν σημαντικά «υψηλότερη συχνότητα εμφάνισης σωματικού πόνου στην τρίτη ηλικία» και σχεδόν διπλάσια ποσοστά πόνου στη μέση, σε μεγαλύτερη ηλικία.
Τα 11 σημεία που ταλαιπωρούν περισσότερο τις γυναίκες
Η έρευνα διαπίστωσε ότι ο πόνος που ανέφεραν οι γυναίκες σε 11 σημεία του σώματος (κεφάλι, πρόσωπο, λαιμό ή ώμο, πόδι ή αστράγαλο, χέρι ή καρπό, αγκώνα, στήθος, πλάτη, στομάχι ή κοιλιά, ισχίο και γόνατο) ήταν υψηλότερος από ό,τι στους άνδρες.
Αυτό ίσχυε ιδιαίτερα για τον πονοκέφαλο, τον πόνο στο πρόσωπο και την κοιλιά.
Σε ό,τι αφορά το σημείο που πονούν οι περισσότεροι (ανεξαρτήτως φύλου), το περίπου 40% των συμμετεχόντων ανέφερε την πλάτη.
Στην άλλη άκρη της λίστας (με 2%) ήταν το πρόσωπο.
Τα ηλικιακά spikes του πόνου
Και στα δυο βιολογικά φύλα, ο πόνος υψηλής έντασης κορυφώθηκε κοντά στα 50, η πιο απότομη αύξηση του πόνου κατεγράφη πριν τα 55 έτη και ο γενικευμένος πόνος κορυφώθηκε στα 75.
Οι παράγοντες κινδύνου
Οι ερευνητές έγραψαν ότι οι τρέχουσες εκτιμήσεις επικεντρώνονται στις διαγνώσεις, πράγμα που μπορεί να σημαίνει ότι τα άτομα με περιορισμένη πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη εξαιρούνται, γι’ αυτό και ανέλυσαν τα ποσοστά αυτοαναφερόμενου πόνου.
Όπως εξήγησαν «αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για πιο δίκαιες προσπάθειες παρακολούθησης και πρόληψης».
Επισήμαναν και ότι «οι τροχιές ποικίλλουν σημαντικά ανάλογα με τον φαινότυπο: ο πονοκέφαλος, ο κοιλιακός και ο προσωπαλγικός πόνος κορυφώθηκαν νωρίτερα στη ζωή πριν μειωθούν, ενώ ο μυοσκελετικός πόνος γενικά αυξήθηκε προοδευτικά με την ηλικία.
Σε περιοχές του μυοσκελετικού συστήματος, ο πόνος στο άνω μέρος του σώματος (συμπεριλαμβανομένου του αυχένα, του ώμου και του αγκώνα) κορυφώθηκε γύρω στη μέση ηλικία και στη συνέχεια μειώθηκε, ενώ ο πόνος στο κάτω μέρος του σώματος (συμπεριλαμβανομένης της πλάτης, του ισχίου και του γόνατος) συνέχισε να αυξάνεται καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής -γεγονός που συνάδει με τον μεγαλύτερο ρόλο του σωρευτικού μηχανικού και εκφυλιστικού φορτίου στα σημεία που φέρνουν βάρος».
Συνολικά λοιπόν, «τα αποτελέσματά μας υποδηλώνουν ότι, αν και η πιθανότητα εμφάνισης οποιουδήποτε πόνου αυξάνεται σταθερά με την ηλικία, οι πιο εξουθενωτικές μορφές πόνου ακολούθησαν μια τροχιά ανεστραμμένου U, καθώς κορυφώνονται στα μέσα έως τα τέλη της ενήλικης ζωής πριν μειωθούν.
Αυτή η διάκριση, μεταξύ συσσώρευσης πόνου και πόνου που εντείνεται και στη συνέχεια υποχωρεί, έχει άμεσες επιπτώσεις για το πού πρέπει να επικεντρώνεται η πρόληψη και η φροντίδα σε όλη τη διάρκεια της ζωής».
Τα 3 σημεία όπου ο πόνος αυξάνεται σε όλη τη διάρκεια της ζωής
Κάτι άλλο που διαπίστωσαν οι ερευνητές ήταν πως σε τρία σημεία του σώματος ο πόνος συνεχίζει να αυξάνεται, σε όλη τη διάρκεια της ζωής μας. Είναι η πλάτη, το ισχίο και το γόνατο.
Σε ό,τι αφορά τους λόγους που πονάμε, το 18,3% του παγκόσμιου φορτίου πόνου αποδόθηκε στο κάπνισμα, την παχυσαρκία και τα χαμηλά εισοδήματα των νοικοκυριών. Στην υποσαχάρια Αφρική ήταν στο 12,6%, ενώ στην ανατολική Ευρώπη έφτασε στο 27,1%.
Μεμονωμένα, ο πόνος λόγω καπνίσματος ήταν στο 2,5% στην υποσαχάρια Αφρική, στο 6,6% στην Ωκεανία και στο 8,5% στην ανατολική Ευρώπη.
Αυτός που συσχετίστηκε με την παχυσαρκία ήταν στο 14,6% στη Βόρεια Αμερική, στο 11,2% στην ανατολική Ευρώπη και στο 2,7% στην κεντρική και τη νότια Ασία.
Γιατί συχνά αγνοείται ο πόνος των γυναικών
Το πιο “υψηλό βάρος”, όπως αναφέρθηκε στη δημοσίευση, του πόνου στις γυναίκες είναι μάλιστα, σταθερό σε όλο το σώμα, σε έναν αξιοσημείωτα ποικιλόμορφο παγκόσμιο πληθυσμό. Η εργασία αποκάλυψε πως συχνά ο πόνος των γυναικών αγνοείται ή διαγιγνώσκεται αργά ή δεν αντιμετωπίζεται επαρκώς, για διάφορους λόγους.
Ένας είναι ότι υποερευνάται.
Οι επιστήμονες επισήμαναν πως υπάρχει η ανάγκη να αλλάξουν κάποια πράγματα, όπως το
- να λαμβάνεται σοβαρά υπ’ όψιν ο πόνος τους στις κλινικές εξετάσεις,
- να αναλύονται τακτικά τα δεδομένα ανά φύλο,
- να χρηματοδοτείται σωστά η έρευνα για τις βιολογικές και τις κοινωνικές αιτίες του πόνου και
- να αναπτυχθούν καλύτερες, πιο εξατομικευμένες θεραπείες για τις γυναίκες.
Οι συγγραφείς σημείωσαν ότι υπήρχαν σημαντικοί περιορισμοί στην έρευνα (πχ διαφορετικούς τρόπους μέτρησης του πόνου, άνιση κάλυψη σε διαφορετικές περιοχές κ.α.) που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις ερμηνείες, αλλά δεν αλλάζουν τα συνολικά πρότυπα.
Ο διαχωρισμός δηλαδή, μεταξύ της απλής συσσώρευσης πόνου και των εξουθενωτικών μορφών που εντείνονται στη μέση ηλικία είναι καθοριστικός για το πού πρέπει να εστιαστούν οι πόροι της δημόσιας υγείας και η εξατομικευμένη φροντίδα.
