Όταν ο ιατροδικαστής τα παίρνει

Στην εγκληματική οργάνωση των Χανίων συμμετείχαν ιατροδικαστής και τοξικολόγος. Εξέδιδαν πορίσματα που ήταν βολικά για τα μέλη του κυκλώματος. Προκάλεσες θανατηφόρο τροχαίο ενώ ήσουν υπό την επήρεια κοκαϊνης; Κανένα πρόβλημα. Ο τοξικολόγος θα βρει στο αίμα σου μόνο υπολείμματα από χυμό πορτοκαλιού.

Κάτι αντίστοιχο έκανε και ο ιατροδικαστής που μόνταρε γνωματεύσεις κατά το συμφέρον του κυκλώματος και, ασφαλώς, της τσέπης του.

Για την ελληνική κοινωνία στο πρόσωπο του ιατροδικαστή συμπυκνώνεται ο ορισμός της ακεραιότητας. Σε αυτό συμβάλλει και ο ετυμολογικός προσδιορισμός της ιδιότητας. Εκ του ιατρού και του δικαστή. Οι δύο λειτουργοί που περιβάλλονται με κύρος και καθολικό σεβασμό. Οι δε τοξικολογικές εξετάσεις είναι πάντα το μέτρο της αλήθειας. Δίνουν την απάντηση που ουδείς δύναται να αμφισβητήσει.

Τι συμβαίνει όμως όταν ο ιατροδικαστής τα πιάνει και ο τοξικολόγος εκδίδει ψευδείς γνωματεύσεις; Εξάγονται δύο συμπεράσματα.

Το πρώτο. Η εγκληματική οργάνωση διέθετε υψηλό επίπεδο κατάρτισης και επαγγελματισμού. Οι άνθρωποι ήταν σοβαροί. Δεν άφηναν τίποτα στην τύχη. Λειτουργούσαν στα πρότυπα των μεγαλύτερων μαφιόζικων οργανώσεων του εξωτερικού. Αν θέλει ο Ελληνας, δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από τους διεθνείς εγκληματίες.

Το δεύτερο συμπέρασμα είναι πιο σοβαρό: όταν ο μέσος πολίτης ακούει ότι ο ιατροδικαστής χρηματίζεται από εγκληματική οργάνωση, εισπράττει ένα μήνυμα πολύ πιο ισχυρό από το περιεχόμενο της είδησης. Γενικεύει την έννοια της διαφθοράς, την απλώνει στο σύνολο του συστήματος. Και αν συνδέσει αυτήν την είδηση με όσα, δικαίως ή αδίκως, ακούει κατά καιρούς για τη λειτουργία της Δικαιοσύνης, τότε η εμπιστοσύνη του καταρρέει.

Θα μου πείτε ότι σε όλα τα πεδία, κοινωνικά και επαγγελματικά, υπάρχουν κρούσματα διαφθοράς. Φυσικά. Αλλά όταν πρόκειται για τη Δικαιοσύνη το σοκ είναι μεγαλύτερο. Δεν είναι μόνο ότι διαφθείρεται ένας λειτουργός. Είναι ότι διαβρώνεται η ίδια η έννοια της απόδειξης. Αν ο ιατροδικαστής μπορεί να αγοράζεται και ο τοξικολόγος να παραποιεί τα ευρήματα, τότε ο πολίτης αναρωτιέται ποιο γεγονός παραμένει αδιαμφισβήτητο. Αν δεν μπορείς να εμπιστευθείς ούτε τον άνθρωπο που εξετάζει το πτώμα ούτε εκείνον που αναλύει το αίμα, τότε σε ποιον μπορείς να βασιστείς;

Αυτό είναι το μεγαλύτερο κόστος της διαφθοράς. Δεν είναι τα χρήματα που αλλάζουν χέρια. Είναι η διάβρωση της εμπιστοσύνης. Και η εμπιστοσύνη είναι το θεμέλιο πάνω στο οποίο στέκεται κάθε κράτος δικαίου. Τα δικαστήρια δεν λειτουργούν μόνο επειδή υπάρχουν νόμοι, αλλά επειδή οι πολίτες πιστεύουν ότι οι αποδείξεις είναι αληθινές, οι πραγματογνωμοσύνες ειλικρινείς και οι λειτουργοί αδέκαστοι. Ακόμα λοιπόν και αν ο ιατροδικαστής με τον τοξικολόγο μαζέψουν δεκαετίες ποινής στην καμπούρα τους, η ζημιά δεν αποκαθίσταται. Θα μείνει πίσω ένας ψίθυρος που συχνά θα μεγαλώνει και θα γίνεται κουβέντα.