Ιρλανδία: Η νέα παγίδα θανάτου του TikTok – “Σκέφτονται τα likes”

Τα βίντεο ακολουθούν σχεδόν πάντα το ίδιο μοτίβο: ένα χέρι με γάντι βάζει μπροστά τη μηχανή, η κάμερα δείχνει τις καλυμμένες φιγούρες στα πίσω καθίσματα και ύστερα στρέφεται στον σκοτεινό δρόμο.

Η μηχανή ανεβάζει στροφές, τα φώτα φωτίζουν τον σκοτεινό δρόμο και το αυτοκίνητο αναπτύσσει ταχύτητα με κατεύθυνση τον αυτοκινητόδρομο.

Ο προορισμός δεν έχει σημασία. Σημασία έχει το θέαμα: ταχύτητα, παρανομία και ακραίο ρίσκο, με στόχο τα likes και την πιθανότητα μιας αστυνομικής καταδίωξης ή μιας θεαματικής σύγκρουσης.

Τέτοιου είδους βίντεο αποτελούν μέρος μιας μακάβριας τάσης που έχει προκαλέσει σοκ και οργή στην Ιρλανδία, μετά τη σύγκρουση της περασμένης εβδομάδας κατά την οποία σκοτώθηκαν πέντε έφηβοι, οι οποίοι κινούνταν αντίθετα στο ρεύμα κυκλοφορίας σε αυτοκινητόδρομο, και τραυματίστηκε σοβαρά μια τετραμελής οικογένεια. Το περιστατικό έχει πυροδοτήσει συζήτηση για την αστυνόμευση, την ποινική δικαιοσύνη, τις κοινωνικές υπηρεσίες και τη ρύθμιση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

“Πρέπει να αναρωτηθούμε πώς γίνεται πέντε νεαροί άνδρες να βρίσκονται ο ένας με τον άλλον και να αποφασίζουν ότι αυτό είναι καλή ιδέα; Πού έχουμε αποτύχει ως κοινωνία;” δήλωσε ο Graham Kavanagh, πρώην αστυνομικός της An Garda Síochána, ο οποίος στο παρελθόν συμμετείχε σε καταδιώξεις κλεμμένων αυτοκινήτων. “Κανείς δεν γεννιέται κακός, αλλά μερικές φορές μπορεί να συναντήσεις ένα παιδί μόλις έξι ή επτά ετών και να ξέρεις ότι το περιμένουν προβλήματα”.

Όπως γράφει ο Guardian, τις πρώτες πρωινές ώρες της 16ης Αυγούστου, μια ομάδα νεαρών ανδρών διέρρηξε σπίτια και αυτοκίνητα στην κομητεία Kildare, νοτιοδυτικά του Δουβλίνου. Η αστυνομία πιστεύει ότι επρόκειτο για τα άτομα με τα καλυμμένα πρόσωπα που επέβαιναν σε μια BMW και στη συνέχεια φάνηκαν να επιχειρούν να προκαλέσουν περιπολικά ώστε να τους καταδιώξουν.

Περίπου στις 3 τα ξημερώματα, η BMW κινούνταν αντίθετα στο ρεύμα κυκλοφορίας στον αυτοκινητόδρομο M9, όταν συγκρούστηκε με ένα Hyundai, τραυματίζοντας τρεις αδελφές, ηλικίας μεταξύ 20 και 39 ετών, καθώς και τον επτάχρονο γιο της Alma. Κατευθύνονταν προς το αεροδρόμιο του Δουβλίνου για να ταξιδέψουν σε οικογενειακό γάμο στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Τα αγόρια που σκοτώθηκαν, ο Joe Carthy, 15 ετών, οι Kamil Pustkowski, Jack Kennedy και Alex McCarthy, όλοι 17 ετών, και ο Jeremy O’Brien, 18 ετών, ήταν γνωστά στις αστυνομικές αρχές. Τρεις από αυτούς ήταν επίσης γνωστοί στην υπηρεσία παιδικής πρόνοιας Tusla.

Μάλιστα αρκετοί από αυτούς είχαν αναρτήσει στο παρελθόν βίντεο με επικίνδυνη οδήγηση, ένα φαινόμενο που παλαιότερα ήταν γνωστό ως joyriding.

Η αναζήτηση ενθουσιασμού και αποδοχής μεταξύ των συνομηλίκων μέσα από τέτοιες συμπεριφορές δεν είναι κάτι καινούργιο, ωστόσο τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν εντείνει και πολλαπλασιάσει το φαινόμενο, σύμφωνα με τη Mary Aiken, καθηγήτρια εγκληματολογικής κυβερνοψυχολογίας στο University of East London.

“Θα το περιέγραφα ως υβριδική συμπεριφορά. Ενώ οδηγούν το αυτοκίνητο, ταυτόχρονα βιντεοσκοπούν και δημιουργούν περιεχόμενο για να το αναρτήσουν αργότερα ή κάνουν ζωντανή μετάδοση. Έχουν το ένα πόδι στον πραγματικό κόσμο και το άλλο στον κυβερνοχώρο”.

Ο κυβερνοχώρος, όπως εξήγησε η Mary Aiken, είναι ψυχολογικά καθηλωτικός και μπορεί να ενισχύσει μια προδιάθεση για ανάληψη κινδύνων και αδιαφορία για τις συνέπειες. “Σκέφτονται τα likes, σκέφτονται το κύρος που θα αποκτήσουν”.

Η τραγωδία έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις

Ένα μεγάλο κύμα συμπαράστασης προς την οικογένεια που τραυματίστηκε κατά την σύγκρουση οδήγησε σε εκστρατεία συγκέντρωσης χρημάτων, η οποία έχει ξεπεράσει τις 660.000 ευρώ, περίπου 565.000 λίρες.

Αντίθετα, μεγάλο μέρος των σχολίων στο διαδίκτυο για τα πέντε αγόρια ήταν υβριστικό, με αποτέλεσμα οι συγγενείς τους να αποσύρουν τις ανακοινώσεις των κηδειών.

Νέα βίντεο με άλλα περιστατικά επικίνδυνης οδήγησης φέρεται να αναρτήθηκαν στο TikTok την περασμένη εβδομάδα, εντείνοντας την κριτική κατά της πλατφόρμας και τις εκκλήσεις για αυστηρότερη ρύθμιση και εφαρμογή των κανόνων.

Την Πέμπτη (19/8), η εταιρεία απέρριψε πρόσκληση να παραστεί σε κοινοβουλευτική επιτροπή για τα μέσα ενημέρωσης, επικαλούμενη τη συνεχιζόμενη αστυνομική έρευνα για τη σύγκρουση. Ανέφερε επίσης ότι καμία άλλη πλατφόρμα δεν είχε κληθεί να παραστεί.

Άλλοι πολιτικοί έχουν ζητήσει αυστηρότερες ποινές για την επικίνδυνη οδήγηση, όπως, για παράδειγμα, να χαρακτηρίζεται απόπειρα ανθρωποκτονίας η οδήγηση στο αντίθετο ρεύμα ενός αυτοκινητοδρόμου.

Υπάρχει επίσης έντονη δυσαρέσκεια για το γεγονός ότι οι Gardaí δεν έχουν εκπαιδευτεί επαρκώς στις καταδιώξεις οχημάτων και ότι οι αστυνομικοί μπορεί να θεωρηθούν προσωπικά υπεύθυνοι εάν κάτι πάει στραβά κατά τη διάρκεια μιας καταδίωξης. Νωρίτερα φέτος, Βρετανοί ειδικοί στην εκπαίδευση οδηγών από την αστυνομία του Devon και της Cornwall άρχισαν να εκπαιδεύουν εκπαιδευτές της Garda.

Ο Graham Kavanagh, ο οποίος αποχώρησε πρόσφατα από το σώμα και πλέον αναπτύσσει ένα εργαλείο κοινοτικής ασφάλειας για την εθελοντική οργάνωση Muintir na Tíre, δήλωσε ότι η επικίνδυνη οδήγηση για την αναζήτηση συγκινήσεων είναι ένα πρόβλημα που υπάρχει εδώ και δεκαετίες.

“Ήξερα τύπους που ήταν εθισμένοι σε αυτό. Έκλεβαν, οδηγούσαν με μεγάλη ταχύτητα, αυτό ήταν η έξαψη. Και αν τους κυνηγούσε η αστυνομία, αυτό ήταν το κερασάκι στην τούρτα”.

Η αστυνομία μπορεί να προσπαθήσει να αντιμετωπίσει τέτοιους οδηγούς, ωστόσο ολόκληρη η κοινωνία, γονείς, εκπαιδευτικοί, κοινωνικοί λειτουργοί και άλλοι, πρέπει να παρέμβουν ώστε να εμποδίσουν τους νέους να παίρνουν “τον λάθος δρόμο” στη ζωή, κατέληξε ο Graham Kavanagh.