ΠΟΣΟ ΚΟΣΤΙΖΕΙ ΣΗΜΕΡΑ ΕΝΑ ΧΟΜΠΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ;
Από τα μαθήματα χορού και την κεραμική μέχρι το γυμναστήριο και τη φωτογραφία, οι Αθηναίοι αναζητούν τρόπους να ξεφύγουν από την πίεση της καθημερινότητας. Όμως πλέον ακόμη και η ανάγκη για δημιουργικό χρόνο έχει το δικό της κόστος.
Στην Αθήνα των υψηλών ενοικίων, των αυξημένων λογαριασμών και της συνεχούς πίεσης της καθημερινότητας, ο ελεύθερος χρόνος αποκτά μια νέα διάσταση: δεν είναι μόνο θέμα διάθεσης, αλλά και οικονομικής δυνατότητας.
Η ερώτηση «τι κάνεις μετά τη δουλειά;» που κάποτε αφορούσε κυρίως ενδιαφέροντα, παρέες και προσωπικές αναζητήσεις, σήμερα συχνά συνοδεύεται από έναν δεύτερο υπολογισμό: «πόσο μου κοστίζει;».
Ένα χόμπι μπορεί να είναι ένας τρόπος να αποφορτιστεί κάποιος, να γνωρίσει ανθρώπους, να μάθει κάτι καινούργιο ή απλώς να δημιουργήσει έναν χώρο μέσα στην εβδομάδα που δεν συνδέεται με υποχρεώσεις. Όμως στην πράξη, πολλές δραστηριότητες έχουν μετατραπεί σε μια σταθερή μηνιαία δαπάνη που για αρκετούς εργαζόμενους στην Αθήνα χρειάζεται πλέον προϋπολογισμό.
Από τα 40-50 ευρώ για μια βασική δραστηριότητα μέχρι τα 100 ή και περισσότερα για πιο εξειδικευμένα μαθήματα, ο κόσμος των χόμπι έχει γίνει μια μικρή αγορά με πολλές επιλογές αλλά και σημαντικό κόστος.
Από την ανάγκη για δημιουργία στην ανάγκη για… υπολογισμό
Τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί οι επιλογές για όσους θέλουν να εντάξουν μια δραστηριότητα στην καθημερινότητά τους. Εργαστήρια κεραμικής, σχολές χορού, ομάδες φωτογραφίας, μαθήματα μαγειρικής, αθλητικές δραστηριότητες και δημιουργικά σεμινάρια εμφανίζονται σε όλο και περισσότερες γειτονιές της Αθήνας.
Η τάση αυτή συνδέεται και με την ανάγκη πολλών ανθρώπων να βρουν μια ισορροπία απέναντι σε μια καθημερινότητα που χαρακτηρίζεται από πολλές ώρες εργασίας, μετακινήσεις και χρόνο μπροστά σε οθόνες.
Το πρόβλημα είναι ότι η ίδια η προσπάθεια να φροντίσει κάποιος τον εαυτό του έχει πλέον ένα κόστος.
Η Μαρία, 31 ετών, ξεκίνησε μαθήματα χορού πριν από έναν χρόνο. Όπως λέει, αρχικά το ποσό δεν της φαινόταν μεγάλο.
«Σκέφτηκα ότι 50 ευρώ τον μήνα είναι κάτι που μπορώ να διαθέσω για κάτι που μου αρέσει. Στην πορεία όμως βλέπεις ότι δεν είναι μόνο η συνδρομή. Είναι ίσως ένα σεμινάριο, κάποιος εξοπλισμός, μια έξοδος με την ομάδα μετά το μάθημα. Το συνολικό κόστος ανεβαίνει».
Η ίδια εξηγεί ότι δεν σκέφτεται να το σταματήσει, αλλά πλέον κάνει περικοπές.
«Έχω κόψει άλλα πράγματα για να κρατήσω αυτό. Για μένα έχει αξία γιατί είναι ο χρόνος μέσα στην εβδομάδα που δεν αισθάνομαι ότι απλώς δουλεύω και τρέχω».
Οι τιμές διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με τη δραστηριότητα, τη συχνότητα και τον χώρο.
Τα μαθήματα χορού αποτελούν μία από τις δημοφιλείς επιλογές στην Αθήνα. Ένα πρόγραμμα μπορεί να ξεκινά περίπου από 40-50 ευρώ τον μήνα, ενώ πιο συστηματικές επιλογές ή περισσότερα μαθήματα την εβδομάδα ανεβάζουν το κόστος.
Στην ίδια κατηγορία βρίσκονται και οι αθλητικές δραστηριότητες. Η συνδρομή σε ένα γυμναστήριο μπορεί να κυμαίνεται από οικονομικά πακέτα μέχρι αρκετές δεκάδες ευρώ τον μήνα, ενώ δραστηριότητες όπως pilates, yoga ή προπονήσεις σε μικρότερα γκρουπ έχουν συχνά υψηλότερη τιμή.
Τα τελευταία χρόνια ιδιαίτερη άνθηση γνωρίζουν και τα δημιουργικά χόμπι. Η κεραμική, η ζωγραφική, η φωτογραφία και οι χειροτεχνίες έχουν αποκτήσει νέο κοινό, ειδικά ανάμεσα σε ανθρώπους που αναζητούν μια πιο «αργή» δραστηριότητα μακριά από την ψηφιακή καθημερινότητα.
«Ξεκίνησα Pilates κυρίως επειδή ήθελα να βάλω λίγη κίνηση στη ζωή μου, αλλά δεν μου ταίριαζε το κλασικό γυμναστήριο. Ήθελα κάτι πιο ήπιο, σε μικρό γκρουπ, όπου θα μπορούσα να πηγαίνω συγκεκριμένες ημέρες και να έχω μια σταθερή ρουτίνα», λέει η Ανδριάννα, 26 ετών.
«Πηγαίνω δύο φορές την εβδομάδα και δίνω 80 ευρώ τον μήνα. Δεν είναι ένα τεράστιο ποσό από μόνο του, αλλά όταν έχεις ενοίκιο, λογαριασμούς και όλα τα υπόλοιπα έξοδα, αυτά τα χρήματα είναι ένα ποσό που πρέπει να υπολογίσεις. Ειδικά αν μέσα στον ίδιο μήνα έχεις και άλλες δραστηριότητες ή περισσότερες εξόδους.
Στην αρχή το έβλεπα σαν κάτι που θα μπορούσα εύκολα να κόψω αν πιεζόμουν οικονομικά. Με τον καιρό όμως έγινε μέρος της εβδομάδας μου. Είναι δύο ώρες που ξέρω ότι θα αφήσω τη δουλειά και όσα έχω στο μυαλό μου και θα ασχοληθώ μόνο με τον εαυτό μου. Οπότε, μέχρι στιγμής, προτιμώ να περιορίσω κάπου αλλού τα έξοδά μου και να κρατήσω αυτό. Απλώς πλέον τα 80 ευρώ του Pilates είναι κανονικό κονδύλι στον μηνιαίο μου προϋπολογισμό».
Ο Γιώργος, 35 ετών, ξεκίνησε κεραμική μετά από μια περίοδο έντονου εργασιακού στρες.
«Ήθελα κάτι που να χρησιμοποιώ τα χέρια μου και να μην έχει σχέση με υπολογιστή. Στην αρχή το είδα σαν μια μικρή πολυτέλεια. Μετά κατάλαβα ότι μου έκανε καλό ψυχολογικά, αλλά έπρεπε να το εντάξω οικονομικά».
Όπως λέει, το κόστος δεν είναι μόνο η συμμετοχή στο μάθημα.
«Για μένα, όμως, το πιο σημαντικό είναι ότι λειτουργεί σαν ένα διάλειμμα από την καθημερινότητα. Για δύο ώρες δεν κοιτάω email, δεν είμαι στο κινητό και δεν σκέφτομαι τη δουλειά. Αυτό έχει αξία. Απλώς πλέον, όπως κάνω με όλα τα υπόλοιπα έξοδα, πρέπει να το υπολογίζω στον μήνα μου. Είναι εύκολο ένα χόμπι που ξεκινάς με 50-60 ευρώ να φτάσει τελικά στα 80 ή τα 100 ευρώ χωρίς να το καταλάβεις».».
«Πάντα μου άρεσε να φωτογραφίζω, αλλά για χρόνια έβγαζα φωτογραφίες μόνο με το κινητό. Κάποια στιγμή αποφάσισα να κάνω ένα οργανωμένο μάθημα φωτογραφίας, περισσότερο από περιέργεια, για να μάθω πώς λειτουργεί πραγματικά μια φωτογραφική μηχανή και πώς μπορείς να βλέπεις διαφορετικά έναν χώρο ή έναν άνθρωπο», λέει η Αντιγόνη, 34 ετών.
«Για τα μαθήματα δίνω περίπου 80 ευρώ τον μήνα. Το ποσό αυτό είναι η βασική δαπάνη, αλλά η φωτογραφία έχει και το πρόβλημα του εξοπλισμού. Ξεκίνησα με μια μεταχειρισμένη μηχανή και έναν φακό και έχω δώσει συνολικά περίπου 500 ευρώ μέχρι σήμερα. Από εκεί και πέρα υπάρχουν πάντα πράγματα που βλέπεις και λες ότι θα ήθελες να αποκτήσεις: έναν καλύτερο φακό, ένα τρίποδο, μια επιπλέον κάρτα μνήμης.
Προσπαθώ να βάζω φρένο, γιατί είναι πολύ εύκολο να συνεχίσεις να αγοράζεις πράγματα. Δεν θέλω να καταλήξει το χόμπι μου να είναι περισσότερο το shopping εξοπλισμού παρά η ίδια η φωτογραφία.
Αυτό που μου αρέσει περισσότερο είναι ότι πλέον όταν περπατάω στην Αθήνα δεν βλέπω απλώς δρόμους και κτίρια. Παρατηρώ το φως, τις σκιές, τους ανθρώπους, τις λεπτομέρειες. Τα 80 ευρώ τον μήνα είναι χρήματα, αλλά στην περίπτωσή μου πληρώνω και για κάτι που με κάνει να βγαίνω από το σπίτι και να περπατάω χωρίς συγκεκριμένο προορισμό».
Όταν το χόμπι γίνεται «επένδυση» στον εαυτό σου
Για αρκετούς ανθρώπους, η πληρωμή μιας δραστηριότητας δεν αφορά μόνο την εκμάθηση μιας δεξιότητας. Είναι ένας τρόπος να δημιουργήσουν σταθερό χρόνο μέσα στην εβδομάδα για τον εαυτό τους.
Σε μια πόλη όπου πολλοί άνθρωποι ζουν με έντονους ρυθμούς, η κοινωνική διάσταση ενός χόμπι έχει επίσης σημασία.
«Το σημαντικότερο για μένα δεν ήταν ότι έμαθα να χορεύω», λέει ο Νίκος, 29 ετών. «Ήταν ότι απέκτησα μια παρέα και ένα συγκεκριμένο ραντεβού μέσα στην εβδομάδα που με έκανε να βγω από τη ρουτίνα».
Ωστόσο, όπως περιγράφει, η οικονομική πραγματικότητα περιορίζει τις επιλογές.
«Παλιά μπορούσα να έχω περισσότερες δραστηριότητες. Τώρα αν βάλεις δύο χόμπι μαζί, μπορεί εύκολα να φτάσεις τα 150 ευρώ τον μήνα. Για κάποιον που πληρώνει ενοίκιο και έχει άλλες υποχρεώσεις, αυτό δεν είναι αμελητέο ποσό».
Οι φθηνότερες εναλλακτικές και η επιστροφή στο δημόσιο χώρο
Παράλληλα με τις οργανωμένες δραστηριότητες, αρκετοί Αθηναίοι στρέφονται σε επιλογές χαμηλότερου κόστους.
Ομαδικές πεζοπορίες, υπαίθρια γυμναστική, δωρεάν πολιτιστικές δράσεις, λέσχες ανάγνωσης και κοινότητες ενδιαφερόντων προσφέρουν τρόπους συμμετοχής χωρίς σταθερή οικονομική επιβάρυνση.
Η πόλη άλλωστε προσφέρει χώρους που μπορούν να λειτουργήσουν ως «δωρεάν χόμπι»: πάρκα, λόφους, παραλίες, πολιτιστικούς χώρους και γειτονιές για περπάτημα ή φωτογραφία.
Για κάποιους, η επιλογή δεν είναι ανάμεσα σε ένα ακριβό ή ένα φθηνό χόμπι, αλλά ανάμεσα στο να έχουν μια δραστηριότητα και στο να μην έχουν καθόλου.
«Το μπάσκετ είναι ίσως το μοναδικό χόμπι που έχω και δεν μου κοστίζει σχεδόν τίποτα», λέει ο Γιάννης, 42 ετών. «Έχουμε μια παρέα έξι-επτά ατόμων και προσπαθούμε να κανονίζουμε μία ή δύο φορές την εβδομάδα. Βρισκόμαστε σε ένα ανοιχτό γήπεδο στη γειτονιά, παίρνουμε μια μπάλα και παίζουμε για καμιά ώρα ή δύο.
Το καλό είναι ότι δεν χρειάζεται να πληρώνω συνδρομή, να κλείνω γήπεδο ή να έχω κάποιον συγκεκριμένο εξοπλισμό. Ουσιαστικά το μόνο κόστος είναι ένα ζευγάρι παπούτσια όταν χρειαστεί να το αλλάξω. Και, πέρα από την άθληση, είναι και η παρέα. Αν δεν είχαμε αυτό, πιθανότατα θα καταλήγαμε να βγούμε για καφέ ή ποτό και θα ξοδεύαμε πολύ περισσότερα.
Με τις τιμές που υπάρχουν σήμερα, μου αρέσει το γεγονός ότι υπάρχει κάτι που μπορώ να κάνω συστηματικά χωρίς να σκέφτομαι κάθε μήνα αν μπορώ να το πληρώσω. Για μένα είναι δύο ώρες την εβδομάδα που ξεφεύγω από τη δουλειά, βλέπω τους φίλους μου και γυμνάζομαι χωρίς να χρειάζεται να δώσω χρήματα. Στην Αθήνα υπάρχουν δημοτικά ανοιχτά γήπεδα μπάσκετ σε αρκετές γειτονιές της πόλης, γεγονός που επιτρέπει σε μια παρέα να αθληθεί χωρίς το κόστος μιας οργανωμένης συνδρομής».
Η νέα πραγματικότητα του ελεύθερου χρόνου
Το κόστος ενός χόμπι στην Αθήνα δεν είναι σταθερό. Μπορεί να είναι μερικά ευρώ για μια δραστηριότητα που γίνεται περιστασιακά ή να ξεπεράσει τα 100 ευρώ τον μήνα για πιο οργανωμένες επιλογές.
Αυτό που αλλάζει όμως είναι ότι ο ελεύθερος χρόνος αντιμετωπίζεται όλο και περισσότερο ως κάτι που χρειάζεται οικονομικό σχεδιασμό.
Για πολλούς ανθρώπους, ένα χόμπι δεν είναι απλώς μια δραστηριότητα. Είναι ένας τρόπος να απομακρυνθούν για λίγες ώρες από την πίεση της καθημερινότητας, να συναντήσουν άλλους ανθρώπους και να αισθανθούν ότι ο χρόνος τους ανήκει.
Στην Αθήνα του σήμερα, το ερώτημα δεν είναι μόνο «τι θέλω να κάνω;». Είναι και «πόσο μπορώ να πληρώνω για να έχω έναν χώρο μόνο για μένα;».
