Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή: Τα σενάρια για την επόμενη ημέρα

Διαβάζεται σε 7'
Ακίνητα στην Αθήνα
Ακίνητα στην Αθήνα ISTOCK

Στο επίκεντρο της σημερινής συνάντησης με τους έξι δημάρχους των βορείων προαστίων οι αντιδράσεις για την πρόσθετη δόμηση, οι αλλαγές στις μελέτες και το ενδεχόμενο αναστολής.

Σε μια προσπάθεια να βρεθεί κοινός τόπος ανάμεσα στην κυβερνητική πλευρά και τις δημοτικές αρχές των βορείων προαστίων, πραγματοποιείται σήμερα στο Μέγαρο Μαξίμου η κρίσιμη συνάντηση για τις Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή (ΖΥΣ). Η ένταση που έχει προκαλέσει ο υπό διαβούλευση σχεδιασμός, λίγο πριν τις εκλογές, έχει φέρει στο προσκήνιο ακόμη και το ενδεχόμενο αναστολής της διαδικασίας, χωρίς ωστόσο να έχει εγκαταλειφθεί η προοπτική συνέχισής της με σημαντικές αλλαγές στις μελέτες και επανεξέταση των περιοχών που προτείνονται ως ζώνες υποδοχής. Κι όλα αυτά με βάση αναφορές την κυβέρνηση με διάθεση συνδιαλλαγής και δημιουργικού διαλόγου.

Σύμφωνα, πάντως, με εκτιμήσεις ανθρώπων που γνωρίζουν την πορεία του σχεδιασμού, αναζητείται μια λύση που θα μπορούσε να αποκλιμακώσει την αντιπαράθεση χωρίς να οδηγήσει σε συνολική ακύρωση της μεταρρύθμισης. Σε αυτό το πλαίσιο, η αναθεώρηση των μελετών όπου διαπιστώνονται προβλήματα και η αλλαγή των προτεινόμενων περιοχών υποδοχής αποτελούν μεταξύ των επιλογών που εξετάζονται. Άλλωστε, οι μελέτες που έχουν αναρτηθεί για δημόσια διαβούλευση δεν συνιστούν οριστικές πολεοδομικές αποφάσεις.

Αυτό, πάντως, δεν σημαίνει ότι υπάρχει ήδη συμφωνία για την επόμενη ημέρα. Πηγές, παράλληλα, του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας σημειώνουν ότι τον τελικό λόγο θα έχει ο πρωθυπουργός, αφού ακούσει τόσο τις θέσεις των δημάρχων όσο και την τεχνική και πολιτική επιχειρηματολογία του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, και του γενικού γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού, Ευάγγελου Κυριαζόπουλου.

Οι επιλογές που βρίσκονται στο τραπέζι περιλαμβάνουν την παράταση της διαβούλευσης πέραν του προβλεπόμενου διμήνου, την ουσιαστική τροποποίηση επιμέρους μελετών ή ακόμη και τη διακοπή της διαδικασίας. Η τελευταία εκδοχή, ωστόσο, προκαλεί προβληματισμό σε όσους θεωρούν ότι ο θεσμός των ΖΥΣ αποτελεί αναγκαίο εργαλείο για την αντιμετώπιση χρόνιων πολεοδομικών εκκρεμοτήτων.

Παράλληλα, στο αρμόδιο υπουργείο εκφράζεται η ανησυχία ότι μια πολιτική απόφαση διακοπής της διαδικασίας εξαιτίας των τοπικών αντιδράσεων θα μπορούσε να δημιουργήσει προηγούμενο και για τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια. Καθώς αυτά θα αρχίσουν σταδιακά να παρουσιάζονται και να τίθενται σε διαβούλευση, είναι πιθανό να προκύψουν ανάλογες διαφωνίες από δημοτικές αρχές που δεν θα συμφωνούν με συγκεκριμένες προβλέψεις.

Έξι δήμαρχοι ζητούν επανεκκίνηση του σχεδιασμού από μηδενική βάση

Πάντως, στο Μέγαρο Μαξίμου αναμένεται να βρεθούν σήμερα το μεσημέρι οι δήμαρχοι Κηφισιάς Βασίλης Ξυπολυτάς, Φιλοθέης–Ψυχικού Χαράλαμπος Μπονάτσος, Χαλανδρίου Συμεών Ρούσσος, Νέας Ιωνίας Παναγιώτης Μανούρης, Παπάγου–Χολαργού Ηλίας Αποστολόπουλος και Λυκόβρυσης–Πεύκης Μάριος Ψυχάλης. Οι έξι αυτοδιοικητικοί, με αναφορά σε μια κρίσιμη εκλογική περιφέρεια (Β. Τομέας όπου πολιτεύονται κορυφαία στελέχη της ΝΔ, όπως ο Κ. Χατζηδάκης, Π. Μαρινάκης, Ν. Κεραμέως, Αδ. Γεωργιάδης, Ν. Παπαθανάσης, Δ. Καιρίδης κτλ)  έχουν συντονίσει τις κινήσεις τους, διαμορφώνοντας κοινή γραμμή απέναντι στις προτάσεις για τις νέες ζώνες υποδοχής.

Με επιστολή τους προς τον πρωθυπουργό έχουν ζητήσει την απόσυρση της υπό διαβούλευση Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και την επανεκπόνηση του σχεδιασμού από την αρχή, με ουσιαστική συμμετοχή των δήμων. Την ίδια θέση επανέλαβαν και στην πρόσφατη συνάντησή τους στην Περιφερειακή Ένωση Δήμων Αττικής, υπό τον πρόεδρό της και δήμαρχο Γαλατσίου, Γιώργο Μαρκόπουλο.

Οι ενστάσεις τους, μάλιστα,  δεν αφορούν αποκλειστικά τον αριθμό των πρόσθετων τετραγωνικών μέτρων που θα μπορούσαν να οικοδομηθούν. Στο επίκεντρο βρίσκονται επίσης η καταλληλότητα των περιοχών που επιλέγονται, η αντοχή των υφιστάμενων υποδομών, η επιβάρυνση του αστικού περιβάλλοντος και η διατήρηση της φυσιογνωμίας των βορείων προαστίων.

Γιατί το υπουργείο επιμένει ότι οι μελέτες μπορούν να αλλάξουν

Στον αντίποδα, κεντρικό στοιχείο της επιχειρηματολογίας του υπουργείου αναμένεται να είναι ο χαρακτήρας της διαδικασίας που βρίσκεται σε εξέλιξη. Όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, οι μελέτες των ΖΥΣ αποτελούν αντικείμενο διαβούλευσης και όχι τελικό πολεοδομικό σχεδιασμό που έχει ήδη οριστικοποιηθεί.

Η προετοιμασία τους διήρκεσε περίπου δύο χρόνια και βασίστηκε σε δεδομένα από τα ισχύοντα σχέδια πόλης, τα επιχειρησιακά προγράμματα των δήμων και τις ανάγκες για τη δημιουργία κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων. Η δημόσια διαβούλευση αποσκοπεί ακριβώς στον έλεγχο των παραδοχών των μελετητών, στην αξιολόγηση των παρατηρήσεων των δημοτικών τεχνικών υπηρεσιών και στην ενσωμάτωση προτάσεων που τεκμηριώνουν την ανάγκη αλλαγών.

Με αυτή τη λογική, η αναθεώρηση των μελετών σε περιοχές όπου προκύπτουν σοβαρά ζητήματα θεωρείται μια πιθανή διέξοδος. Δεν αποκλείεται, επομένως, να υπάρξουν διαφοροποιήσεις ως προς τις περιοχές που θα υποδεχθούν μεταφερόμενο συντελεστή, εφόσον από τη διαδικασία αξιολόγησης προκύψει ότι ο αρχικός σχεδιασμός χρειάζεται διορθώσεις.

Σημαντική παράμετρος είναι και η πρόβλεψη μηδενικού σεναρίου στις μελέτες. Σύμφωνα με την πλευρά του ΥΠΕΝ, υπάρχει η δυνατότητα να επιλεγεί η μη εφαρμογή των ΖΥΣ από τους αρμόδιους φορείς στο πλαίσιο της προβλεπόμενης διαδικασίας.

Το υπουργείο, ωστόσο, θέτει και μια άλλη διάσταση στη συζήτηση και συγκεκριμένα το οικονομικό βάρος που συνεπάγεται η διατήρηση δεσμευμένων ακινήτων για κοινόχρηστες και κοινωφελείς χρήσεις. Η θέση που διατυπώνεται είναι ότι, εάν οι δήμοι απορρίψουν τον μηχανισμό των ΖΥΣ, δεν μπορούν να θεωρούν αυτονόητη την κάλυψη από το κράτος των αποζημιώσεων που απαιτούνται για τη διατήρηση κάθε προβλεπόμενης πλατείας ή σχολικού χώρου.

«Δεν μπορούν οι δήμοι να μη θέλουν ΖΥΣ και ταυτόχρονα να απαιτούν από το κράτος να πληρώσει αποζημιώσεις για να μη χαθεί μια πλατεία ή ένα σχολείο», αναφέρουν χαρακτηριστικά πηγές του υπουργείου.

Στην ίδια επιχειρηματολογία εντάσσεται και το ερώτημα τι θα συμβεί εάν αρχίσουν να αίρονται παλαιές απαλλοτριώσεις στην Κηφισιά και να ανεγείρονται νέα κτίρια σε περιοχές με ιδιαίτερη αρχιτεκτονική φυσιογνωμία. Πρόκειται για ένα ζήτημα που, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, θα πρέπει να συνεκτιμηθεί στη συνολική αξιολόγηση των εναλλακτικών λύσεων.

Τα 584.000 τ.μ. που πυροδοτούν την αντιπαράθεση

Στο μεταξύ, το πλέον αμφιλεγόμενο στοιχείο του σχεδιασμού αφορά τη δυνατότητα υποδοχής έως και 584.000 τετραγωνικών μέτρων πρόσθετης δόμησης στις προτεινόμενες ζώνες των βορείων προαστίων. Το μέγεθος αυτό βρίσκεται στον πυρήνα των αντιδράσεων, καθώς οι δήμοι εκφράζουν ανησυχίες για την αύξηση της οικοδομικής επιβάρυνσης σε περιοχές που ήδη αντιμετωπίζουν συγκεκριμένους περιορισμούς σε επίπεδο υποδομών και διαθέσιμου δημόσιου χώρου.

Από την πλευρά του υπουργείου, η απάντηση είναι ότι τα συγκεκριμένα οικοδομικά δικαιώματα δεν δημιουργούνται τώρα. Όπως υποστηρίζεται, πρόκειται για συντελεστές δόμησης που προβλέπονται ήδη από τα ισχύοντα πολεοδομικά σχέδια, αλλά δεν έχουν αξιοποιηθεί, καθώς τα ακίνητα στα οποία αντιστοιχούν έχουν δεσμευτεί για άλλες χρήσεις.

«Δεν είναι δικά μας φανταστικά τετραγωνικά. Τα τετραγωνικά αυτά υπάρχουν», σημειώνουν χαρακτηριστικά αρμόδιες πηγές, παραπέμποντας στις υφιστάμενες πολεοδομικές προβλέψεις της Κηφισιάς και του Ψυχικού.

Το επιχείρημα του υπουργείου είναι ότι τα δικαιώματα αυτά θα πρέπει να αποζημιωθούν, προκειμένου να μην παραμένουν ανενεργές οι προβλέψεις των σχεδίων πόλης. Εάν δεν υπάρξει, επίσης, όπως αναφέρουν,  ένας μηχανισμός αξιοποίησής τους, οι ιδιοκτήτες των δεσμευμένων ακινήτων εξακολουθούν να στερούνται τη δυνατότητα εκμετάλλευσης της περιουσίας τους, ενώ οι δήμοι αδυνατούν να αποκτήσουν τους χώρους που προβλέπονται για κοινωφελείς σκοπούς.

Κι αυτό την ώρα που όπως αναφέρουν πηγλες με γνώση, καταγράφεται αδυναμία των δήμων να καταβάλουν τις αποζημιώσεις για ακίνητα που έχουν χαρακτηριστεί ως χώροι πρασίνου, πλατείες, σχολεία, αθλητικές εγκαταστάσεις ή τμήματα οδικών αξόνων. Οι οικονομικές ανάγκες, μάλιστα, για την άρση αυτών των εκκρεμοτήτων εκτιμάται από πηγές που υποστηρίζουν τον σχεδιασμό ότι μπορεί να φτάνουν ακόμη και τα 2 δισ. ευρώ, λόγω και των υψηλών αξιών γης στις συγκεκριμένες περιοχές.

Από την άλλη πλευρά, οι δήμοι εστιάζουν στο αποτέλεσμα της μεταφοράς συντελεστή. Ακόμη και αν τα δικαιώματα προϋπήρχαν, η μετακίνησή τους σε άλλα ακίνητα συνεπάγεται αυξημένη δυνατότητα δόμησης στις περιοχές υποδοχής. Το ζητούμενο, επομένως, είναι κατά πόσο οι συγκεκριμένες περιοχές μπορούν να δεχθούν αυτή την επιβάρυνση χωρίς να μεταβληθούν ουσιαστικά τα χαρακτηριστικά τους.

Ροή Ειδήσεων

Περισσότερα