Γερμανία: Τι περιμένει τον Μερτς μετά το σοκ στις περιφέρειες

Ο Φρίντριχ Μερτς δηλώνει αποφασισμένος να παραμείνει στην ηγεσία τόσο της Γερμανίας όσο και του κόμματός του, παρά τη σειρά ηττών σε περιφερειακό επίπεδο. Ωστόσο, το πόσα περιθώρια ελιγμών διαθέτει ακόμη ο καγκελάριος παραμένει αβέβαιο – και αυτό μόλις 16 μήνες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του.

Όπως αναφέρει το AP, ο 70χρονος πολιτικός επιχείρησε να εδραιώσει τη θέση του στο κεντροδεξιό Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα μέσα σε λίγα λεπτά από το κλείσιμο των κάλπων την Κυριακή στη Μεκλεμβούργο – Δυτική Πομερανία και το Βερολίνο. Σε μια ιδιαίτερα ασυνήθιστη κίνηση, εμφανίστηκε το ίδιο το βράδυ των εκλογών για να τονίσει ότι θα συνεχίσει να προωθεί μεταρρυθμίσεις για την τόνωση της υποτονικής οικονομίας.

“Αυτό που πρέπει να γίνει τώρα απαιτεί δυνατή δομή, σταθερότητα και υπομονή”, δήλωσε ο Μερτς. “Θα το αποδείξω ως αρχηγός του CDU και κυρίως ως καγκελάριος της χώρας μας”.

Το κλειδί είναι το κόμμα του Μερτς

Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν και για πόσο το CDU θα τον στηρίξει.

Οι οκτώ περιφερειακοί κυβερνήτες του κόμματος τάχθηκαν δημόσια στο πλευρό του πριν από τις δύο εκλογές της Κυριακής. Ωστόσο, η ίδια η δήλωσή του ανέδειξε τη διάβρωση της εξουσίας του τις τελευταίες εβδομάδες, και παραμένει αβέβαιο αν η υποστήριξη από ισχυρούς περιφερειακούς ηγέτες και βουλευτές θα διατηρηθεί.

Ένα πλεονέκτημα για τον Μερτς είναι ότι δεν υπάρχει κάποιος προφανής διάδοχος που να περιμένει στα παρασκήνια. Μεταξύ των πιθανών επιλογών που έχουν αναφερθεί συγκαταλέγονται οι κυβερνήτες της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας Χένντρικ Βιστ, της Βαυαρίας Μάρκους Ζέντερ και της Έσσης Μπόρις Ράιν.

Προς το παρόν, κανείς δεν έχει δείξει ενδιαφέρον να αναλάβει, ενώ ο Βιστ είναι και εκείνος αντιμέτωπος με τις περιφερειακές εκλογές την επόμενη άνοιξη στο πολυπληθέστερο κρατίδιο της Γερμανίας.

Δεν θα είναι εύκολο να αποδώσει αποτελέσματα

Η επιβίωση είναι ένα ζήτημα, αλλά οι περιφερειακές εκλογές αυτού του μήνα δεν έχουν διευκολύνει τον Μερτς ώστε να μπορέσει να κυβερνήσει αποτελεσματικά.

Ο καγκελάριος είχε ήδη συμφωνήσει τις γενικές γραμμές των προτεινόμενων μεταρρυθμίσεων με τους μικρότερους εταίρους της κυβέρνησης, τους κεντροαριστερούς Σοσιαλδημοκράτες.

Ωστόσο, πολιτικοί και από τις δύο πλευρές του συνασπισμού αμφισβήτησαν τα επιμέρους στοιχεία κατά τη διάρκεια των εκστρατειών – ιδίως πτυχές της αναθεώρησης του συνταξιοδοτικού συστήματος – και παραμένει αβέβαιο αν θα καταφέρει να τις περάσει από το κοινοβούλιο, όπως σχεδίαζε.

Ο κυβερνητικός συνασπισμός διαθέτει πλειοψηφία μόλις 12 εδρών στη Βουλή των 630 εδρών, στη Μπούντεσταγκ. Για να περάσουν τα σχέδια μεταρρυθμίσεων, θα χρειαστεί πειθαρχία – κάτι που δεν έχει πάντα επιτευχθεί – ιδίως αν οι βουλευτές γίνουν πιο “νευρικοί” υπό την πίεση των δημοσκοπήσεων.

Επιπλέον, η εύθραυστη αυτή πλειοψηφία περιπλέκει κάθε σχέδιο αντικατάστασης: οποιοσδήποτε διάδοχος θα έπρεπε να εκλεγεί από την Μπούντεσταγκ. Θεωρητικά, ο Μερτς θα μπορούσε να αναθέσει τη διαχείριση του κόμματος σε κάποιον άλλον και να επικεντρωθεί στη διακυβέρνηση.

Υπάρχει σχετικό προηγούμενο: η Άνγκελα Μέρκελ παραιτήθηκε από την ηγεσία του CDU μετά από ένα αδύναμο αποτέλεσμα σε περιφερειακές εκλογές το 2018, αλλά παρέμεινε καγκελάριος μέχρι το 2021.

Ο Σοσιαλδημοκράτης προκάτοχός της, Γκέρχαρντ Σρέντερ, έκανε το ίδιο το 2004, όταν η δημοτικότητά του κατέρρευσε εν μέσω της προσπάθειας μεταρρύθμισης του γερμανικού συστήματος κοινωνικής πρόνοιας. Ωστόσο, ούτε σε αυτή την περίπτωση υπάρχει προφανής αντικαταστάτης, και ο Μερτς έχει καταστήσει σαφές ότι δεν σκοπεύει να παραδώσει την ηγεσία του κόμματος.

Τα αποτελέσματα της Κυριακής επιδείνωσαν τα προβλήματά του, στρέφοντας ακόμη πιο έντονα την προσοχή στην ικανότητά του να υλοποιεί μεταρρυθμίσεις, διατηρώντας παράλληλα συνεκτικό τόσο τον κυβερνητικό συνασπισμό όσο και το ίδιο το κόμμα του.

Επιμένοντας στην ανάγκη για αλλαγές, ο ίδιος παραδέχτηκε ότι “δεν θα αποσπάσουν το χειροκρότημα οι μεταρρυθμίσεις με εύκολο τρόπο”. Παράλληλα, οφείλει να παρακολουθεί την απειλή που συνιστά η ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία. Ακόμη και αν παραμείνει στην εξουσία, έχει μόλις επτά μήνες “ανάπαυλα” μέχρι τον επόμενο γύρο περιφερειακών εκλογών.

Μια νέα αποτυχία, ωστόσο, θα μπορούσε να επιδεινώσει ακόμη περισσότερο τη δυναμική της ηγεσίας και της καταλληλότητάς του.