Η ήττα των Ρεπουμπλικανών ανοίγει τον δρόμο για τη διαδοχή Τραμπ – Οι επίδοξοι αντικαταστάτες

Η σαρωτική νίκη των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου στις ΗΠΑ έχει προκαλέσει έντονους τριγμούς στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, με κορυφαία στελέχη που θεωρούνται πιθανοί διεκδικητές της προεδρίας το 2028 να αναζητούν τις αιτίες της ήττας, στρέφοντας τα βέλη τους ακόμη και εναντίον κεντρικών επιλογών του Ντόναλντ Τραμπ.

Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο απερχόμενος κυβερνήτης της Φλόριντα Ρον ΝτεΣάντις και ο γερουσιαστής του Τέξας Τεντ Κρουζ αποδίδουν σημαντικό μέρος της εκλογικής αποτυχίας στον παρατεταμένο πόλεμο με το Ιράν, στην επιβολή δασμών και στη δυσαρέσκεια των Αμερικανών για το αυξανόμενο κόστος ζωής.

Σύμφωνα με ανάλυση της βρετανικής εφημερίδας The Guardian, η εκλογική επικράτηση των Δημοκρατικών, οι οποίοι εξασφάλισαν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου, έχει πυροδοτήσει μια εσωκομματική συζήτηση για τις πολιτικές που οδήγησαν στην απώλεια της εμπιστοσύνης των ψηφοφόρων, ακόμη και σε παραδοσιακά προπύργια των Ρεπουμπλικανών, όπως το Τέξας και το Κάνσας.

Βανς: «Ο λόγος που χάσαμε είναι ο πόλεμος»

Ο Τζέι Ντι Βανς, που συγκαταλέγεται στα πρόσωπα τα οποία θα μπορούσαν να διεκδικήσουν το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών στις προεδρικές εκλογές του 2028, απέδωσε ευθέως την ήττα στον πόλεμο με το Ιράν.

«Ο λόγος που χάσαμε είναι ο πόλεμος», έγραψε την Τετάρτη σε εκτενή ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, υποστηρίζοντας ότι οι Αμερικανοί ψηφοφόροι είναι οργισμένοι επειδή η κυβέρνηση Τραμπ έχει στρέψει την προσοχή της μακριά από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν στην καθημερινότητά τους.

Ο αντιπρόεδρος επιχείρησε παράλληλα να μετατρέψει την απογοήτευση από το εκλογικό αποτέλεσμα σε κάλεσμα για πολιτική κινητοποίηση.

«Όσοι είστε εξοργισμένοι με τα αποτελέσματα, έχετε κάθε λόγο να είστε», ανέφερε, προσθέτοντας: «Ας μετατρέψουμε αυτή την οργή σε προσπάθεια για να επιστρέψουμε στη δουλειά και να σώσουμε τη χώρα μας».

Κρουζ: «Οι δασμοί έχουν κάνει τα πάντα πανάκριβα»

Ακόμη πιο συγκεκριμένος ως προς τις οικονομικές συνέπειες των κυβερνητικών επιλογών εμφανίστηκε ο Τεντ Κρουζ, ο οποίος έχει διεκδικήσει στο παρελθόν το προεδρικό χρίσμα και δεν έχει αποκλείσει μια νέα υποψηφιότητα.

Μιλώντας την Τετάρτη στο podcast του, Verdict With Ted Cruz, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι υποτίμησε τις επιπτώσεις του πολέμου και της εμπορικής της πολιτικής στην καθημερινότητα των πολιτών.

«Οι δασμοί έχουν κάνει τα πάντα υπερβολικά ακριβά και ο πόλεμος στο Ιράν έχει παραταθεί υπερβολικά», δήλωσε.

Όπως υποστήριξε, η στρατιωτική επιχείρηση θα έπρεπε να είχε ολοκληρωθεί γρήγορα και αποφασιστικά, επιμένοντας ότι πλέον πρέπει να τερματιστεί.

Ο Κρουζ άσκησε κριτική και στους ίδιους τους Ρεπουμπλικανούς πολιτικούς, τους οποίους κατηγόρησε ότι αγνόησαν τις προειδοποιήσεις για τη δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων.

«Πάρα πολλοί Ρεπουμπλικανοί πολιτικοί φαίνεται πως δεν καταλάβαιναν και δεν ενδιαφέρονταν», είπε, απαριθμώντας τις αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων, της βενζίνης, του πετρελαίου κίνησης και των ασφαλίστρων.

«Η ζωή έχει γίνει υπερβολικά ακριβή», κατέληξε.

ΝτεΣάντις: «Μια ήττα που απειλεί την ίδια την επιβίωση του κόμματος»

Ιδιαίτερα αυστηρός εμφανίστηκε και ο Ρον ΝτεΣάντις, ο οποίος είχε αποτύχει να επικρατήσει του Τραμπ στη διεκδίκηση του ρεπουμπλικανικού χρίσματος το 2024, διατηρώντας έκτοτε μια κατά περιόδους τεταμένη σχέση με τον Αμερικανό πρόεδρο.

Ο απερχόμενος κυβερνήτης της Φλόριντα χαρακτήρισε το εκλογικό αποτέλεσμα ως μια ήττα που πλησιάζει τα όρια μιας καταστροφής ικανής να απειλήσει την ίδια την ύπαρξη του κόμματος.

Ο ΝτεΣάντις στάθηκε ιδιαίτερα στην αποτελεσματικότητα των προεκλογικών διαφημίσεων των Δημοκρατικών, οι οποίες ανέδειξαν ζητήματα που εξέθεσαν πολιτικά τους Ρεπουμπλικανούς, όπως η υπόθεση του καταδικασμένου για σεξουαλικά αδικήματα Τζέφρι Έπσταϊν και οι χρηματιστηριακές συναλλαγές μελών του Κογκρέσου.

Υπενθύμισε μάλιστα ότι οι Ρεπουμπλικανοί είχαν δεσμευτεί να δημοσιοποιήσουν τους φακέλους της υπόθεσης Έπσταϊν, ωστόσο στη συνέχεια ορισμένοι βουλευτές του κόμματος ψήφισαν κατά της δημοσιοποίησής τους.

Όπως σημείωσε, η στάση αυτή ερχόταν σε αντίθεση με τις προηγούμενες διαβεβαιώσεις της υπουργού Δικαιοσύνης ότι υπήρχαν σοβαρά επιβαρυντικά στοιχεία και ότι οι υπεύθυνοι θα λογοδοτούσαν.

Η ακρίβεια και ο πόλεμος στο Ιράν στο επίκεντρο της δυσαρέσκειας

Τους μήνες που προηγήθηκαν των εκλογών, οι δημοσκοπήσεις κατέγραφαν αυξανόμενη δυσαρέσκεια για τον τρόπο με τον οποίο ο Τραμπ ασκούσε τα καθήκοντά του.

Οι ανατιμήσεις στη βενζίνη και στα είδη πρώτης ανάγκης, οι οποίες συνδέονται και με τις οικονομικές συνέπειες του πολέμου στο Ιράν, είχαν εντείνει την πίεση στα αμερικανικά νοικοκυριά.

Παρά τις ενδείξεις αυτές, ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανιζόταν πεπεισμένος ότι οι ψηφοφόροι θα παρέμεναν πιστοί στο κόμμα του. Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, μάλιστα, καλούσε τους υποστηρικτές του να προσέλθουν στις κάλπες σαν να ήταν ο ίδιος υποψήφιος.

Από την πλευρά τους, οι Δημοκρατικοί έδωσαν ιδιαίτερη έμφαση στις υποσχέσεις για μείωση του κόστους ζωής και περιορισμό της κυβερνητικής ατζέντας Τραμπ, εξασφαλίζοντας τελικά τον έλεγχο τόσο της Βουλής των Αντιπροσώπων όσο και της Γερουσίας, καθώς και την πλειονότητα των εκλογικών αναμετρήσεων για τις θέσεις κυβερνητών στις πολιτείες.

Παράλληλα, τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η προσωπική υποστήριξη του Τραμπ προς υποψηφίους των Ρεπουμπλικανών δεν είχε πλέον την ίδια εκλογική βαρύτητα. Αρκετοί εν ενεργεία βουλευτές και γερουσιαστές που είχαν εξασφαλίσει την υποστήριξή του ηττήθηκαν από Δημοκρατικούς αντιπάλους τους.

Ο Τραμπ αποδίδει την ήττα στην απουσία του από τα ψηφοδέλτια

Ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ, πάντως, επιχείρησε να αποσυνδέσει το εκλογικό αποτέλεσμα από την προσωπική του επιρροή, υποστηρίζοντας ότι οι Ρεπουμπλικανοί θα είχαν επικρατήσει εάν το όνομά του βρισκόταν στα ψηφοδέλτια.

Παρότι δήλωσε ότι αποδέχεται τα αποτελέσματα των ενδιάμεσων εκλογών, την Πέμπτη ζήτησε οι ψήφοι που συγκέντρωσε ο Νταν Τζ. Σάλιβαν, ένας άλλος Ρεπουμπλικανός υποψήφιος για τη Γερουσία στην Αλάσκα, να προστεθούν σε εκείνες του εν ενεργεία γερουσιαστή Νταν Σ. Σάλιβαν, τον οποίο είχε στηρίξει.

Σε ανάρτησή του υποστήριξε ότι οι ψήφοι του δεύτερου υποψηφίου, τον οποίο χαρακτήρισε «ψεύτικο Νταν Σάλιβαν», καθώς και ενός ακόμη υποψηφίου, θα έπρεπε να μεταφερθούν στον εκλεκτό του, ώστε να αναδειχθεί νικητής.

Ωστόσο, ο Τραμπ αναγνώρισε ότι ο πόλεμος στο Ιράν είχε επηρεάσει αρνητικά την εκλογική συμπεριφορά ορισμένων Ρεπουμπλικανών ψηφοφόρων.

«Αυτό ισχύει σε μεγάλο βαθμό, επειδή προκάλεσε μια μικρή αύξηση στην τιμή της βενζίνης», δήλωσε την Τετάρτη σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο.

Την ίδια ώρα, στο επίκεντρο των συζητήσεων για τις ευθύνες της κυβέρνησης βρίσκεται και ο υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, με ορισμένους να εκτιμούν ότι θα μπορούσε να επωμιστεί το πολιτικό κόστος της σύγκρουσης με το Ιράν.

Ερωτηθείς, ωστόσο, εάν εξετάζει το ενδεχόμενο αποπομπής του, ο Τραμπ επέμεινε ότι ο Χέγκσεθ εξακολουθεί να κάνει «πολύ καλή δουλειά».

Η εκλογική ήττα έχει ανοίξει πλέον μια ευρύτερη συζήτηση στο εσωτερικό των Ρεπουμπλικανών για την πορεία του κόμματος και την πολιτική του ταυτότητα μετά τον Τραμπ.

Και ενώ η επόμενη προεδρική αναμέτρηση απέχει ακόμη δύο χρόνια, οι δημόσιες τοποθετήσεις των Βανς, ΝτεΣάντις και Κρουζ αναδεικνύουν ήδη τις διαφορετικές προσεγγίσεις που διαμορφώνονται για το μέλλον του κόμματος.