Τα “μπόνους του Ορμούζ”: Αμοιβές-ρεκόρ για τους ναυτικούς που διασχίζουν τα Στενά εν μέσω πολέμου

Καθώς η ναυτιλιακή κίνηση στα πολιορκημένα Στενά του Ορμούζ υποχώρησε αυτή την εβδομάδα στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Ιούλιο, πληθαίνουν οι αναφορές ότι οι ναυτικοί λαμβάνουν μεγάλα μπόνους προκειμένου να πραγματοποιήσουν το επικίνδυνο ταξίδι μέσω της θαλάσσιας οδού του Κόλπου.

Ορισμένοι καπετάνιοι λαμβάνουν βασικές αποδοχές που φτάνουν έως και τα 100.000 δολάρια -ποσό που βρίσκεται στο ανώτατο όριο των συνήθων αμοιβών, οι οποίες διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των ναυτιλιακών εταιρειών- καθώς και επιπλέον μπόνους 50.000 δολαρίων για κάθε διέλευση από τα Στενά, σύμφωνα με δημοσίευμα των βρετανικών Financial Times, το οποίο αναμεταδίδει το Αl Jazeera.

Οι εξαγωγές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή ξεπέρασαν τα προπολεμικά επίπεδα στα τέλη του περασμένου μήνα, παρά τις συνεχιζόμενες επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια στα Στενά του Ορμούζ. Ωστόσο, τα στοιχεία ναυτιλιακής κίνησης της Kpler δείχνουν ότι περίπου το 40% αυτών των εξαγωγών πραγματοποιείται μέσω ενός συνδυασμού αγωγών και μικρών σκαφών μεταφοράς, τα οποία προχωρούν σε επικίνδυνες μεταφορτώσεις πετρελαίου από πλοίο σε πλοίο.

Περνούν οι εξαγωγές πετρελαίου από τα Στενά του Ορμούζ;

Ναι. Σύμφωνα με τα στοιχεία ναυτιλιακής κίνησης της Kpler, τουλάχιστον 16,5 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου εξήχθησαν από την περιοχή τον περασμένο μήνα, ποσότητα που αντιστοιχεί στον προπολεμικό μέσο όρο. Από τον υπολογισμό εξαιρείται το Ιράν, το οποίο βρίσκεται υπό ναυτικό αποκλεισμό από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ωστόσο, περίπου το 40% αυτής της ποσότητας εξάγεται είτε μέσω του αγωγού Ανατολής-Δύσης της Σαουδικής Αραβίας είτε μέσω μεταφορτώσεων από πλοίο σε πλοίο, με τη χρήση μικρότερων σκαφών που διασχίζουν τα Στενά χωρίς να εντοπίζονται.

Η Kpler ανέφερε την Τρίτη ότι ο αριθμός των πλοίων που μπορούσαν να εντοπιστούν κατά τη διέλευσή τους από τα Στενά είχε υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο και πλέον μηνών.

Μόλις επτά πλοία διέσχισαν αυτή την κρίσιμη θαλάσσια οδό την προηγούμενη εβδομάδα, αριθμός που αποτελεί το χαμηλότερο επίπεδο από τις 23 Ιουλίου.

Η ακριβής αποτύπωση της κίνησης είναι δύσκολη, καθώς πολλά μικρότερα σκάφη μεταφοράς απενεργοποιούν τους πομποδέκτες τους για να αποφύγουν τον εντοπισμό κατά τη διέλευση από τα Στενά, προτού μεταφορτώσουν το πετρέλαιο σε μεγαλύτερα δεξαμενόπλοια που περιμένουν στην άλλη πλευρά.

Πόσο επικίνδυνη είναι η διέλευση για τους ναυτικούς;

Εξαιρετικά επικίνδυνη. Οι επιθέσεις εναντίον πλοίων στα Στενά του Ορμούζ συνεχίστηκαν και την περασμένη εβδομάδα.

Το βράδυ της Τετάρτης, η βρετανική υπηρεσία Επιχειρήσεων Θαλάσσιου Εμπορίου (UKMTO) ανέφερε ότι υπήρξαν αρκετά θύματα, αφού πλοίο που έπλεε ανοιχτά των βόρειων ακτών του Κατάρ επλήγη από πολλαπλά βλήματα.

Μετά την έναρξη του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, στα τέλη Φεβρουαρίου, η Τεχεράνη έκλεισε σχεδόν ολοκληρωτικά τα Στενά, επιτρέποντας τη διέλευση μόνο σε περιορισμένο αριθμό πλοίων που είχαν λάβει σχετική άδεια.

Το Ιράν έχει εξαπολύσει επιθέσεις εναντίον πλοίων που επιχειρούν να διασχίσουν τη θαλάσσια οδό χωρίς τη ρητή έγκρισή του.

Από την πλευρά τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια ως απάντηση στο κλείσιμο των Στενών από την Τεχεράνη, ενώ έχουν συνοδεύσει ορισμένα πλοία κατά τη διέλευσή τους.

Την περασμένη εβδομάδα, οι επιθέσεις εναντίον δεξαμενόπλοιων στα Στενά έφτασαν στο υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη του πολέμου, καθώς οι πετρελαιοπαραγωγές χώρες της περιοχής επιχείρησαν να αυξήσουν τις εξαγωγές τους, παρά τους αυξημένους κινδύνους για τα πληρώματα και τα φορτία.

Ο Σολ Καβόνικ, επικεφαλής του τομέα ενέργειας στην MST Marquee, δήλωσε στο πρακτορείο Reuters:

«Η συχνότητα των ιρανικών επιθέσεων εναντίον πλοίων βρίσκεται πλέον στο υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη του πολέμου και είναι πιθανό να αυξηθεί ακόμη περισσότερο».

Πρόσθεσε ότι «οι περιορισμένες ροές πετρελαϊκών προϊόντων, το εξαιρετικά υψηλό κόστος μεταφοράς και η μεγάλη πιθανότητα περαιτέρω κλιμάκωσης από το Ιράν διατηρούν τις τιμές του πετρελαίου σε υψηλά επίπεδα».

Πώς διαμορφώνονται οι τιμές του πετρελαίου;

Οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν το πρωί της Πέμπτης, με τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του αργού πετρελαίου Brent να ενισχύονται κατά 2,28 δολάρια ή 2,28%, φτάνοντας στα 102,28 δολάρια το βαρέλι, έως τις 04:27 GMT.

Τα αντίστοιχα συμβόλαια του αμερικανικού αργού West Texas Intermediate (WTI) κατέγραψαν άνοδο 1,66 δολαρίων ή 1,88%, φτάνοντας στα 89,94 δολάρια.

Η άνοδος αυτή σημειώνεται παρά τη μερική ανάκαμψη των εξαγωγών πετρελαίου, χάρη στη χρήση εναλλακτικών υποδομών εξαγωγής από τη Σαουδική Αραβία και στο σύνθετο σύστημα μεταφορτώσεων από πλοίο σε πλοίο.

Καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία έχει διαδραματίσει ο αγωγός Ανατολής-Δύσης, ο οποίος μεταφέρει πετρέλαιο από τα κοιτάσματα της ανατολικής Σαουδικής Αραβίας στο λιμάνι Γιανμπού, στην Ερυθρά Θάλασσα, στα δυτικά της χώρας.

Ωστόσο, και ο συγκεκριμένος αγωγός έχει βρεθεί υπό απειλή, ενώ κατά διαστήματα έχει αναγκαστεί να διακόψει τη λειτουργία του εξαιτίας επιθέσεων από οργανώσεις που υποστηρίζονται από το Ιράν.

Μπόνους έως 50.000 δολάρια για κάθε διέλευση από τα Στενά

Οι Financial Times ανέφεραν αυτή την εβδομάδα ότι οι καπετάνιοι δεξαμενόπλοιων μπορούν πλέον να εξασφαλίσουν βασικές αποδοχές ύψους 100.000 δολαρίων, καθώς και μπόνους 50.000 δολαρίων για κάθε ταξίδι μέσω των επικίνδυνων Στενών.

Συνολικά, τα μέλη του πληρώματος κάθε πλοίου μπορούν να κερδίσουν από τέσσερις έως έξι φορές τις συνήθεις αποδοχές τους.

Τη Δευτέρα, η Wall Street Journal ανέφερε ότι οι ναυτιλιακές εταιρείες δαπανούν από 30 έως 40 εκατομμύρια δολάρια για ένα και μόνο ταξίδι μετ’ επιστροφής, προκειμένου να μεταφέρουν πετρέλαιο προς και από τα Στενά του Ορμούζ μέσω μεταφορτώσεων από πλοίο σε πλοίο.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι πετρελαιοπαραγωγοί αναγκάζονται πλέον να επωμίζονται τεράστια κόστη για να μεταφέρουν το πετρέλαιο έξω από τη θαλάσσια οδό, ενώ οι πλοιοκτήτες και οι ίδιοι οι ναυτικοί εξασφαλίζουν ορισμένες από τις υψηλότερες αποδόσεις που έχει γνωρίσει ο κλάδος εδώ και δεκαετίες.

Πολλοί από τους ναυτικούς που είναι διατεθειμένοι να αναλάβουν τον κίνδυνο αυτού του ταξιδιού προέρχονται από την Ινδία, τις Φιλιππίνες και την Κίνα.

«Μια εταιρεία στελέχωσης πλοίων, με έδρα την επαρχία Σαντόνγκ της Κίνας, προσφέρει ακόμη και 25.000 δολάρια ως μπόνους για ένα ταξίδι μετ’ επιστροφής, σύμφωνα με ναυτικούς και αγγελίες πρόσληψης που εξέτασε η Wall Street Journal. Για τους λιπαντές και τους δόκιμους ναυτικούς, δηλαδή τα κατώτερα μέλη του πληρώματος ενός εμπορικού πλοίου, τα 25.000 δολάρια θα μπορούσαν να αντιστοιχούν σε αποδοχές μεγαλύτερες από έναν ολόκληρο χρόνο», ανέφερε η εφημερίδα.

Ταξίδια στο σκοτάδι, χωρίς φώτα και κινητά τηλέφωνα

Όπως συμβαίνει με τα μικρότερα σκάφη μεταφοράς, που εισέρχονται και εξέρχονται από τα Στενά υπό την απειλή επιθέσεων, έτσι και οι καπετάνιοι μεγαλύτερων πλοίων και δεξαμενόπλοιων πρέπει να σβήνουν τα φώτα και να απενεργοποιούν τους πομποδέκτες τους προκειμένου να πραγματοποιήσουν το ταξίδι.

Σύμφωνα με το Bloomberg, το οποίο συνομίλησε με καπετάνιο πλοίου που συμμετείχε σε αυτές τις μεταφορές, το σκάφος του, το οποίο μεταφέρει συχνά φορτία πετρελαίου τη νύχτα, λαμβάνει αυστηρές οδηγίες: χωρίς φώτα, χωρίς τηλέφωνα και με ένα μόνο ραντάρ σε λειτουργία κατά τη διέλευση.

Μιλώντας από τις Φιλιππίνες, όπου επέστρεψε έπειτα από τρεις μήνες κατά τους οποίους πραγματοποιούσε διελεύσεις πλοίων από τα Στενά, εξήγησε ότι ο ίδιος και το πλήρωμά του προσανατολίζονταν χρησιμοποιώντας ως σημεία αναφοράς τις ακτές και τους φάρους.

Όπως ανέφερε, η διαδικασία είναι «αρκετά απαιτητική».

Ο καπετάνιος περιέγραψε ότι, κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού, είδε φωτιά μπροστά από το πλοίο του και επικοινώνησε με το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ, το οποίο βοηθά τα πλοία να ακολουθούν διαδρομές μέσω των Στενών αποφεύγοντας τις νάρκες, προκειμένου να προειδοποιήσει για επίθεση.

Πρόσθεσε ότι το πιο πρόσφατο συμβόλαιό του για διελεύσεις από τα Στενά είχε μικρότερη διάρκεια από τη συνηθισμένη, καθώς γνώριζε ότι το ταξίδι «δεν ήταν εύκολο». Παρ’ όλα αυτά, έλαβε αμοιβή πολλαπλάσια της συνηθισμένης για τη συγκεκριμένη αποστολή.

Ένας άλλος καπετάνιος δεξαμενόπλοιου μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) δήλωσε στο Bloomberg ότι το ταξίδι του ξεκίνησε με την απενεργοποίηση του διακόπτη που τροφοδοτεί τον πομποδέκτη εντοπισμού θέσης του πλοίου, ώστε να αποκρύψει τη θέση τους καθώς έπλεαν κατά μήκος των ακτών του Ομάν.

Τα μέλη του πληρώματος τοποθετούν επίσης οδοφράγματα από σάκους άμμου στα κύρια καταστρώματα, για να προστατευτούν σε περίπτωση επίθεσης από drones ή πυραύλους.

Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, στελέχη της ναυτιλιακής βιομηχανίας εκτιμούν ότι, υπό τις παρούσες συνθήκες, η πιθανότητα ένα πλοίο να δεχθεί πλήγμα κατά τη διέλευση από τα Στενά ανέρχεται σε μία στις 20.