Ισραήλ: Εκλογές στη σκιά των bots, των deepfakes και της παρακολούθησης

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το μπλοκ που συνδέεται με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου και η αντιπολίτευση, με επικεφαλής τον πρώην αρχηγό του γενικού επιτελείου Γκάντι Άιζενκοτ, κινούνται σχεδόν ισόπαλα ενόψει των γενικών εκλογών της Τρίτης.

Η προσπάθεια συσπείρωσης των ψηφοφόρων, προσέλκυσης αναποφάσιστων και αποδόμησης των αντιπάλων έχει μεταφερθεί σε μεγάλο βαθμό στο διαδίκτυο, όπου κυριαρχούν οι πολιτικές διαφημίσεις, τα παραποιημένα βίντεο και το περιεχόμενο που παράγεται με τεχνητή νοημοσύνη.

Κάθε στρατόπεδο προβάλλει τη δική του σκοτεινή εκδοχή για το μέλλον του Ισραήλ σε περίπτωση επικράτησης των αντιπάλων του, με τη Δεξιά και το Κέντρο να επενδύουν στον φόβο και στην πόλωση, όπως γράφει το Al Jazeera.

Από τα bots κατά του Ιράν στην προεκλογική εκστρατεία

Η ισραηλινή εφημερίδα Haaretz ανέφερε την Πέμπτη ότι δεκάδες διαδικτυακοί λογαριασμοί-bots, οι οποίοι είχαν αρχικά δημιουργηθεί για να πλήξουν την ιρανική κυβέρνηση, χρησιμοποιούνται πλέον για την αναπαραγωγή προεκλογικής προπαγάνδας υπέρ του Νετανιάχου και του Λικούντ.

Οι ίδιοι λογαριασμοί προειδοποιούν παράλληλα τους ψηφοφόρους για τους υποτιθέμενους κινδύνους που συνεπάγεται μια επικράτηση του Άιζενκοτ και του πρώην πρωθυπουργού Ναφτάλι Μπένετ, οι οποίοι αποτελούν μέρος του αντιπολιτευτικού μπλοκ.

Και οι δύο πλευρές χρησιμοποιούν στο X βίντεο που έχουν παραχθεί ή αλλοιωθεί με τεχνητή νοημοσύνη. Σε ορισμένα από αυτά, ο Νετανιάχου εμφανίζεται αντιμέτωπος με τις ευθύνες που του αποδίδονται για τις αποτυχίες πριν από την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023.

Άλλα βίντεο επιχειρούν να παρουσιάσουν την αντιπολίτευση ως υπερβολικά κοντά στα αραβικά κόμματα που εκπροσωπούν τους Παλαιστίνιους πολίτες του Ισραήλ και τα οποία θεωρούνται από πολλούς πιθανός ρυθμιστής του εκλογικού αποτελέσματος.

«Ανταγωνιζόμαστε κόμματα με πολύ μεγαλύτερους προϋπολογισμούς και τεχνολογικές δυνατότητες, κυρίως το Λικούντ», δήλωσε ο Μαουρίσιο Λάπτσικ, διευθυντής της εβραϊκόφωνης καμπάνιας της Κοινής Λίστας.

Όπως σημείωσε, η χρήση της τεχνολογίας εντείνει ακόμη περισσότερο μια ήδη άνιση εκλογική μάχη. «Μπορεί να μην έχουμε τους ίδιους πόρους, αλλά πιστεύουμε ότι το μήνυμά μας έχει μεγαλύτερη σημασία από την τεχνητή τεχνολογία που βρίσκεται πίσω από αυτήν».

Η τεχνολογία ως εκλογικό «όπλο»

Σημαντικοί πόροι έχουν κινητοποιηθεί από την ισραηλινή Δεξιά εναντίον της Κοινής Λίστας, της συμμαχίας των Hadash, Balad και Ta’al, αλλά και εναντίον του Ra’am, γνωστού και ως Ενωμένη Αραβική Λίστα.

Οι Παλαιστίνιοι πολίτες του Ισραήλ, που αποτελούν περίπου το 20% του πληθυσμού, στηρίζουν κατά κύριο λόγο ένα από τα δύο αυτά πολιτικά μπλοκ.

Το Λικούντ σχεδίαζε να χρησιμοποιήσει την εφαρμογή Elector, η οποία παρακολουθεί τη συμμετοχή των ψηφοφόρων την ημέρα των εκλογών. Ωστόσο, η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή περιόρισε τη χρήση της λόγω ανησυχιών για την προστασία προσωπικών δεδομένων.

Στη θέση της, το κόμμα θα χρησιμοποιήσει μια νέα εφαρμογή με την ονομασία Victory 26. Σε αντίθεση με την Elector, δεν αποκαλύπτει άμεσα την ταυτότητα των ψηφοφόρων, αλλά επιτρέπει στα στελέχη και στους ακτιβιστές του Λικούντ να εντοπίζουν τις περιοχές όπου καταγράφεται χαμηλή συμμετοχή.

Παράλληλα, μπορούν να καταγράφουν χειροκίνητα τα ονόματα όσων έχουν ήδη ψηφίσει και στη συνέχεια να επικεντρώνουν την κινητοποίησή τους σε όσους δεν έχουν ακόμη προσέλθει στις κάλπες.

Σύμφωνα με τη Haaretz, το Λικούντ ενθαρρύνει τους υποστηρικτές και τους πιθανούς ψηφοφόρους του να κατεβάσουν και να χρησιμοποιήσουν την εφαρμογή την ημέρα των εκλογών.

Η συγκεκριμένη τεχνολογία θα μπορούσε να αποδειχθεί κρίσιμη σε μια αναμέτρηση που εκτιμάται ότι θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό από τη συμμετοχή.

«Το Ισραήλ είναι το τέλειο εργαστήριο»

«Η Elector και παρόμοια προγράμματα είναι εξαιρετικά απλά σε σύγκριση με όσα μπορεί να κάνει σήμερα ο ισραηλινός στρατός», δήλωσε ο Σεμπάστιαν Μπεν Ντάνιελ, ερευνητής διδακτορικού επιπέδου με αντικείμενο τους αλγορίθμους, την υπολογισιμότητα και την τεχνητή νοημοσύνη.

«Το Ισραήλ διαθέτει το ιδανικό εργαστήριο για την ανάπτυξη αυτού του είδους της τεχνολογίας», πρόσθεσε.

Τα ζητήματα ιδιωτικότητας προκαλούν ιδιαίτερη ανησυχία στους Παλαιστίνιους πολίτες του Ισραήλ, καθώς η πολιτική τους δραστηριότητα βρίσκεται ήδη υπό στενή παρακολούθηση.

Deepfakes, φόβος και πολιτική στοχοποίηση

Τις τελευταίες εβδομάδες, ο υπουργός Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς προκάλεσε έντονες αντιδράσεις όταν δημοσίευσε βίντεο τεχνητής νοημοσύνης στο οποίο ο πρόεδρος του Ανώτατου Δικαστηρίου, ένας δικαστής και ο γενικός εισαγγελέας εμφανίζονται να απομακρύνονται βίαια από αντικυβερνητική διαδήλωση.

Πρόκειται για θεσμικά πρόσωπα που έχουν βρεθεί επανειλημμένα στο στόχαστρο της ακροδεξιάς κυβέρνησης, η οποία έχει επιχειρήσει να περιορίσει τον δικαστικό έλεγχο.

Σε άλλο AI βίντεο, το οποίο είχε κοινοποιήσει νωρίτερα μέσα στη χρονιά ο Νετανιάχου, ο βασικός πολιτικός του αντίπαλος, Γκάντι Άιζενκοτ, εμφανίζεται να τρέχει προς μια ψηφιακά δημιουργημένη φιγούρα που πολλοί θεώρησαν ότι έμοιαζε με τον γιο του, Γκαλ, ο οποίος σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα.

Στο βίντεο, ο Άιζενκοτ προσπερνά τη φιγούρα και αγκαλιάζει τον επικεφαλής του αραβικού κόμματος Ra’am, Μανσούρ Αμπάς.

Το επιτελείο Νετανιάχου υποστήριξε αργότερα ότι δεν υπήρχε πρόθεση η φιγούρα να παραπέμπει στον γιο του Άιζενκοτ και αντικατέστησε τον άνδρα χαρακτήρα με μία γυναίκα.

AI και δαιμονοποίηση των Παλαιστινίων πολιτών

Η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται επίσης εκτεταμένα για την αρνητική απεικόνιση των Παλαιστινίων πολιτών του Ισραήλ.

Σε βίντεο που κοινοποίησε ο ακροδεξιός υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, οι κάτοικοι της Γάζας παρουσιάζονται ως γαϊδούρια που «οδηγούνται» προς το Παρίσι.

Ο Μπεν Γκβιρ έχει επανειλημμένα ταχθεί υπέρ της απομάκρυνσης των Παλαιστινίων από τη Γάζα μέσω της λεγόμενης «εθελοντικής μετανάστευσης», ενώ έχει χρησιμοποιήσει επανειλημμένα την αντιπαράθεση με τους Παλαιστινίους ως μέρος της πολιτικής του καμπάνιας.

Παράλληλα, σύμφωνα με πολλές αναφορές, οι εκστρατείες του Νετανιάχου και του Μπεν Γκβιρ αξιοποιούν εκτεταμένα αυτοματοποιημένους λογαριασμούς για να ενισχύουν τα πολιτικά τους μηνύματα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Η «συναισθηματική πόλωση» στο επίκεντρο

«Η διαδικτυακή εκστρατεία είναι ιδιαίτερα επιθετική. Η τεχνητή νοημοσύνη, οι αλγόριθμοι και η διαχείριση δεδομένων χρησιμοποιούνται για να εδραιώσουν αυτό που αποκαλούμε “συναισθηματική πόλωση”», δήλωσε στο Al Jazeera ο Ρόι Ζουρ, λέκτορας στο Πανεπιστήμιο του Έσεξ και ειδικός στην εκλογική συμπεριφορά και στις πολιτικές στρατηγικές.

Ο όρος περιγράφει την ενίσχυση της ταύτισης των ψηφοφόρων με το δικό τους πολιτικό στρατόπεδο, αλλά και την αυξανόμενη εχθρότητα απέναντι στην αντίπαλη πλευρά.

Όπως εξηγεί ο Ζουρ, η συγκεκριμένη στρατηγική στοχεύει κυρίως τους ψηφοφόρους που βρίσκονται στα όρια ενός πολιτικού μπλοκ και μπορεί να σκέφτονται να ψηφίσουν κόμμα της αντίπαλης πλευράς.

Στόχος είναι να επιστρέψουν στο «δικό τους» στρατόπεδο.

Η συμμετοχή μπορεί να κρίνει τις εκλογές

Με δεδομένο ότι το αποτέλεσμα αναμένεται να κριθεί τόσο από την επίδοση των μικρότερων κομμάτων όσο και από τη συνολική συμμετοχή, η κινητοποίηση των ψηφοφόρων αποκτά καθοριστική σημασία.

«Η συμμετοχή και η οργανωτική ικανότητα των κομμάτων θα είναι κρίσιμες», σημειώνει ο Ζουρ.

Σε μεγάλες κοσμικές πόλεις, όπως το Τελ Αβίβ και η Χάιφα, η συμμετοχή κινείται συνήθως κοντά στο 60%.

Αντίθετα, σε πόλεις με ισχυρή παρουσία Χαρεντί, δηλαδή υπερορθόδοξων Εβραίων, όπως η Ιερουσαλήμ και το Μπνέι Μπρακ, η προσέλευση στις κάλπες φτάνει περίπου στο 80% με 85%.

Έτσι, σημαντικό μέρος της προεκλογικής στρατηγικής δεν αποσκοπεί μόνο στο να πείσει τους ψηφοφόρους, αλλά και στο να τους οδηγήσει στις κάλπες μέσα από την καλλιέργεια φόβου για την επικράτηση του «άλλου».