Κόκκινα δάνεια: Σε αυξητική τροχιά η πλειστηριασμοί

Σφίγγει ο κλοιός για χιλιάδες δανειολήπτες που έχουν «κόκκινα» δάνεια, καθώς οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) επιταχύνουν τις διαδικασίες για την είσπραξη των οφειλών, ακόμη και μέσω πλειστηριασμών ακινήτων.

Τα τελευταία στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος αποκαλύπτουν ότι μέσα σε έναν χρόνο η αξία των δανείων που διευθετήθηκαν μέσω πλειστηριασμών αυξήθηκε κατά 41%, από 2,2 δισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2025 σε 3,11 δισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2026. Πρόκειται για μια εξέλιξη που προκαλεί ανησυχία σε νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους.

Ωστόσο, οι πλειστηριασμοί δεν αποτελούν τη μοναδική λύση. Τα ίδια στοιχεία δείχνουν ότι εξακολουθούν να πραγματοποιούνται ρυθμίσεις με διαγραφή μέρους της οφειλής, ενώ σημαντικό αριθμό δανειοληπτών εξακολουθούν να καλύπτουν παλαιές δικαστικές αποφάσεις του νόμου Κατσέλη.

Πόσο έχουν αυξηθεί οι πλειστηριασμοί

Σύμφωνα με την Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της Τράπεζας της Ελλάδος, οι servicers διαχειρίζονται δάνεια συνολικού ύψους 91,3 δισ. ευρώ. Από αυτά, τα 81,5 δισ. ευρώ αφορούν δάνεια που διαχειρίζονται για λογαριασμό funds.

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι οι πλειστηριασμοί αντιπροσωπεύουν πλέον το 28% της αξίας των οριστικών διευθετήσεων, έναντι 19,8% έναν χρόνο νωρίτερα. Αυτό σημαίνει ότι η ρευστοποίηση ακινήτων και άλλων εξασφαλίσεων αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα στη διαχείριση των προβληματικών δανείων.

Την ίδια στιγμή, οι συναινετικοί διακανονισμοί περιορίστηκαν στο 11,1% των οριστικών διευθετήσεων, από 24,2% το 2025.

Να σημειωθεί ότι η αύξηση κατά 41% αφορά την αξία των δανείων που διευθετήθηκαν μέσω πλειστηριασμών και όχι τον αριθμό των ακινήτων που βγήκαν στο σφυρί.

Πότε κινδυνεύει το σπίτι του δανειολήπτη

Ένα δάνειο που δεν εξυπηρετείται δεν οδηγεί αυτομάτως σε πλειστηριασμό. Για να φτάσει η διαδικασία στη ρευστοποίηση ενός ακινήτου απαιτούνται συγκεκριμένες νομικές ενέργειες, ενώ ο δανειολήπτης μπορεί, ανάλογα με την περίπτωσή του, να αξιοποιήσει διαθέσιμες διαδικασίες ρύθμισης ή δικαστικής προστασίας. Οι βασικές κινήσεις που πρέπει να γνωρίζει είναι:

Επικοινωνία με τον servicer: Να ζητήσει αναλυτική ενημέρωση για το ύψος της οφειλής, τους τόκους, τις επιβαρύνσεις και τις δυνατότητες ρύθμισης.

Εξωδικαστικός μηχανισμός: Να εξετάσει εάν πληροί τις προϋποθέσεις για ρύθμιση μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας.

Αίτημα για «κούρεμα»: Να διερευνήσει εάν μπορεί να συμφωνηθεί μερική διαγραφή της οφειλής, με βάση την οικονομική του κατάσταση.

Έλεγχος ευάλωτου οφειλέτη: Να εξετάσει εάν δικαιούται ειδική προστασία ή κρατική στήριξη.

Νομική υποστήριξη: Εάν έχει ήδη λάβει διαταγή πληρωμής, κατασχετήριο ή πρόγραμμα πλειστηριασμού, να απευθυνθεί άμεσα σε δικηγόρο, καθώς υπάρχουν αυστηρές προθεσμίες.

Πότε γίνεται «κούρεμα» του δανείου

Παρά την αύξηση των πλειστηριασμών, τα στοιχεία δείχνουν ότι οι διαγραφές μέρους των οφειλών παραμένουν σημαντικό εργαλείο ρύθμισης. Ειδικότερα, το 46,6% της αξίας των μακροπρόθεσμων ρυθμίσεων αφορούσε λύσεις με μερική διαγραφή οφειλής, έναντι 41,6% το 2025. Η αξία των συγκεκριμένων ρυθμίσεων υπολογίζεται σε περίπου 2,8 δισ. ευρώ.

Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι κάθε δανειολήπτης δικαιούται αυτόματα «κούρεμα» ή ότι διαγράφεται το 46,6% του δικού του δανείου. Η δυνατότητα διαγραφής εξαρτάται από το ύψος της οφειλής, την αξία των εξασφαλίσεων, τα εισοδήματα, την περιουσιακή κατάσταση και τους όρους της συμφωνίας. Εναλλακτικά, μπορεί να συμφωνηθεί μεγαλύτερη διάρκεια αποπληρωμής, χαμηλότερη δόση ή διαχωρισμός της οφειλής.

Τι ισχύει με τον νόμο Κατσέλη

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η συνεχιζόμενη εφαρμογή του νόμου Κατσέλη. Οι οριστικές διευθετήσεις μέσω νομικής προστασίας, στις οποίες περιλαμβάνονται κυρίως υποθέσεις του συγκεκριμένου νόμου, έφτασαν τα 6,6 δισ. ευρώ το 2026, από 6,12 δισ. ευρώ το 2025. Αντιστοιχούν πλέον στο 59,5% των οριστικών διευθετήσεων.

Ο νόμος Κατσέλη δεν δέχεται νέες αιτήσεις. Ωστόσο, εξακολουθούν να εκκρεμούν παλαιές υποθέσεις και να εφαρμόζονται δικαστικές αποφάσεις που έχουν ήδη εκδοθεί. Επομένως, όσοι έχουν υπαχθεί στο συγκεκριμένο καθεστώς πρέπει να γνωρίζουν τις υποχρεώσεις τους και να τηρούν τις προβλεπόμενες καταβολές, ώστε να μη θέσουν σε κίνδυνο την προστασία που τους έχει χορηγηθεί.

Τι πρέπει να προσέξουν όσοι χρωστούν

Το βασικό μήνυμα για τους δανειολήπτες είναι ότι η καθυστέρηση στην αναζήτηση λύσης μπορεί να περιορίσει σημαντικά τις διαθέσιμες επιλογές τους. Όσο νωρίτερα εξεταστεί μια βιώσιμη ρύθμιση, τόσο περισσότερα περιθώρια μπορεί να υπάρχουν για συμφωνία πριν προχωρήσουν οι διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν προτείνεται μια χαμηλή αρχική δόση, η οποία αυξάνεται σημαντικά τα επόμενα χρόνια. Ο δανειολήπτης πρέπει να γνωρίζει το συνολικό ποσό που θα καταβάλει και εάν μπορεί πραγματικά να ανταποκριθεί στη συμφωνία.

Η αύξηση των πλειστηριασμών δείχνει ότι οι servicers δίνουν πλέον μεγαλύτερο βάρος στην οριστική εκκαθάριση των προβληματικών δανείων. Για τα νοικοκυριά, όμως, το ζητούμενο παραμένει ένα: να εξασφαλίσουν μια ρύθμιση που μπορούν να πληρώνουν, πριν βρεθούν αντιμέτωπα με τον κίνδυνο απώλειας της περιουσίας τους.