«Latent Memories»: Πώς θυμούνται οι μηχανές; Ελληνοπολωνική έκθεση για τη μνήμη και την τεχνητή νοημοσύνη

Τι θυμάται μια μηχανή; Tι συμβαίνει στις αναμνήσεις μας όταν μετατρέπονται σε δεδομένα; Οι Λανθάνουσες Μνήμες (Latent Memories) είναι μια ελληνοπολωνική πολιτιστική ανταλλαγή που χρησιμοποιεί το αρχείο ως αφετηρία για να διερευνήσει δύο διαδικασίες: τον τρόπο με τον οποίο η τεχνητή νοημοσύνη επεξεργάζεται πληροφορίες (ενίοτε κατανοώντας τες ως “παραίσθηση”), καθώς και τον τρόπο με τον οποίο οι κοινωνίες διατηρούν την ιστορική τους μνήμη. Περιλαμβάνει μια έκθεση, ένα πρόγραμμα κινηματογραφικών προβολών, masterclasses, performances και συζητήσεις με καλλιτέχνες/ιδες στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη.

Η έκθεση φιλοξενεί δέκα δημιουργίες καλλιτεχνών από την Πολωνία και την Ελλάδα, που περιλαμβάνουν εγκαταστάσεις, βίντεο, εμπειρίες εικονικής πραγματικότητας (VR) και διαδραστικά έργα. Στο σύνολό τους αναδεικνύουν το γεγονός ότι η μνήμη δεν ανήκει αποκλειστικά στον ανθρώπινο νου. Αποτυπώνεται και διατηρείται επίσης στα σώματα, στα υλικά και στις μηχανές.

Κάποια έργα ακολουθούν τα ίχνη που έχουν αποτυπωθεί στην ύλη: η αναπνοή, το τρίχωμα, το υγρό που κάποτε κυκλοφορούσε ως μέσο ψύξης στους servers. Άλλα εξετάζουν εκείνο που χάνεται όταν η βιωμένη εμπειρία μετατρέπεται σε δεδομένα. Φωτογραφικά τεκμήρια αποκτούν τη ρευστότητα ενός ασταθούς ψηφιακού τοπίου, ενώ προσωπικές μαρτυρίες μετατρέπονται σε εύθραυστα αρχεία συγκρούσεων και εκτοπισμού. Μερικά από αυτά προσεγγίζουν κριτικά την ίδια την τεχνητή νοημοσύνη: τις προκαταλήψεις που αφομοιώνουν οι αλγόριθμοι, τη χειραγώγηση των αφηγήσεων στα μέσα ενημέρωσης, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο η μηχανική μάθηση ταξινομεί και αξιολογεί το ανθρώπινο σώμα. Ορισμένα έργα οραματίζονται επίσης μία τεχνητή νοημοσύνη που θα μπορούσε να ονειρεύεται και να δημιουργεί μαζί μας, αντί να λειτουργεί αποκλειστικά ως εργαλείο.

Τα εγκαίνια της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν στις 4 Νοεμβρίου 2026 στο Romantso στην Αθήνα και στις 18 Νοεμβρίου 2026 στο Beetroot House στη Θεσσαλονίκη.

Το παράλληλο πρόγραμμα περιλαμβάνει ομιλίες καλλιτεχνών, performances, προβολές ταινιών και masterclasses με εισηγήσεις καλλιτεχνών και από τις δύο χώρες. Οι ομιλίες φωτίζουν τις ιδέες και τις δημιουργικές διαδικασίες πίσω από τα έργα της έκθεσης. Τα masterclasses απευθύνονται σε καλλιτέχνες, φοιτητές και σε όσες-ους ενδιαφέρονται να πειραματιστούν δημιουργικά με την τεχνολογία, τα αρχεία και την τεχνητή νοημοσύνη (AI).

Η είσοδος είναι ελεύθερη για την έκθεση και όλες τις παράλληλες δράσεις. Περισσότερες πληροφορίες και αναλυτικό πρόγραμμα: latentmemories.art

Συμμετέχοντες/ουσες καλλιτέχνες/ιδες Κατερίνα Αντωνοπούλου (GR) · Agata Chodera (PL) · Γιώργος Δρόσος (GR) · Κυριακή Γονή (GR) · NOVIKI (PL) · Γιούλα Παπαδοπούλου & Όλγα Παπαδοπούλου (GR) · Grzegorz Stefański (PL) · Μαρία Βαρελά (GR) · Iga Węglińska (PL) · Jakub Wróblewski (PL)

 

Επιμέλεια: Anna Szylar, Εύη Στάμου

Παραγωγοί: Mateusz Kacprowicz, Νταϊάνα Κεφαλογιάννη, Pola Komarowa

Διοργάνωση: Monster Mind Studio · Interferences

Συνεργάτες: Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, ξενοδοχείο Vergina (Θεσσαλονίκη)

Χώροι διεξαγωγής:

Romantso: Αναξαγόρα 3, Αθήνα

Beetroot House: Συγγρού 8, Θεσσαλονίκη

Βρείτε το πρόγραμμα, εδώ.