Μητσοτάκης: Το τουρκολυβικό μνημόνιο εξαφανίζει τα ελληνικά νησιά από τον χάρτη

Η πρόσφατα υπογραφείσα συμφωνία μεταξύ του κοινοβουλίου της ανατολικής Λιβύης και της Τουρκίας είναι «κατάφωρα παράνομη, άκυρη και ανυπόστατη», προσθέτοντας ότι «αγνοεί πλήρως τη γεωγραφία» δήλωσε από τον ΟΗΕ ο Κυριάκος Μητσοτάκης το απόγευμα της Πέμπτης.

Ο κ. Μητσοτάκης, μιλώντας στο Reuters καθώς η Ελλάδα ολοκληρώνει την προεδρία της στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, απηύθυνε επίσης έκκληση για μια επείγουσα «διεθνή εκεχειρία» με στόχο την προστασία της ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα, μετά τη βύθιση ενός ελληνόκτητου πλοίου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων την Τετάρτη.

Το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης ενέκρινε την περασμένη εβδομάδα μια συμφωνία θαλάσσιων συνόρων με την Τουρκία, προκαλώντας την καταδίκη της Αθήνας, αλλά και της Αιγύπτου, του Μπαχρέιν και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, ως απειλή για την περιφερειακή ασφάλεια και τη διεθνή έννομη τάξη.

«Αγνοεί πλήρως τη γεωγραφία, την πραγματικότητα ότι υπάρχουν ελληνικά νησιά — φαίνεται να εξαφανίζονται εντελώς από τη λογική της Τουρκίας και της Λιβύης», δήλωσε ο κ. Μητσοτάκης, κατηγορώντας τες για απόπειρα δημιουργίας ενός «τετελεσμένου» που αγνοεί τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε ότι οι αντιδράσεις από την ΕΕ και άλλους απέναντι στην έγκριση της συμφωνίας —η οποία είχε αρχικά συμφωνηθεί το 2019— δεν έχουν καμία νόμιμη βάση, υπερασπιζόμενος την πολιτική της Άγκυρας στην ανατολική Μεσόγειο.

Από τη συμφωνία Λιβύης–Τουρκίας του 2019, η Ελλάδα έχει παραχωρήσει άδεια σε κοινοπραξία υπό την Chevron για έρευνες φυσικού αερίου ανοιχτά της Κρήτης και έχει επιδιώξει ξεχωριστή συμφωνία με τη Λιβύη για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών τους.

Ο κ. Μητσοτάκης διαβεβαίωσε ότι «δεν υπάρχει κίνδυνος αυτές οι έρευνες να αμφισβητηθούν με οποιονδήποτε τρόπο».

Αναφερόμενος στη Λιβύη και την Ελλάδα ως «φυσικούς γείτονες», ο κ. Μητσοτάκης, ο οποίος ανέλαβε για πρώτη φορά την πρωθυπουργία το 2019 και διανύει τη δεύτερη θητεία του, προέτρεψε την αφρικανική χώρα να διαπραγματευτεί απευθείας με την Αθήνα και να λάβει τις συζητήσεις «πολύ, πολύ σοβαρά».

Επιθέσεις σε πλοία στη Μαύρη Θάλασσα

Ο Έλληνας πρωθυπουργός μίλησε στο Reuters και για τη ναυτιλιακή ασφάλεια, λίγες μόλις ώρες αφότου ένα ελληνικό πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων βυθίστηκε ύστερα από πλήγμα με ναυτικά drones στα ανοιχτά της Βουλγαρίας, στην πιο πρόσφατη επίθεση εναντίον πλοίων στη δυτική Μαύρη Θάλασσα αυτόν τον μήνα.

Τα πλοία ελληνικής διαχείρισης συγκαταλέγονται στους μεγαλύτερους στόλους δεξαμενοπλοίων παγκοσμίως και διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο για το εμπόριο στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, τα ύδατα της οποίας μοιράζονται η Βουλγαρία, η Γεωργία, η Ρουμανία και η Τουρκία, καθώς και οι εμπόλεμες Ρωσία και Ουκρανία, στην οποία εισέβαλε η Μόσχα τον Φεβρουάριο του 2022.

«Χρειαζόμαστε πράγματι κάποιου είδους διεθνή εκεχειρία όσον αφορά την ελευθερία της ναυσιπλοΐας», ανέφερε ο κ. Μητσοτάκης, προσθέτοντας ότι αποτελεί «ύψιστη προτεραιότητα» το να επιτραπούν οι εξαγωγές σιτηρών από την περιοχή προς τον υπόλοιπο κόσμο μέσω της Μαύρης Θάλασσας.

«Οι Έλληνες πλοιοκτήτες θα ήταν οι πρώτοι που θα επανεκκινούσαν το εμπόριο στη Μαύρη Θάλασσα, συμπεριλαμβανομένης της Ουκρανίας, υπό την προϋπόθεση ότι διασφαλίζεται η ασφαλής διέλευση», υπογράμμισε, επισημαίνοντας το αυξανόμενο κόστος μεταφοράς καθώς τα ναύλα και τα έξοδα ασφάλισης έχουν «εκτοξευθεί στα ύψη».

Δεν κατέστη αμέσως σαφές ποιος πραγματοποίησε την επίθεση, γεγονός που ενέτεινε τις αυξανόμενες ανησυχίες για τις επιπτώσεις του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία στην εμπορική ναυτιλία της περιοχής.

Ο κ. Μητσοτάκης επεσήμανε ότι η Ουκρανία εξαρτάται οικονομικά από τις εξαγωγές των προϊόντων της: «Είχαν σοδειά-ρεκόρ, αλλά τα σιτηρά βρίσκονται τώρα αποθηκευμένα σε σιλό, με τον κίνδυνο να σαπίσουν».

«Δυστυχώς, προς το παρόν, η Ρωσία δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται να εμπλακεί σε μια ουσιαστική συζήτηση», δήλωσε.

Ενίσχυση της ευρωπαϊκής επιχείρησης “Ασπίδες”

Ο κ. Μητσοτάκης κάλεσε επίσης την Ευρωπαϊκή Ένωση να ενισχύσει τη ναυτική της αποστολή για την προστασία της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα, με την ονομασία «Ασπίδες» (Aspides), η οποία ξεκίνησε το 2024 για να παρέχει προστασία από τις επιθέσεις των προσκείμενων στο Ιράν Χούθι της Υεμένης.

Η κλιμάκωση των εχθροπραξιών μεταξύ των Χούθι και της Σαουδικής Αραβίας έχει διαταράξει τις ροές πετρελαίου και έχει αυξήσει τον κίνδυνο μιας ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης, οκτώ μήνες μετά τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα στο Ιράν.

«Το επιχείρημά μου είναι απλό: η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει συμφέρον να διατηρεί μια συγκεκριμένη παρουσία με ισχυρά επιχειρησιακά μέσα σε αυτό το μέρος του κόσμου, και χρειαζόμαστε περισσότερες χώρες να συμμετάσχουν στην αποστολή Ασπίδες», δήλωσε ο κ. Μητσοτάκης στο Reuters.

Ανέφερε ότι η Ελλάδα, η Ιταλία και η Γαλλία έχουν διαθέσει επιχειρησιακά μέσα στο πλαίσιο της αποστολής και ότι αυτό ήταν «σαφώς ανεπαρκές». Διπλωμάτες δήλωσαν στο Reuters ότι στα τέλη Σεπτεμβρίου επιχειρούσαν έξι πολεμικά πλοία στο πλαίσιο της επιχείρησης.

Οι Χούθι δήλωσαν αυτή την εβδομάδα ότι επιτέθηκαν σε σαουδαραβικά στρατιωτικά αεροσκάφη και απέκρουσαν προέλαση δυνάμεων που υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία κοντά στα Στενά του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, μια κρίσιμη ναυτιλιακή διαδρομή της Ερυθράς Θάλασσας.

«Αν θέλουμε πραγματικά να στείλουμε το μήνυμα και στις χώρες του Κόλπου ότι λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη την ασφάλειά τους, αλλά και ότι προστατεύουμε τις κρίσιμες αρτηρίες και θαλάσσιες οδούς που είναι απολύτως απαραίτητες για το ευρωπαϊκό εμπόριο, θα πρέπει να είμαστε διατεθειμένοι να αναπτύξουμε περισσότερα μέσα σε αυτό το μέρος του κόσμου», τόνισε ο κ. Μητσοτάκης.

“Να συνεχιστεί η οικονομική πίεση στη Ρωσία”

Ερωτηθείς σχετικά με την κίνηση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ νωρίτερα αυτόν τον μήνα να άρει τις κυρώσεις στις εξαγωγές ρωσικού ντίζελ, ο κ. Μητσοτάκης επανέλαβε την ελληνική υποστήριξη στις κυρώσεις κατά της Μόσχας.

«Πιστεύουμε ότι πρέπει να ασκήσουμε οικονομική πίεση και να προκαλέσουμε μεγαλύτερο οικονομικό κόστος στη Ρωσία, προκειμένου να στείλουμε ένα πολύ σαφές μήνυμα ότι όσο παρατείνουν αυτόν τον πόλεμο, θα υφίστανται πολύ συγκεκριμένες οικονομικές συνέπειες», σημείωσε.