Γιατί δεν συζητάμε για το μποτιλιάρισμα;

Οδηγείς στο πρωινό μποτιλιάρισμα. Είσαι ακίνητος για ώρα. Και νομίζεις ότι ο άνθρωπος που θέλει να σου καθαρίσει το τζάμι έρχεται για να εισπράξει τα κοινόχρηστα. Ακούς ενημερωτικό ραδιόφωνο. Πολιτικοί και δημοσιογράφοι αναλύουν τα μεγάλα. Η ακρίβεια, το καλώδιο προς την Κύπρο, τα λαμόγια και τα τα εγκληματικά κυκλώματα. Οι μετεκλογικές συνεργασίες.

Αν χαμηλώσεις για λίγο την ένταση και σκεφτείς τι ακούς, θα συνειδητοποιήσεις ότι δεν ειπώθηκε ούτε μία κουβέντα για αυτό που υφίστασαι τώρα. Το μποτιλιάρισμα που σου κλέβει ώρες ζωής και χρήματα. Σου τσακίζει τα νεύρα και απειλεί την υγεία σου.

Και όχι, δεν είναι μόνο ο Κηφισός. Εκεί είναι η κορυφή του παγόβουνου. Δείτε και τις άλλες κεντρικές αρτηρίες σε ώρες αιχμής. Και αν θέλετε, ελάτε να σας ξεναγήσω γύρω από το «δαχτυλίδι» της Κηφισίας όπου υψώνονται μεγαθήρια πάνω σε στενούς δρόμους. Είναι απολύτως βέβαιο ότι η άφιξη χιλιάδων νέων εργαζόμενων στα νεόδμητα της περιοχής θα οδηγήσει μία περιοχή σε παράλυση. Κανένας δεν ενοχλείται. Εδώ εγείρεται και ένα θέμα ανισότητας. Οι κάτοικοι μιας περιοχής επωμίζονται το κυκλοφοριακό κόστος από τις μεγάλες επενδύσεις που πραγματοποιούνται εκεί, χωρίς να συμμετέχουν στα οικονομικά τους οφέλη. Διότι μπορεί να αυξάνεται η οικονομική δραστηριότητα μιας περιοχής και ταυτόχρονα να υποβαθμίζεται η ποιότητα ζωής της.

Περιέργως το μποτιλιάρισμα δεν αποτελεί αιτία πολιτικής ζύμωσης. Ναι, προτάσεις έγιναν. Και του ΠΑΣΟΚ είναι αυτές με τη βαθύτερη επεξεργασία. Από την άλλη η κυβέρνηση προσανατολίζεται σε φαραωνικά έργα με νέους αυτοκινητοδρόμους και υπόγειες συνδέσεις. Ευτυχές το 2040 και βλέπουμε.

Ομως αυτή η αντίληψη περιέχει μια ουσιαστική διάκριση στην αντιμετώπιση του προβλήματος: άλλο να κάνεις τα αυτοκίνητα να κινούνται γρηγορότερα και άλλο να μειώνεις την ανάγκη να χρησιμοποιούνται τόσα αυτοκίνητα. Και εδώ υπάρχει μία πολιτική δυσκολία. Είναι δύσκολο να πεις στον πολίτη ότι η λύση στο κυκλοφοριακό διέρχεται από τη λιγότερη χρήση του αυτοκινήτου. Για δύο λόγους: πρώτον επειδή η κουλτούρα μετακίνησης του Ελληνα περιλαμβάνει το προσωπικό του όχημα. Αν του εξηγήσεις ότι πρέπει αν αφήσει τα κλειδιά στο σπίτι ενδέχεται να τον δυσαρεστήσεις. Είναι πολύ ευκολότερο να απαιτείς να φύγουν τα αυτοκίνητα των άλλων από τον δρόμο παρά να δεχτείς να περιορίσεις το δικό σου. Και δεύτερον, δεν μπορείς να υποστηρίξεις πολιτική χωρίς αυτοκίνητο αν δεν αναβαθμίσεις σημαντικά τις δημόσιες συγκοινωνίες.

Αλλά αυτά είναι τα μεγάλα. Εδώ όμως δεν έχουν γίνει ούτε τα μικρά όπως τα διαφορετικά ωράρια στο Δημόσιο, ο συγχρονισμός των φαναριών και η ένταξη των δήμων σε ένα μητροπολιτικό σύστημα διαχείρισης της κυκλοφορίας.

Και έτσι κανονικοποιείται ο παραλογισμός. Εχουμε αποδεχθεί ως φυσιολογικό να χάνουμε μία ή δύο ώρες την ημέρα μέσα σε ένα αυτοκίνητο. Δεν το αντιμετωπίζουμε ως δυσλειτουργία της πόλης, αλλά ως αναπόφευκτο χαρακτηριστικό της ζωής μας. Κλείνει ένας δρόμος από διαδήλωση και γίνεται θέμα στα δελτία ειδήσεων. Ομως το καθημερινό, προβλέψιμο ακινητοποιημένο λεκανοπέδιο δεν αντιμετωπίζεται ως έκτακτο γεγονός.

Η πολιτική υπόσχεται στους πολίτες ένα καλύτερο αύριο. Αλλά δεν καταφέρνει να τους επιστρέψει ούτε μία ώρα από την ημέρα τους. Και είναι να απορείς γιατί μια τόσο μεγάλη καθημερινή ταλαιπωρία δεν μετατρέπεται σε πολιτική απαίτηση. Προφανώς επειδή εμπλέκονται πολλοί φορείς, αλλά και επειδή εμείς οι ίδιοι είμαστε θύματα και θύτες. Αναπόφευκτα το κυκλοφοριακό δεν αναδεικνύεται σε θέμα που μπορεί να επηρεάσει την κεντρική πολιτική ατζέντα. Αυτό θα συμβεί όταν κάποιος μας υποσχεθεί ότι θα πάρει όλα τα αυτοκίνητα από τον δρόμο, εκτός από το δικό μας.