Επιχειρήσεις: Στο επίκεντρο των ελέγχων οι “αχυράνθρωποι” και τα εικονικά εταιρικά σχήματα

Πλάνο αυστηρότερων ελέγχων κατά την ίδρυση νέων επιχειρήσεων καταστρώνουν στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και την ΑΑΔΕ, επιδιώκοντας να περιορίσουν τη δράση κυκλωμάτων που χρησιμοποιούν «αχυρανθρώπους» για να αποκρύπτουν τους πραγματικούς ιδιοκτήτες και διαχειριστές εταιρειών.

Άλλωστε, μέσα από τέτοιες πρακτικές, όπως έχουν αποκαλύψει πρόσφατες υποθέσεις, επιτήδειοι καταφέρνουν να αποκρύπτουν εισοδήματα, να αποφεύγουν την απόδοση ΦΠΑ και να αφήνουν πίσω τους σημαντικές οφειλές προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία. Συγκεκριμένα, στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται η ουσιαστική εξακρίβωση της ταυτότητας και της οικονομικής κατάστασης όσων εμφανίζονται ως νόμιμοι εκπρόσωποι επιχειρήσεων.

Στόχος, δηλαδή, των υπό εξέταση παρεμβάσεων είναι να εντοπίζονται εγκαίρως εταιρικά σχήματα που ενδέχεται να χρησιμοποιούνται για φοροδιαφυγή και απάτες εις βάρος του Δημοσίου, χωρίς να δημιουργούνται περιττά εμπόδια στην υγιή επιχειρηματική δραστηριότητα. Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί σε πρόσωπα που εμφανίζονται επανειλημμένα σε εταιρείες με ληξιπρόθεσμες οφειλές ή σοβαρές φορολογικές εκκρεμότητες.

Κεντρικό ζητούμενο της όλης προσπάθειας είναι να αποκαλύπτεται ποιοι ασκούν στην πραγματικότητα τον έλεγχο μιας επιχείρησης και να αποτρέπεται η χρήση προσώπων που αναλαμβάνουν εικονικά τον ρόλο του μετόχου, του εταίρου ή του διαχειριστή, καλύπτοντας τους πραγματικούς υπευθύνους.

Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζεται ακόμη και η υποχρεωτική αυτοπρόσωπη παρουσία στην ΑΑΔΕ πριν από την ολοκλήρωση της έναρξης εργασιών, όταν από τα διαθέσιμα στοιχεία προκύπτουν ενδείξεις αυξημένου κινδύνου. Με αυτόν τον τρόπο, οι φορολογικές αρχές θα μπορούν να παρεμβαίνουν προληπτικά, πριν από τη δημιουργία νέων εταιρειών που ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν για την επανάληψη παράνομων πρακτικών.

Πότε θα ενεργοποιείται ο πρόσθετος έλεγχος

Στο μεταξύ, το ενδεχόμενο να μην ολοκληρώνεται αυτοματοποιημένα η διαδικασία σύστασης μιας επιχείρησης, όταν εντοπίζονται ύποπτα χαρακτηριστικά, περιέγραψε ο διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής.

Όπως εξήγησε, οι απλουστευμένες διαδικασίες ίδρυσης επιχειρήσεων έχουν αξιοποιηθεί καταχρηστικά σε ορισμένες περιπτώσεις, ενώ οι έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί έχουν επιτρέψει στη φορολογική διοίκηση να διαμορφώσει συγκεκριμένα κριτήρια για τον εντοπισμό ύποπτων προσώπων.

«Οι αχυράνθρωποι έχουν ένα προφίλ. Έχουν κάποια χαρακτηριστικά», ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι όταν εντοπίζονται συγκεκριμένες ενδείξεις κινδύνου, ο ενδιαφερόμενος ενδέχεται να καλείται να προσέλθει στην ΑΑΔΕ για περαιτέρω εξακρίβωση στοιχείων.

«Δεν λέμε να μη συσταθεί εταιρεία, αλλά να σε δούμε πρώτα», σημείωσε ο διοικητής της Αρχής, δίνοντας το στίγμα της παρέμβασης: η διαδικασία ίδρυσης δεν καταργείται ούτε αναστέλλεται οριζόντια, αλλά θα υπόκειται σε πρόσθετη αξιολόγηση όπου κρίνεται απαραίτητο.

Διασταυρώσεις στοιχείων και εντοπισμός ύποπτων διασυνδέσεων

Έτσι, μεταξύ των μέτρων που βρίσκονται στο τραπέζι είναι η ενίσχυση των διασταυρώσεων για τα φυσικά πρόσωπα που συμμετέχουν στη δημιουργία και τη διοίκηση εταιρειών.

Σημαντικό ρόλο αναμένεται να διαδραματίσει η αξιοποίηση και η συνδυαστική ανάλυση των δεδομένων του Γενικού Εμπορικού Μητρώου (ΓΕΜΗ) και των πληροφοριακών συστημάτων της φορολογικής διοίκησης.

Μέσα από τη διασταύρωση των συγκεκριμένων αρχείων μπορούν να εντοπίζονται κοινά πρόσωπα που συμμετέχουν σε διαδοχικές εταιρικές συστάσεις, συχνές αλλαγές στη διοίκηση και επαναλαμβανόμενες διασυνδέσεις μεταξύ επιχειρήσεων με προβληματικό οικονομικό ιστορικό.

Οι έλεγχοι αναμένεται να επικεντρωθούν σε περιπτώσεις όπου συγκεντρώνονται ενδείξεις καταχρηστικής δραστηριότητας, ώστε να προστατεύονται τα δημόσια έσοδα χωρίς να επιβαρύνονται οι επιχειρήσεις που λειτουργούν νόμιμα.

Η τελική κατεύθυνση των αλλαγών είναι να περάσει το βάρος από την απλή καταχώριση των εταιρικών στοιχείων στην ουσιαστική εξακρίβωση των προσώπων που βρίσκονται πίσω από κάθε επιχειρηματική δραστηριότητα.

Αναδιοργάνωση των περιφερειακών υπηρεσιών της ΑΑΔΕ

Παράλληλα, η ΑΑΔΕ δρομολογεί την αναδιάρθρωση των Περιφερειακών Υπηρεσιών της Γενικής Διεύθυνσης Φορολογικών Λειτουργιών.

Για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση του εγχειρήματος συγκροτείται, μάλιστα, Ομάδα Διοίκησης Έργου, η οποία θα αναλάβει τον συντονισμό των απαιτούμενων ενεργειών και την παρακολούθηση της προόδου.

Στις αρμοδιότητές της περιλαμβάνονται:

• Η υποβολή εισηγήσεων προς τη Συντονιστική Επιτροπή για τις οργανωτικές, τεχνικές και διαδικαστικές αλλαγές που απαιτούνται.
• Ο συντονισμός των υπηρεσιών που εμπλέκονται στην αναδιοργάνωση.
• Η εξασφάλιση της καταλληλότητας των κτιριακών εγκαταστάσεων και του απαραίτητου υλικοτεχνικού εξοπλισμού.
• Η κατάρτιση συνολικού και επιμέρους χρονοδιαγραμμάτων, καθώς και η παρακολούθηση της εφαρμογής τους.
• Η προετοιμασία της μετάβασης στο νέο οργανωτικό και λειτουργικό μοντέλο, με τις αναγκαίες προσαρμογές στις διαδικασίες, στα πληροφοριακά συστήματα και στη διαχείριση του φυσικού αρχείου.
• Η σύνταξη αναφορών για την πορεία του έργου και την καταγραφή πιθανών κινδύνων.

Μαρκόπουλος: «Έρχονται και άλλες υποθέσεις»

Την ίδια στιγμή, προειδοποίηση για νέες αποκαλύψεις στον χώρο του οικονομικού εγκλήματος απηύθυνε ο υφυπουργός Οικονομικών Δημήτρης Μαρκόπουλος, μιλώντας στο ΕΡΤnews.

Αναφερόμενος στις υποθέσεις με τους «αχυρανθρώπους» και τα διαφυγόντα δημόσια έσοδα, προανήγγειλε ότι οι ελεγκτικές αρχές έχουν και άλλες σημαντικές υποθέσεις προς διερεύνηση.

«Συνεχείς οι επιτυχίες κατά του οργανωμένου εγκλήματος»

Ο υφυπουργός εξήρε το έργο της Ελληνικής Αστυνομίας και της ΑΑΔΕ, επισημαίνοντας ότι οι πρόσφατες επιχειρήσεις αποτελούν αποτέλεσμα της ενίσχυσης των ελεγκτικών μηχανισμών και της αξιοποίησης των ψηφιακών εργαλείων.

Κάνοντας αναφορά και σε υπόθεση που αφορά τον κλάδο του άρτου, σημείωσε ότι οι έρευνες δεν περιορίζονται σε μεμονωμένες περιπτώσεις, αλλά επεκτείνονται σε ολόκληρα επιχειρηματικά δίκτυα.

Όπως ανέφερε, στο μικροσκόπιο βρίσκονται αλυσίδες επιχειρήσεων που εμφανίζονται να αναπτύσσονται με ταχύτατους ρυθμούς, ενώ ως ιδιοκτήτες τους παρουσιάζονται ακόμη και ηλικιωμένα πρόσωπα, ηλικίας 75 ή 80 ετών, των οποίων το οικονομικό προφίλ δεν φαίνεται να δικαιολογεί τη συγκεκριμένη επιχειρηματική δραστηριότητα.

Ο κ. Μαρκόπουλος, επίσης, συνεχάρη την ΕΛ.ΑΣ. για τις επιχειρησιακές της επιτυχίες, ενώ αναγνώρισε και τη συμβολή της ΑΑΔΕ, τονίζοντας ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός των φορολογικών ελέγχων έχει ενισχύσει σημαντικά την αποτελεσματικότητα της φορολογικής διοίκησης στην αντιμετώπιση του οικονομικού εγκλήματος.

Στην πρώτη γραμμή και η καταπολέμηση του λαθρεμπορίου

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο υφυπουργός και στα αποτελέσματα των ελέγχων κατά του λαθρεμπορίου, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται πλέον στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις καλύτερες επιδόσεις στον συγκεκριμένο τομέα.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η αποκάλυψη αδήλωτων και κρυφών εσόδων ενισχύει τα δημόσια οικονομικά και συμβάλλει στη βελτίωση της εισπραξιμότητας των φόρων.

Παράλληλα, άσκησε κριτική στην αντιπολίτευση για τη στάση της απέναντι στην ΑΑΔΕ, υποστηρίζοντας ότι η αμφισβήτηση του έργου της παραβλέπει τα αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια, τόσο στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής όσο και στην πάταξη του λαθρεμπορίου.

Κλείνοντας, επανέλαβε ότι η ψηφιοποίηση των ελεγκτικών μηχανισμών έχει αναβαθμίσει τις δυνατότητες του κράτους απέναντι στο οικονομικό έγκλημα, προαναγγέλλοντας ουσιαστικά τη συνέχιση των ερευνών και νέες αποκαλύψεις το επόμενο διάστημα.