ΒΟΛΤΑ ΣΤΗΝ ART ATHINA 2026 – Η ΦΟΥΑΡ ΜΕΤΑΚΟΜΙΣΕ ΣΤΟΝ ΡΕΝΤΗ ΚΑΙ ΤΗΣ ΤΑΙΡΙΑΖΕΙ ΠΟΛΥ

Από το Ζάππειο στον Άγιο Ιωάννη Ρέντη! Η Art Athina, η σημαντικότερη ετήσια συνάντηση σύγχρονης τέχνης στην Ελλάδα, άλλαξε φέτος διεύθυνση και μαζί της άλλαξε και η σχέση της με την πόλη. Η 33η διοργάνωση του Πανελληνίου Συνδέσμου Αιθουσών Τέχνης πραγματοποιείται έως τις 16 Νοεμβρίου στο Onassis Ready, έναν χώρο με έντονο βιομηχανικό χαρακτήρα, που δίνει μια εντελώς διαφορετική αίσθηση στη διοργάνωση.

Μια φουάρ τέχνης έχει κάτι από τη χαρά μιας μεγάλης γιορτής. Και αυτό το αισθανθήκαμε έντονα στη συνέντευξη Τύπου της φετινής Art Athina. Η ατμόσφαιρα στον Ρέντη ήταν πολύ διαφορετική από εκείνη του Ζαππείου και, ομολογουμένως, μας άρεσε πολύ.

Η συνύπαρξη τόσων διαφορετικών καλλιτεχνικών κόσμων κάτω από την ίδια στέγη είναι από μόνη της μια συναρπαστική υπόθεση. Σε λίγες ώρες μπορείς να ανακαλύψεις δεκάδες διαφορετικούς τρόπους θέασης του κόσμου, να γνωρίσεις έναν καλλιτέχνη που αγνοούσες, να χαθείς μπροστά σε ένα έργο, να πιάσεις κουβέντα με τον άνθρωπο που το δημιούργησε ή ακόμα και να μπεις στον πειρασμό να το αποκτήσεις. Φέτος, για όλα αυτά, χρειάστηκε να πάρουμε τον δρόμο προς τον Ρέντη.

Στο Onassis Ready μας περίμεναν 65 γκαλερί από την Ελλάδα και το εξωτερικό, με δεκάδες έργα, αλλά και ένα παράλληλο πρόγραμμα με ειδικές εκθεσιακές ενότητες, συζητήσεις, περφόρμανς και δράσεις για παιδιά στις γειτονιές της περιοχής. Η Art Athina μπορεί να άλλαξε διεύθυνση, διατηρεί όμως τον βασικό της στόχο: τη στήριξη των ελληνικών γκαλερί και την προβολή της εγχώριας εικαστικής δημιουργίας πέρα από τα σύνορα.

Η μετακόμιση της φουάρ

Λίγο πριν ξεχυθούμε στους χώρους της φουάρ, ακούσαμε τους ανθρώπους της διοργάνωσης να μιλούν για τη μετακόμιση στον Ρέντη και τα στοιχήματα της φετινής Art Athina.

Η Αφροδίτη Παναγιωτάκου, διευθύντρια Πολιτισμού του Ιδρύματος Ωνάση, καλωσόρισε την Art Athina στο Onassis Ready, υπογραμμίζοντας και τον εκπαιδευτικό χαρακτήρα της διοργάνωσης, τη δυνατότητα που δίνει σε ένα ευρύτερο κοινό να γνωρίσει τη σύγχρονη ελληνική τέχνη, αλλά και να εξοικειωθεί με την εμπορική της διάσταση και την αξία των έργων. Με χιούμορ, μάλιστα, παραδέχτηκε πως «θα πέσουμε θύματα πολλών έργων», εκφράζοντας την ευχή να φιλοξενηθεί η φουάρ στον ίδιο χώρο και την επόμενη χρονιά.

Η πρόεδρος του Πανελληνίου Συνδέσμου Αιθουσών Τέχνης και ψυχή της Art Athina, Γιάννα Γραμματοπούλου, υπενθύμισε συγκινημένη ότι από την ίδρυσή της η φουάρ είχε ως στόχο να φέρει τη σύγχρονη τέχνη σε επαφή με ένα ευρύτερο κοινό, το οποίο, όπως διαπιστώνει, διευρύνεται κάθε χρόνο. Στάθηκε στην ευκαιρία που δίνει η φετινή διοργάνωση στους Αθηναίους να γνωρίσουν μια περιοχή με σημαντικό βιομηχανικό παρελθόν, αλλά και στην οικειότητα που χαρακτηρίζει την Art Athina: «Αφορά τους ανθρώπους που συναντιούνται γύρω από αυτά. Τις συζητήσεις που γεννιούνται, τις ιδέες που ανταλλάσσονται και τις νέες διαδρομές που ξεκινούν».

Ο γενικός διευθυντής της Art Athina, Αντώνης Κούρκουλος, περιέγραψε με χιούμορ τις προκλήσεις της αλλαγής χώρου: «Θυμάμαι πέρυσι που έλεγα ότι νιώθουμε ότι φύσηξε καινούριο αεράκι στο Ζάππειο. Μετά ήρθε ένα τσουνάμι και μας πήρε».

Ο ίδιος περπάτησε πολλές φορές τη διαδρομή από το Ζάππειο μέχρι το Onassis Ready, παρατηρώντας πώς μέσα σε μόλις πέντε χιλιόμετρα το αστικό τοπίο αλλάζει ριζικά. Από τα αρχαία και την ομορφιά του ιστορικού κέντρου βρίσκεσαι ανάμεσα σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις, νταλίκες και δρόμους χωρίς πεζοδρόμια.

Η διαδρομή αυτή του δημιούργησε την περιέργεια να γνωρίσει καλύτερα τη γειτονιά, να αναζητήσει συνεργασίες με την Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών και να εμπλέξει τους κατοίκους της περιοχής στη διοργάνωση. Ένα από τα σημαντικότερα στοιχήματα της φετινής Art Athina, όπως είπε, είναι να προσελκύσει ανθρώπους από τον Ρέντη και τη Νίκαια που ενδεχομένως δεν είχαν επισκεφθεί ποτέ τη φουάρ.

Ένα τηλέφωνο που διαβάζει ποίηση και οι Καρυάτιδες που ξεκουράζονται

Στην Art Athina είσαι ελεύθερος να χαράξεις τη δική σου διαδρομή, χωρίς σωστές ή λάθος στροφές. «Υπάρχει ένα μικρό τηλέφωνο, το οποίο σηκώνεις και σου απαντάει ένας Γάλλος ποιητής που σου διαβάζει ποίηση», μας είπε ο Αντώνης Κούρκουλος, περιγράφοντας το «Dial-A-Poem Switzerland», την ελβετική εκδοχή του ιστορικού έργου που δημιούργησε το 1968 ο Αμερικανός ποιητής και καλλιτέχνης John Giorno. Παρουσιάζεται σε συνεργασία με το Μουσείο Μοντέρνας και Σύγχρονης Τέχνης της Γενεύης.

Με αυτή την προτροπή ξεκίνησε η περιήγησή μας. Στη βόλτα μας είδαμε, μεταξύ άλλων, τους επιβλητικούς «Nine Deadmen» του Αργεντίνου καλλιτέχνη Corcho. Εννέα επιχρυσωμένες μορφές της άρχουσας τάξης, ντυμένες με άψογα κοστούμια, που αντί για ανθρώπινα κεφάλια έχουν κρανία με κέρατα. Μια εγκατάσταση για τον πλούτο, την εξουσία και τη ματαιοδοξία, με τη χρυσή επιφάνεια να παραπέμπει στην πολυτέλεια και τα κρανία στη θνητότητα.

Στη γκαλερί The Breeder, η Olga Migliaressi-Phoca συγκροτεί ένα αρχείο πρώτων εμπειριών, πραγματικών ή φανταστικών. «First Kiss», «First Love Note», «First Rainbow», «First Unicorn», «First Total Eclipse», «First Trip». Οι φράσεις είναι χαραγμένες σε μπλε γυάλινες επιφάνειες με πλαίσια από ανοξείδωτο χάλυβα.

Ένα μεγάλο, ασημένιο «ύφασμα» από άδειες συσκευασίες χαπιών απλώνεται από τον τοίχο μέχρι το δάπεδο. Στην «Κουβέρτα ανακούφισης», η Πέγκυ Κλιάφα μετατρέπει ένα καθημερινό απόρριμμα της φαρμακευτικής κατανάλωσης σε ένα έργο που μας βάζει να σκεφτούμε τη σχέση μας με τα φάρμακα, την ανάγκη για θεραπεία και ανακούφιση. Παρουσιάζεται με την ευγενική παραχώρηση της καλλιτέχνιδας και της Zoumboulakis Galleries.

Στην ATHENS | GENEVA, ένα ροδάκινο, μια ανάγλυφη επιφάνεια και, στο επάνω μέρος της φωτογραφίας, ένα απόσπασμα του γυμνού ανθρώπινου σώματος συνθέτουν το «Peach» (2026) του Shen Wei. Ο γεννημένος στην Κίνα φωτογράφος χρησιμοποιεί συχνά το ίδιο του το σώμα στη δουλειά του, εξερευνώντας την οικειότητα και την επιθυμία.

Δύο φωτεινές απολήξεις από φυσητό γυαλί, που θυμίζουν φλόγες, ξεπηδούν από μια παράξενη, σκουρόχρωμη οργανική μορφή στο έργο της Μαλβίνας Παναγιωτίδη «The lines are straight and swift between the stars» (2026), στην The Breeder. Το έργο δημιουργήθηκε κατόπιν ανάθεσης του Μουσείου Αλέκος Φασιανός, στο πλαίσιο της έκθεσης «Βουκολικός πυρετός. Διάλογος με τον Αλέκο Φασιανό». Η καλλιτέχνιδα μελέτησε το αρχείο του ζωγράφου, αναζητώντας έμπνευση σε μια λιγότερο γνωστή πλευρά της δημιουργίας του, το design.

Στη Skoufa Gallery, το «CATS SAVE THE QUEEN» (2025) του Τάσου Παυλόπουλου. Ένα κιτρινόμαυρο αιλουροειδές μάς δείχνει τα δόντια του, δίπλα σε μια γυναικεία μορφή, μέσα σε ένα πυκνό σύμπαν από γραμμές, σχέδια και μικρότερες φιγούρες.

Και στη Sealed Earth, οι Καρυάτιδες κάνουν διάλειμμα. Στον περίτεχνο κεραμικό κόσμο «Caryatids on a break» (2026) της Γαλλίδας Capucine Pageron, η μία Καρυάτιδα διατηρεί ακόμη το κιονόκρανό της, ενώ η άλλη έχει βολευτεί στην αγκαλιά της. Η καλλιτέχνιδα εμπνεύστηκε τη σειρά περπατώντας στην Αθήνα, παρατηρώντας τα αναρίθμητα αντίγραφα αρχαιοτήτων στα τουριστικά καταστήματα γύρω από την Ακρόπολη. Οι δικές της Καρυάτιδες πίνουν καφέ, ξεκουράζονται, στηρίζουν η μία την άλλη. Και πίσω από το χιούμορ υπάρχει ένα ερώτημα για τα βάρη που καλούνται διαχρονικά να σηκώσουν οι γυναίκες.

Ο Χαλεπάς και ο Γιάννης Πετρίδης στο υπόγειο του Onassis Ready

Η περιήγησή μας ολοκληρώθηκε στο Onassis Lounge, στο υπόγειο του Onassis Ready. Εκεί μας περίμενε μια αναπάντεχη συνάντηση με τον «Αρχάγγελο» (1931) του Γιαννούλη Χαλεπά, ένα μεγάλο γύψινο ανάγλυφο, σχεδόν σε φυσικό μέγεθος.

Ο Χαλεπάς πλάθει έναν εξανθρωπισμένο άγγελο, εύσωμο, ημίγυμνο, με επιβλητικά φτερά και χαμηλωμένα μάτια. Ξυπόλυτος, χωρίς σπαθί, σκήπτρο ή σφαίρα, ευλογεί με το δεξί του χέρι, διώχνοντας ίσως τον πόνο. Ένα χάλκινο αντίτυπο του έργου κοσμεί τον τάφο του γλύπτη στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών. Το γύψινο πρόπλασμα μεταφέρθηκε σε χαλκό το 1964, με πρωτοβουλία της Αδελφότητας των εν Αθήναις Τηνίων.

Και δίπλα του, μέσα σε προθήκες, σπάνια αντικείμενα από την πολύτιμη μουσική συλλογή του Γιάννη Πετρίδη, η οποία πέρασε πρόσφατα στα χέρια του Ιδρύματος Ωνάση. Ο Γιαννούλης Χαλεπάς και η ιστορία της μουσικής του 20ού αιώνα, στο υπόγειο ενός βιομηχανικού κτιρίου στον Ρέντη.

Αναλυτικά το πρόγραμμα της Art Athina 2026

Main: Γκαλερί από την Ελλάδα και το εξωτερικό αποτελούν τον κεντρικό πυρήνα της διοργάνωσης.

Design: Η ενότητα, σε επιμέλεια της Τίνας Δασκαλαντωνάκη και του Μάνθου Καλούμενου, φέρνει στο επίκεντρο το ελληνικό design μέσα από σύγχρονες και vintage δημιουργίες. Αντικείμενα καθημερινής χρήσης υπερβαίνουν τον στενά λειτουργικό ή διακοσμητικό τους ρόλο και «συνομιλούν» μεταξύ τους μέσα από την υψηλή ποιότητα της κατασκευής και τη δύναμη των υλικών τους. Η υφή, η μορφή και η ίδια η ύλη γίνονται το όχημα για την ανάδειξη του σύγχρονου τοπίου του design.

Project Spaces: Η ομάδα της ARTWORKS, ο Πάνος Γιαννικόπουλος και η Μαρίλη Κωνσταντινοπούλου, μέσα από τη φετινή πρότασή τους με τίτλο «Holding Ground», διερευνούν τον χάρτη της καλλιτεχνικής παραγωγής και πέρα από τα μεγάλα αστικά κέντρα. Την ενότητα συνθέτουν οκτώ ανεξάρτητοι χώροι από την Αθήνα, τον Βόλο, την Κόρινθο και την Κύθνο, οι οποίοι αναδεικνύουν τη σημασία της διεκδίκησης και της διατήρησης ενός χώρου τόσο σε φυσικό όσο και σε συμβολικό επίπεδο, αναζητώντας παράλληλα τρόπους προσαρμογής, εξέλιξης και ανταπόκρισης στις διαρκώς μεταβαλλόμενες συνθήκες.

Performances: Για τρίτη συνεχή χρονιά ο Νικόλας Βαμβουκλής επιμελείται το πρόγραμμα performances της Art Athina με τίτλο «DESIRE AFTER ALL», προσεγγίζοντας την επιθυμία ως δύναμη υπέρβασης και φαντασίας. Με άξονες τη γλώσσα και τον ήχο, το πρόγραμμα περιλαμβάνει δράσεις, διαδρομές στην περιοχή του Ρέντη και ένα ιδιαίτερο reading group, φέρνοντας κοντά Έλληνες και διεθνείς καλλιτέχνες από τα πεδία των εικαστικών και των παραστατικών τεχνών.

Στο πλαίσιο της ενότητας ON SITE, φοιτήτριες και φοιτητές του 11ου Εργαστηρίου Ζωγραφικής της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, υπό την επίβλεψη του Κωστή Σταφυλάκη, διερευνά δημιουργικά τον οικισμό της Αγίας Άννας.

Τέλος, το Flux Laboratory, σε συνεργασία με το MAMCO, το Μουσείο Μοντέρνας και Σύγχρονης Τέχνης της Γενεύης, και το Giorno Poetry Systems, παρουσιάζει το έργο Dial-A-Poem Switzerland, παράλληλα με την performance του Andi Xhuma, εμπνευσμένη από το ανατρεπτικό πνεύμα του Dada και τη ματιά του πρωτοπόρου καλλιτέχνη John Giorno.

Talks: Ο κύκλος συζητήσεων Art Athina Art for Tomorrow Talks εστιάζει στην πολιτιστική κληρονομιά και στον δημόσιο χώρο, θέτοντας ερωτήματα για τη σχέση της σύγχρονης δημιουργίας με το παρελθόν και τον ρόλο της τέχνης στην πόλη. Το πρόγραμμα συνεπιμελούνται η Μαριλένα Κουτσούκου, διευθύντρια Ανάπτυξης της Art Athina, και η Kim Conniff Taber, Editorial Director του Art for Tomorrow. Τον συντονισμό αναλαμβάνει η Farah Nayeri, αρθρογράφος πολιτισμού της εφημερίδας The New York Times.
Η πρώτη συζήτηση με τίτλο «Αγκαλιάζοντας την κληρονομιά με το βλέμμα στο μέλλον» εξετάζει πώς η ιστορική μνήμη μπορεί να τροφοδοτήσει τη σύγχρονη δημιουργία χωρίς να την εγκλωβίζει στη νοσταλγία. Η δεύτερη συζήτηση, με τίτλο «State of Play: Δημιουργώντας δημόσιους χώρους», διερευνά πώς η τέχνη, η αρχιτεκτονική και οι πολιτιστικοί οργανισμοί μπορούν να συμβάλουν στη διαμόρφωση του δημόσιου χώρου.

Kid’s Educational Program: Το φετινό εκπαιδευτικό πρόγραμμα, με τίτλο «Touch the City», σε επιμέλεια της Χριστίνας Μπότσου και σε συνεργασία με το Life is For All, εμπνέεται από την πόλη προσεγγίζοντας τον αστικό χώρο μέσα από τις αισθήσεις, τη μνήμη και τη φαντασία. Μέσα από περιπάτους, συζητήσεις και εικαστικά εργαστήρια, τα παιδιά εξερευνούν τη γειτονιά του Ρέντη, παρατηρούν και συλλέγουν ίχνη του αστικού περιβάλλοντος, πειραματίζονται με διαφορετικές επιφάνειες και τεχνικές αποτύπωσης, δημιουργώντας το δικό τους «αρχείο υφών» της πόλης. Το πρόγραμμα απευθύνεται σε παιδιά από 6 έως 12 ετών και είναι ανοιχτό και σε παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες και νευροαναπτυξιακές ιδιαιτερότητες.

Onassis Air Και Onassis Onx: Στον πρώτο όροφο του Onassis Ready, τα στούντιο των καλλιτεχνών των προγραμμάτων Onassis AiR και Onassis ONX ανοίγουν στους επισκέπτες της Art Athina, δίνοντάς τους την ευκαιρία να γνωρίσουν έργα υπό διαμόρφωση, πειραματισμούς και καλλιτεχνικές έρευνες πριν από την ολοκλήρωσή τους.

Συλλογή Ιδρύματος Ωνάση: Η Art Athina 2026 παρουσιάζει επιλεγμένα έργα από τη Συλλογή του Ιδρύματος Ωνάση, η οποία αριθμεί περισσότερες από 2.000 δημιουργίες, που χρονολογούνται από τα τέλη του 15ου αιώνα έως σήμερα, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα καλλιτεχνικών εκφράσεων από τη ζωγραφική και τη γλυπτική έως τα ψηφιακά έργα και τις εγκαταστάσεις.

Educational Program: Για 7η χρονιά ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Αιθουσών Τέχνης πραγματοποίησε εκπαιδευτικό πρόγραμμα για φοιτητές της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών. Φέτος, σε συνεργασία με την ARTWORKS το πρόγραμμα περιλάμβανε μια σειρά επισκέψεων σε γκαλερί, ιδρύματα και μουσεία και συναντήσεων με καλλιτέχνες, ιστορικούς τέχνης και επιμελητές. Στόχος του προγράμματος ήταν η γνωριμία των φοιτητών με επαγγελματίες του χώρου, η εξοικείωσή τους με την εικαστική σκηνή και η καλύτερη κατανόηση του μελλοντικού επαγγελματικού τους πεδίου.

Βραβείο Art Athina 2026: Η Art Athina απονέμει το Art Athina Young Artist Award, έναν θεσμό που καθιερώθηκε το 2022 για την προώθηση των νέων καλλιτεχνών. Η πρωτοβουλία ανήκει στον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Αιθουσών Τέχνης (ΠΣΑΤ) και στο Μητροπολιτικό Οργανισμό Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσσαλονίκης (MOMUS). Το βραβείο συνίσταται σε ατομική παρουσίαση του καλλιτέχνη, τον οποίο επιλέγει πενταμελής επιτροπή, στο MOMUS – Μουσείο Άλεξ Μυλωνά. Ο νικητής του 2026 θα ανακοινωθεί σε ειδική εκδήλωση κατά τη διάρκεια της φουάρ, την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου στις 16:00.

Συμμετέχουσες γκαλερί

Main
a.antonopoulou.art, agathi kartalos, Akwa Ibom / Melas Martinos / Radio Athènes, Alibi Gallery, ALMA Gallery, ARTOWER AGORA, ArtPrisma, Artshot – Sophia Gaitani, ARTWORX, Art Zone 42, ATHANASIADOU GALLERY, ATHENS | GENEVA, Ava Gallery (Dubai), Callirrhoë, CAN Christina Androulidaki Gallery, CITRONNE Gallery, Crux Galerie, Depo Darm, Dio Horia, ekfrasi – yianna grammatopoulou, Eleftheria Tseliou Gallery, ELENI KORONEOU GALLERY, EPsilon Art Gallery, Ersi Gallery, Galeria Karla Osorio (Brazil), Gallery 33 (Bulgaria), George Benias Gallery, Kalfayan Galleries, Kourd Gallery, M.A.M.A. Contemporary (Cyprus), METAMORFOSIS ART GALLERY, META Spatiu (Romania), MIHALARIAS ART, NINETTO, Nitra Gallery, Peritechnon Karteris, Rebecca Camhi Gallery, Roma Gallery, Sealed Earth Gallery, Sianti Gallery, SKOUFA GALLERY, SOTIROPOULOS ART GALLERY, SYLVIA KOUVALI, Technohoros Art Gallery, THE BREEDER, Wilhelmina’s, Zoumboulakis Galleries.

Project Spaces
ARCH ATHENS, ARTWORKS, Art Projects Group, Association of Art Friends – Sessions, Space 52, The Paddocks, Thermia Project, Upper Ankyle.

Design
ANTIQUA, Bombyx, MARE STUDIO, SeriEYE, SOUTZOGLOU CARPETS, Stefanidou Tsoukala Gallery, Taxidi Tinos.

Η οπτική ταυτότητα της Art Athina 2026 φέρει την υπογραφή του g design studio και αντλεί έμπνευση από τον βιομηχανικό χαρακτήρα του Onassis Ready. Τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό της έκθεσης επιμελείται ο Κωνσταντίνος Ευαγγελίου. Η Art Athina διοργανώνεται από τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Αιθουσών Τέχνης. Η παραγωγή υλοποιείται από την εταιρεία BeBest. Η εκδήλωση πραγματοποιείται με την οικονομική υποστήριξη και υπό την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού.

Πρόγραμμα και πληροφοριες στο art-athina.gr