Λάικ – ντισλάικ: Από τον θεϊκό Ορφέα στον ρεμπέτη Καρβέλα

Τα λάικ και τα ντισλάικ σε όσα παρατηρήσαμε στις βόλτες μας στην πόλη και στα θεάματα που βλέπουμε κάθε εβδομάδα και που συνήθως τα συζητάμε μόνο μεταξύ μας.

Σε αυτήν την στήλη, θα προσπαθήσουμε να καταγράφουμε σε τακτική βάση τι μας άρεσε και τι δε μας άρεσε, τα λάικ και τα ντισλάικ, τι μας έκανε εντύπωση και τι μας ξάφνιασε. Όχι, τόσο σε επίπεδο κριτικής, όσο σε επίπεδο ελεύθερου συνειρμού.

Από τα μεγάλα πολιτιστικά γεγονότα μέχρι τα μικρότερα, αλλά και τα σχεδόν αόρατα, αυτά που υπάρχουν παντού μέσα στη ζωή μας. Όσα παρατηρούμε στις βόλτες μας στην πόλη και στα θεάματα που βλέπουμε κάθε εβδομάδα και που τα συζητάμε μόνο μεταξύ μας.

ΛΑΪΚ

Η ιδιοφυία του Κέντριτζ, ο Χάξλεϊ, η Πίνα Μπάους και πνευματικά δικαιώματα για τη Γεωργία Οικονόμου

Ο «Ορφέας» που σκηνοθετεί ο Γουίλιαμ Κέντριτζ στην Εθνική Λυρική Σκηνή είναι από τις ωραιότερες οπερατικές σκηνοθεσίες που έχω δει στη ζωή μου. Ένα συγκλονιστικό σύμπαν από κάρβουνο, σκιές, κινούμενες εικόνες και ποίηση, όπου η απώλεια γίνεται τέχνη και ο μύθος ξαναγεννιέται μπροστά στα μάτια σου. Η θεσπέσια μουσική του Μοντεβέρντι, η ορχήστρα, η χορωδία, οι υπέροχες ερμηνείες. Όλα συντονισμένα σε μια σπάνια καλλιτεχνική μέθεξη. Μαγεία. Κανονική, αδιαπραγμάτευτη μαγεία.

Και όλα αυτά σε συνδυασμό με την έκθεσή του στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, που πραγματικά απογειώνει την εμπειρία. Ένας συναρπαστικός διάλογος ανάμεσα στη σύγχρονη τέχνη και την αρχαιότητα, όπου οι σκιές, οι μνήμες και οι μύθοι αποκτούν νέα ζωή. Δύο καλλιτεχνικά σύμπαντα που συνομιλούν με τρόπο σχεδόν μεταφυσικό. Ένα σπάνιο προνόμιο για την Αθήνα να φιλοξενεί ταυτόχρονα δύο τόσο σπουδαίες όψεις της ιδιοφυΐας του Κέντριτζ.

Ο «Θαυμαστός Καινούριος Κόσμος» του Χάξλεϊ δεν είναι πια δυστοπία. Είναι το εγχειρίδιο χρήσης της εποχής μας. Η Αικατερίνη Παπαγεωργίου, με μια εκρηκτική ποπ, δυστοπική αισθητική, ξεσκεπάζει έναν κόσμο που βαφτίζει την υποταγή ευτυχία και τον έλεγχο πρόοδο.

Μια παράσταση που συνομιλεί ανατριχιαστικά με το σήμερα, όπου παραδίδουμε οικειοθελώς την ελευθερία μας με αντάλλαγμα λίγη ψηφιακή ντοπαμίνη. Και στο κέντρο της, ο συγκλονιστικός Τάσος Λέκκας, στην πιο ώριμη, καθηλωτική και αναμφίβολα κορυφαία στιγμή της μέχρι τώρα καριέρας του.

Λίγο πριν ολοκληρωθούν οι παραστάσεις, επιτέλους είδα το «Kontakthof» της Πίνα Μπάους στο Εθνικό Θέατρο. Και έκανα στον εαυτό μου ένα πολύτιμο δώρο. Μια συγκλονιστική, εμβυθιστική εμπειρία, μια σπαρακτκή ανατομία της ανθρώπινης επαφής, εκεί όπου η τρυφερότητα γίνεται βία, ο έρωτας εξευτελισμός και η μοναξιά συλλογική καταδίκη. Σε μια εποχή που είμαστε διαρκώς συνδεδεμένοι και τραγικά αποξενωμένοι, η Πίνα Μπάους ακόμη και μετά θάνατον μάς ξεγυμνώνει. Ένα σπουδαίο σύνολο ερμηνευτών και μια σπαρακτική Βίκυ Βολιώτη.

Σε μια εποχή που τα πάντα κοστολογούνται, ο Θανάσης Τριαρίδης επιμένει να μη βάζει τιμή στις λέξεις του. Τριάντα χρόνια τώρα διαθέτει δωρεάν τα βιβλία και τα θεατρικά του έργα, αρνούμενος να εισπράξει πνευματικά δικαιώματα. Όχι από οικονομική άνεση, όπως ξεκαθαρίζει, αλλά από βαθιά ιδεολογική πεποίθηση. Μια στάση σπάνια, σχεδόν προκλητική απέναντι στη γενικευμένη εμπορευματοποίηση. Και κυρίως μια υπενθύμιση πως η τέχνη μπορεί να είναι κάτι περισσότερο από προϊόν: πράξη συνείδησης, αντίστασης και ελευθερίας.

ART ATHINA στο Onassis Ready, νέοι U2 και το διόραμα του Κέντριτζ, για τη Χριστίνα Τσατσαράγκου

Η Art Athina μετακόμισε στο Onassis Ready, στον Ρέντη και πραγματικά άνοιξε η ψυχούλα μας περπατώντας σε αυτόν τον καταπληκτικό χώρο που γέμισε με έργα σύγχρονης τέχνης. Η μεγαλύτερη εικαστική φουάρ της χώρας άφησε φέτος το Ζάππειο και πραγματικά απέκτησε μια εντελώς διαφορετική φυσιογνωμία στο βιομηχανικό περιβάλλον του Ρέντη. Και πόσο ωραίο είναι να βλέπεις την τέχνη να μας συστήνει άλλες γειτονιές της πόλης. Στην 33η διοργάνωσή της, που διαρκεί έως τις 16 Νοεμβρίου, συμμετέχουν 65 γκαλερί από την Ελλάδα και το εξωτερικό, ενώ το πρόγραμμα περιλαμβάνει design, performances, ομιλίες και εκπαιδευτικές δράσεις για παιδιά. Αξίζει να αφιερώσετε ένα απόγευμα και να περιπλανηθείτε ανάμεσα στα έργα, μιλώντας με ιδιοκτήτες γκαλερί και καλλιτέχνες.

Ανάμεσα στα έργα που είδαμε είναι και εννέα επίχρυσες φιγούρες με αψεγάδιαστα κοστούμια και κερασφόρα κρανία στη θέση του κεφαλιού. Η γκαλερί Wilhelmina’s παρουσίασε το «Nine Deadmen» του Αργεντινού καλλιτέχνη Corcho, μια εγκατάσταση που θα μπορούσε να είναι το ομαδικό πορτρέτο μιας ελίτ. Ο Corcho στήνει μια σύγχρονη vanitas, μια εικόνα για τη ματαιότητα του πλούτου και της εξουσίας. Πολύ επίκαιρο τελευταία… Στο ισόγειο σε lounge φαση μπορείς να αράξεις με σπάνια αντικείμενα από την υπέροχη μουσική συλλογή του Γιάννη Πετρίδη, που πέρασε στα χέρια του Ιδρύματος Ωνάση.

Στο «Kontakthof» της Πίνα Μπάους μάς συγκίνησαν οι μικρές αμηχανίες του φλερτ. Στην αίθουσα χορού, κάποιος ισιώνει την πλάτη του, κάποιος χαμογελάει λίγο παραπάνω, κάποιος απλώνει το χέρι του. Γελάς γιατί αναγνωρίζεις τον εαυτό σου όταν προσπαθείς πολύ να αρέσεις. Κι ύστερα, στην ίδια αίθουσα, μια γυναίκα βρίσκεται στη μέση ενός κύκλου από άντρες. Την αγγίζουν όλοι μαζί. Τα χάδια πληθαίνουν ώσπου γίνονται επίθεση. Η Μπάους χωράει στην ίδια αίθουσα όλη αυτή την απόσταση, από το αδέξιο φλερτ μέχρι την παραβίαση.

Στην έκθεση του William Kentridge στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, αξίζει να δεις με την ησυχία σου από την αρχή ως το τέλος το μικρό διόραμα «Ορφέας. Ευρυδίκη. Ερμής.». Ο Kentridge χρησιμοποιεί ένα θεατρικό τέχνασμα του 19ου αιώνα, το Pepper’s Ghost, για να κάνει τις μορφές να εμφανίζονται και να χάνονται με φως, μουσική και αντανακλάσεις. Κι όταν ο Ορφέας γυρίζει να κοιτάξει την Ευρυδίκη, το τέχνασμα συναντά τον μύθο στην πιο σκληρή στιγμή του. Τη βλέπουμε για μια στιγμή, όσο προλαβαίνει να τη δει κι εκείνος. Και μετά χάνεται. Κυριακή στο Αρχαιολογικό ο κόσμος ήταν άπειρος, οπότε πήγαινε ίσως μια άλλη μέρα να απολαύσεις και το καφεδάκι σου ή ένα βιβλίο στον κήπο.

Πες ό,τι θέλεις για τους U2, όμως παραμένουν μία από τις κορυφαίες μπάντες της νιότης μας. Όποια εποχή τους κι αν προτιμάς, δεν μπορεί να μην έχεις την περιέργεια να ακούσεις πώς παίζουν σήμερα. Ο νέος δίσκος κυκλοφόρησε και με την ευκαιρία θυμηθήκαμε και το «Surrender», το πυκνό αυτοβιογραφικό βιβλίο του Bono (Εκδόσεις Ψυχογιός). Έχει ωραίες ιστορίες για το πώς γράφτηκαν τραγούδια που ακούμε χρόνια και για το τι συνέβαινε στη ζωή του όταν τα έγραφε. Άντε, με το καλό πάλι στην Ελλάδα. Με το καλό και οι Foo Fighters που ήταν εκπληκτικοί όταν τους είδαμε Λυκαβηττό.

Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, “Ξανασταυρώνεται” και Λόρα Μάλβεϊ για τον Θοδωρή Δημητρόπουλο

Ελληνική πρεμιέρα για το “Ξανασταυρώνεται” στη Θεσσαλονίκη, μια ταινία που παίρνει τον Καζαντζάκη και χτίζει έναν ευφάνταστο, εντυπωσιακό κόσμο πάνω στην εμβληματική ιστορία του. Μετά την παγκόσμια πρεμιέρα στην Αργεντινή, η ταινία παίχτηκε στο φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Σύντομα έρχεται και στις αίθουσες, και ως τότε θα έχουμε πολλά να πούμε, όπως πολλά είπαμε και με τον σκηνοθέτη Θοδωρή Παπαδουλάκη (“Το Νησί”) σε μια χορταστική συνέντευξη που θα μπορείτε να διαβάσετε σύντομα στο NEWS24/7.

Πάντα απολαυστική η φεστιβαλική εμπειρία και η ευκαιρία να έρθεις κοντά μαζί με μερικούς πολύ σημαντικούς ανθρώπους του παγκόσμιου κινηματογραφικού στερεώματος. Όπως πολύ κοντά ήρθαμε με τον επιβλητικό Όλιβερ Λάσε, σκηνοθέτη του υποψήφιου για Όσκαρ “Sirat”, ο οποίος επιμελήθηκε το αφιέρωμα του φεστιβάλ στην έρημο και αποτέλεσε σταθερή παρουσία σε ό,τι συνέβη όλες αυτές τις μέρες στη Θεσσαλονίκη.

Φανταστικό ήταν το masterclass της Λόρα Μάλβεϊ πάνω στην πολιτική του βλέμματος στο σινεμά, όπου μίλησε για τον όρο “male gaze”, ανέλυσε τον παρατηρητή (και το αντικείμενο της παρατήρησης) στο “Notorious” του Χίτσκοκ, και μίλησε με θαυμασμό για τη “Μικρή Μαμά” της Σελίν Σιαμά, μια από τις ωραιότερες ταινίες της δεκαετίας.

Μου άρεσε η ευκαιρία να δω το σινεμά του Νίκου Γραμματικού στη μεγάλη οθόνη, με αποκορύφωμα μια πολύ συναισθηματική προβολή των “Απόντων” στο Ολύμπιον, με το καστ δίπλα στον σκηνοθέτη καθώς παραλάμβανε τον τιμητικό Χρυσό Αλέξανδρο του φεστιβάλ, 30 χρόνια μετά την πρώτη προβολή της εμβληματικής του ταινία. Η οποία φυσικά τώρα συνοδεύεται κι από το βιβλίο του Θεοδόση Μίχου με την προφορική ιστορία της ταινίας μέσα από τα λόγια των συντελεστών – πραγματικό must για κάθε φαν του έργου.

Στα εξωγηπεδικά, φυσικά πέρασα φοβερά για άλλη μια φορά (ΟΚ, άλλες δύο φορές) στο Enola, απόλαυσα άλλη μια βραδιά στο Residents (από αυτές που κλείνει το μαγαζί και πραγματικά δεν έχεις ιδέα πότε πήγε 4.30 η ώρα), ήπια τίμια βέλγικη μπύρα στη Hoppy Pub μετά από πανσέτα στο Έτση, και φυσικά έκανα σπίτι μου το Ύδρο με το τέλειο vibe του και τους τρομερά συμπαθείς ανθρώπους του, και φυσικά τις συναντήσεις (προγραμματισμένες ή όχι) με ένα σωρό φίλους.

Κατά τα άλλα στις αίθουσες κυκλοφορεί το δυνατό επαρχιακό νουάρ “Θάλασσα από Γυαλί” του Αλέξη Αλεξίου. Νομίζω πως είναι αναμφίβολα μεγάλο γεγονός η επιστροφή του σκηνοθέτη που πριν μερικά χρόνια μας έδωσε το πραγματικά άψογο “Τετάρτη 4:45”, μια από τις κορυφαίες ταινίες είδους του σύγχρονου ελληνικού σινεμά.

ΝΤΙΣΛΑΪΚ

Χριστούγεννα, ένας Υπηρέτης, ο ρεμπέτης Καρβέλας και επικίνδυνα σχολεία για τη Γεωργία Οικονόμου

Δεν μπήκε καλά καλά ο Νοέμβριος και όλοι στολίζουν για Χριστούγεννα. Δέντρα, λαμπάκια, γιρλάντες, Άγιοι Βασίληδες παντού. Κι εμένα μου σπάνε τα νεύρα. Ίσως γιατί βαριέμαι αυτή την υποχρεωτική ευτυχία. Ίσως γιατί μεγαλώνω και η χριστουγεννιάτικη μαγεία μού φαίνεται όλο και περισσότερο σαν καλοστημένη εμπορική απάτη. Ίσως γιατί δεν αντέχω να μου επιβάλλουν τη χαρά με το κιλό και τα φωτάκια με το μέτρο. Ή ίσως γιατί θέλω απλώς να ζήσω τον Νοέμβριο χωρίς να μου κουνάνε από τώρα κουδουνάκια στα μούτρα.

Ο «Υπηρέτης με δύο αφεντικά» στο Θέατρο Ιλίσια σε σκηνοθεσία θάνου Τοκάκη με τον Γιώργο Χρυσοστομου στον πρωταγωνιστικό ρόλο, είναι το χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας παράστασης που τα έχει όλα και τελικά χάνει το ουσιώδες. Καλοκουρδισμένη σκηνοθεσία, εξαιρετικός θίασος, ρυθμός, ενέργεια, άψογος συγχρονισμός. Κι όμως, όλα αναλώνονται σε αστεία εσωτερικής θεατρικής κατανάλωσης και σε μια εξαντλητική, σχεδόν εκβιαστική διάδραση με το κοινό. Λες και το γέλιο πρέπει να αποσπαστεί πάση θυσία.

Και ρεμπέτης ο Νίκος Καρβέλας. Άκουσα τη νέα του «Καλημέρα» και είχα την αίσθηση πως την έχω ξανακούσει. Και όχι απαραίτητα από τον ίδιο. Μια μελωδία που κάτι θυμίζει έντονα, ένα ύφος χιλιοφορεμένο, μια έμπνευση που μοιάζει να έχει εξαντληθεί πριν καν ξεκινήσει. Ούτε φρεσκάδα ούτε έκπληξη ούτε το παραμικρό που να προσθέτει κάτι στο σημερινό μουσικό τοπίο. Κλισέ πάνω στο κλισέ, με περιτύλιγμα ρεμπέτικου. Αν αυτή είναι η νέα καλλιτεχνική του πρόταση, μάλλον την έχουμε ακούσει ήδη.

Στο Κορωπί, δεκατρία παιδιά κατέληξαν στο νοσοκομείο από αναθυμιάσεις χημικών σε πισίνα ιδιωτικού σχολείου. Στον Κορυδαλλό, συναγερμός για πιθανή διαρροή προπανίου σε ΕΠΑΛ και καταγγελίες για προβληματική διαχείριση της εκκένωσης. Δύο περιστατικά μέσα σε 24 ώρες. Ευτυχώς χωρίς σοβαρές συνέπειες, αλλά με ερωτήματα που δεν χωρούν κάτω από το χαλί. Ποιος ελέγχει τις σχολικές εγκαταστάσεις; Ποιος εγγυάται την ασφάλεια των παιδιών μας; Γιατί η πρόληψη εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται σαν πολυτέλεια;

Ιπτάμενη Βανδή και βρώμικοι τοίχοι για τη Χριστίνα Τσατσαράγκου

Πέταξε η Βίσση, τώρα πετάει κι η Βανδή; Από τα τόσα που θα μπορούσε να κάνει η Δέσποινα βρέθηκε δεμένη με σκοινιά στον αέρα να αγναντεύει τον ουρανό σαν Μαντόνα Παναγιά. Είδαμε τη Βίσση στο ΟΑΚΑ να πετάει, ποιος ο λόγος να πετάξει και η Δέσποινα πάνω από έναν στρατό… ρομπότ(;;)

Ευτυχώς υπάρχει το είδωλο Σάκης Ρουβάς, που αυτά τα ιπτάμενα με φτερά και πούπουλα τα παίζει στα δάκτυλα από χρόνια, και είπε να αφήσει αυτά τα κόλπα και να τραγουδήσει άνετα σε… μπανιέρα. Σάκη αγαπάμε όπως και να πιάσεις μικρόφωνο!

Ο Νίκος Καρβέλας έκανε ένα πέρασμα από το ρεμπέτικο, κότσαρε και μια τραγιάσκα σε έναν καναπέ κρατώντας ένα μπουζούκι, και μας τραγούδησε «Καλημέρα». Σε παράλληλο σύμπαν μάθαμε ότι ηχογραφεί και η Άννα Βίσση. Και εμείς περιμένουμε μπας και τα βρουν οι δυο τους … τα σενάρια όλα είναι πιθανά …

Πρέπει να έχουμε τα πιο άσχημα και θυμωμένα γκράφιτι της Ευρώπης. Εντάξει, υπερβάλλω. Στη δεκάδα όμως μπαίνουμε άνετα, και μάλιστα σε καλή θέση. Κάθε γειτονιά κι ένας τοίχος τίγκα στα ακαταλαβίστικα, ακαλαίσθητα χρωματιστά ορνιθοσκαλίσματα. Τι μας βρήκε με τις μουτζούρες σε κάθε μεταλλικό ρολό, κάθε πόρτα, κάθε φρεσκοβαμμένη πρόσοψη; Περπατάς στην πόλη και ανεβάζεις πίεση κοιτάζοντας τις επιφάνειες του δημόσιου χώρου που υποφέρουν.