Εορτασμοί για την 53η επέτειο από την εξέγερση του Πολυτεχνείου ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ EUROKINISSI

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ: ΟΙ 24 ΕΠΩΝΥΜΟΙ ΝΕΚΡΟΙ ΚΑΙ ΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΠΟΥ ΔΟΛΟΦΟΝΗΘΗΚΑΝ – ΔΕΙΤΕ ΧΑΡΤΗ

Στην επιστημονικά τεκμηριωμένη μελέτη Καλλιβρετάκη τεκμηριώνονται τα στοιχεία 24 ατόμων που σκοτώθηκαν τις ημέρες του Πολυτεχνείου κόντρα στις ακροδεξιές ρητορικές. Δείτε επικαιροποιημένο χάρτη με όλα τα θύματα.

“Με οδήγησαν στον θάλαμο με τα ψυγεία, τράβηξαν ένα συρτάρι και έβγαλαν παγωμένο τον Διομήδη. Διατήρησα μια κτηνώδη ψυχραιμία και ζήτησα ένα ψαλίδι. “Τι το θέλετε;”, με ρώτησαν. “Να κόψω μια τούφα από τα μαλλιά του”.

“Στις 12:00 χτύπησε το τηλέφωνο. Το σήκωσε η κόρη μου και της είπαν: “Αν μπορείτε, ελάτε αμέσως στο νοσοκομείο”. Όταν πήγαμε στο Ρυθμιστικό, αντίκρισα το παιδί μου, μόλις άνοιξε εκείνο το δωμάτιο που είχε τέσσερα πτώματα μέσα, δεν πρόλαβε να το ξεσκεπάσει ο κύριος αυτός…”.

Τα παραπάνω έλεγαν μεταξύ άλλων οι γονείς των δολοφονημένων Διομήδη Κομνηνού και Μιχάλη Μυρογιάννη. Το βράδυ της Παρασκευής 16 Νοεμβρίου 1973 (γύρω στις 21:30 – 22:00), ο 17χρονος Διομήδης Κομνηνός βρισκόταν στη συμβολή των οδών Αβέρωφ και Μάρνη (λίγα μέτρα από την πύλη του Πολυτεχνείου), βοηθώντας στη μεταφορά τραυματιών ως εθελοντής τραυματιοφορέας. Δέχθηκε πυροβολισμό κατευθείαν στην καρδιά από ελεύθερους σκοπευτές – άνδρες της φρουράς του τότε Υπουργείου Δημοσίας Τάξεως (που στεγαζόταν απέναντι, στην οδό 3ης Σεπτεμβρίου).

Το μεσημέρι της Κυριακής 18 Νοεμβρίου (την επομένη της εισβολής του τανκ), ο 20χρονος ηλεκτρολόγος Μιχάλης Μυρογιάννης βρισκόταν στη διασταύρωση των οδών Πατησίων και Στουρνάρη. Ο πραξικοπηματίας ταγματάρχης Νικόλαος Ντερτιλής, ο οποίος περιπολούσε στην περιοχή με στρατιωτικό τζιπ, κατέβηκε, σήκωσε το υπηρεσιακό του περίστροφο και τον πυροβόλησε εν ψυχρώ από κοντινή απόσταση στο κεφάλι. Σύμφωνα με τη μετέπειτα δικαστική κατάθεση του στρατιώτη οδηγού του, Αντώνη Αγριτέλη, ο Ντερτιλής καυχήθηκε αμέσως μετά για την ευστοχία της βολής του.

Οι γονείς είχαν μιλήσει στο ντοκιμαντέρ του Σταύρου Στρατηγάκου “Θυμάμαι…”, παραγωγής 1986, ένα αφιέρωμα στην εξέγερση του Πολυτεχνείου μέσα από τις μαρτυρίες και τις αφηγήσεις εκείνων που έχασαν τα παιδιά τους εκεί.

Την ώρα που ήρθε πάλι στη συζήτηση το αφήγημα περί “μη ύπαρξης νεκρών στο Πολυτεχνείο”, την οποία επανέφερε ο υπουργός της κυβέρνησης Άδωνις Γεωργιάδης επικαλούμενος το πόρισμα Τσεβά, τα Γενικά Αρχεία του Κράτους έδωσαν στη δημοσιότητα εκ νέου τα τεκμήρια για όσα έλαβαν χώρα σε συνεργασία με την ΕΡΤ και Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος (ΕΒΕ) “για τον πανηγυρικό εορτασμό της 50ής επετείου της Μεταπολίτευσης”.

Όπως αναφέρεται σε σχετική ανάρτηση: “Στην πιο έγκυρη και επιστημονικά τεκμηριωμένη μελέτη για το ζήτημα των νεκρών της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, αυτή του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών με επικεφαλής τον ιστορικό Λεωνίδα Καλλιβρετάκη, εντοπίζονται και τεκμηριώνονται τα στοιχεία 24 ατόμων που σκοτώθηκαν στα γεγονότα του Πολυτεχνείου τον Νοέμβριο του 1973 (16 με 18 Νοεμβρίου).

Ο Διομήδης Κομνηνός ήταν ο δεύτερος χρονικά νεκρός της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, σύμφωνα με την έρευνα του Καλλιβρετάκη. Σ’ αυτήν αναφέρονται τα εξής: Διομήδης Κομνηνός του Ιωάννη, κάτοικος Λευκάδος 7, Αθήνα. 17 ετών, μαθητής, στις 16.11.1973, μεταξύ 21.30 και 21.45, ενώ βρισκόταν μαζί με άλλους διαδηλωτές στη διασταύρωση των οδών Αβέρωφ & Μάρνη, τραυματίστηκε θανάσιμα στην καρδιά από πυρά που έριξαν εναντίον του άνδρες της φρουράς του Υπουργείου Δημοσίας Τάξεως. Μεταφέρθηκε στο Σταθμό Πρώτων Βοηθειών του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού και από εκεί, νεκρός πλέον, στο Ρυθμιστικό Κέντρο Αθηνών (όπως λεγόταν τότε το Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο).

Η εγγραφή στο βιβλίο προσερχομένων ασθενών του Σταθμού Πρώτων Βοηθειών του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, το αρχείο του οποίου βρίσκεται στα ΓΑΚ, επιβεβαιώνει τα παραπάνω”.

Είναι δε σαφές πως ο κ. Γεωργιάδης προσπαθεί εκ νέου να θολώσει το κλίμα καθώς ούτως ή άλλως ο διαχωρισμός “εντός ή εκτός του χώρου του Πολυτεχνείου” θεωρείται ιστορικά τεχνητός και παραπλανητικός. Αυτό γιατί η εξέγερση του Νοεμβρίου 1973 δεν περιορίστηκε πίσω από τα κάγκελα, αλλά επεκτάθηκε σε όλο το κέντρο της Αθήνας με δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές, φοιτητές και εργαζόμενους. Τα θύματα έχασαν τις ζωές τους ακριβώς επειδή συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις στο Πολυτεχνείο, βοηθούσαν τραυματίες ή χτυπήθηκαν από τις δυνάμεις που είχαν περικυκλώσει το ίδρυμα και το κέντρο της πόλης.

Η έρευνα του Λεωνίδα Καλλιβρετάκη του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών που θεωρείται και η πιο έγκυρα τεκμηριωμένη, καταγράφει εικοσιτέσσερις (24) πλήρως τεκμηριωμένες περιπτώσεις δολοφονιών τις ημέρες των γεγονότων του Πολυτεχνείου.

Παράλληλα, έχει συγκροτηθεί ένας κατάλογος δεκαέξι (16) ανωνύμων περιπτώσεων που είχε θεωρηθεί σε κάποια στιγμή της διαδικασίας ότι «προκύπτουν βασίμως» ως νεκροί, από επίσημες, επώνυμες και σχετικά αξιόπιστες καταθέσεις, με συγκεκριμένα στοιχεία.

Τέλος, η έρευνα έχει θέσει στο μικροσκόπιο τριάντα (30) επώνυμες περιπτώσεις, που εμφανίζονται επίμονα στους περισσότερους καταλόγους από το 1974 μέχρι και σήμερα, χωρίς να έχουν ποτέ τεκμηριωθεί ως τώρα. Η εν λόγω έρευνα έχει ξεκινήσει από τα μέσα του 2002 και συνεχίζεται.

Όπως διαβάζουμε σε αυτή, το πόρισμα Τσεβά που επικαλείται ο κ. Γεωργιάδης (14.10.1974), έκανε λόγο για “ανεξιχνίαστο αριθμό”.

Λέει το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών:

“Ο Τσεβάς εκτιμούσε ότι ο αριθμός των νεκρών μπορεί να φθάνει τους 34 (18 επώνυμους και 16 ανώνυμους), τους οποίους διέκρινε σε τρεις κατηγορίες:

α) Επισήμως ανακοινωθέντες νεκροί, στους οποίους περιλάμβανε τους γνωστούς 15 (που έδινε η χούντα).

β) Νεκροί πλήρως βεβαιωθέντες, στους οποίους περιλάμβανε άλλους 3.

γ) Νεκροί βασίμως προκύπτοντες, στους οποίους συγκατέλεγε 16 ανώνυμους νεκρούς, για τους οποίους υπήρξαν επώνυμες καταθέσεις. Σε αυτούς συγκαταλέγονται 10 που προέκυψε ότι διακομίστηκαν στο Ρυθμιστικό Κέντρο Αθηνών, χωρίς να καταχωρηθούν επισήμως”.

Μεταφέρουμε ακόμη από την έρευνα:

“Η πρόταση Ζαγκίνη και η δίκη του Πολυτεχνείου

Εισάγοντας τη δικογραφία στο Συμβούλιο Εφετών (28.7.1975), ο αντιεισαγγελέας Ιωάννης Ζαγκίνης πρότεινε την παραπομπή των κατηγορουμένων για 23 ανθρωποκτονίες και 126 απόπειρες ανθρωποκτονίας. Είναι αξιοσημείωτο ότι ο Ζαγκίνης πρόσθεσε 4 ακόμη επώνυμους νεκρούς και παρέλειψε έναν από τους 18 του πορίσματος Τσεβά, ενώ παράλληλα δέχθηκε μόνον 2 από τα 16 ανώνυμα θύματα που περιείχε το πόρισμα.

Κατά τη διάρκεια της δίκης (Οκτώβριος-Δεκέμβριος 1975) κατατέθηκαν εκ νέου τα πλήρη στοιχεία του νεκρού που είχε παραλειφθεί από το βούλευμα, ανεβάζοντας έτσι τον αριθμό των τεκμηριωμένων θανάτων σε 24, χωρίς ωστόσο το δικαστήριο να δεχθεί ότι οι θάνατοι αυτοί συνεπάγονταν πάντοτε και συγκεκριμένες ποινικές ευθύνες των οργάνων του καθεστώτος.

Στόχος του δικαστηρίου, όπως προέκυψε, ήταν αφενός να μειώσει στο ελάχιστο δυνατό τις ευθύνες της Αστυνομίας, και αφετέρου να επιρρίψει τις ευθύνες του Στρατού όχι τόσο στη φυσική του ηγεσία και τον τότε δικτάτορα Παπαδόπουλο, αλλά κυρίως στις συνωμοτικές ραδιουργίες του επικεφαλής της Ε.Σ.Α. και κατοπινού δικτάτορα Ιωαννίδη, στο πλαίσιο μιας θεωρίας που ήταν τότε της μόδας, σύμφωνα με την οποία το Πολυτεχνείο εξυπηρέτησε εξ αντικειμένου τα σχέδια του τελευταίου, αν δεν το οργάνωσε κιόλας! Πρέπει να υπογραμμιστεί σιο σημείο αυτό η πλήρης απαξίωση στα μάτια της κοινής γνώμης, όλης της μετά από τον Τσεβά δικαστικής εκκαθάρισης της υπόθεσης του Πολυτεχνείου, ιδίως μετά την επανεκδίκαση της υπόθεσης το 1977, με τις αθωώσεις και τις εξευτελιστικές ποινές που καταλογίστηκαν.

Η επετειακή μνήμη

Η απαξίωση αυτή των επίσημων στοιχείων επιβεβαιώνεται και από το γεγονός ότι, ενώ οι έρευνες πιστοποιούσαν 24 επώνυμους και, άλλους 16 (στη μέγιστη εκδοχή) ανώνυμους νεκρούς, η κοινή γνώμη και ιδιαίτερα οι υπεύθυνοι που διαχειρίζονταν τα επόμενα χρόνια την επετειακή μνήμη του Πολυτεχνείου, αρχικά από καχυποψία και αργότερα από αδιαφορία, άγνοια και αποξένωση από τα γεγονότα, παρέμεναν προσκολλημένοι σιις φήμες και τους ατεκμηρίωτους καταλόγους νεκρών που είχαν δει το φως μετά τη μεταπολίτευση. Ειδικότερα ο κατάλογος Παπαδάτου είχε τύχει εξαρχής και επί μακρόν γενικής αποδοχής και διαβαζόταν επί πολλά χρόνια στις επετείους του του Πολυτεχνείου.

Σήμερα, παρατηρηρώντας κανείς τις εκδοχές που δημόσια εμφανίζονται απέναντι στο ζήτημα των νεκρών, διαπιστώνει τα εξής:

  • α) Κάποιοι επιλέγουν να παραθέσουν τα αποτελέσματα της έρευνας Τσεβά, άλλοτε μνημονεύοντας μόνο τους 18 επώνυμους νεκρούς του πορίσματος και άλλοτε προσθέτοντας και τους 16 ανώνυμους, αναφερόμενοι έτσι σε 34 συνολικά νεκρούς. Αμφότερες όμως οι εκδοχές αυτές πάσχουν από το μειονέκτημα της βασικής επιλογής, καθώς αγνοούν και κατά συνέπεια παραλείπουν τα 4 επιπλέον τεκμηριωμένα ονόματα της μετά τον Τσεβά διαδικασίας.
  • β) Κάποιοι άλλοι αναφέρονται σε 45 ή και 56 νεκρούς, σε αυθαίρετους δηλαδή αριθμούς, των οποίων είναι εξαιρετικά δυσχερές να εντοπιστεί η πηγή.
  • γ) Η κυρίαρχη τάση, τέλος, επιλέγει να προβάλλει τον κατάλογο που έχει το κύρος της μέγιστης νομιμοποίησης, αφού εκφωνείται τα τελευταία χρόνια στην ετήσια επετειακή εκδήλωση, που οργανώνεται στο ίδιο το Πολυτεχνείο”.

Να σημειωθεί πως ο “επίσημος” επετειακός κατάλογος της Προοδευτικής Ένωσης Μητέρων Ελλάδας (Π.Ε.Μ.Ε.) περιλαμβάνει συνολικά 88 θύματα ολόκληρης της περιόδου της δικτατορίας (1967-1974), εκ των οποίων τα 52 καταγράφονται ως νεκροί του Πολυτεχνείου.

Σύμφωνα με την πολυετή έρευνα του ιστορικού Δημήτρη Βεριώνη στο βιβλίο “Θάνατοι στη Χούντα”, καταγράφονται 247 κατονομασμένες περιπτώσεις θανάτων για τις οποίες ευθύνεται ή κατηγορήθηκε το καθεστώς την περίοδο 1967–1974. Στη μελέτη αυτή τεκμηριώνεται ότι πίσω από την επίσημη ετικέτα της “αυτοκτονίας” κρύβονταν συχνά κρατικές δολοφονίες και συστηματική προσπάθεια σπίλωσης της μνήμης των θυμάτων.

Εορτασμοί για την 53η επέτειο από την εξέγερση του Πολυτεχνείου
Εορτασμοί για την 53η επέτειο από την εξέγερση του Πολυτεχνείου EUROKINISSI ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ

ΟΙ ΕΠΩΝΥΜΟΙ ΝΕΚΡΟΙ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΟΥ ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1973

Ο κατάλογος από το πόρισμα Καλλιβρετάκη.

  1. Σπυρίδων Κοντομάρης του Αναστασίου (57 ετών)

    • Ιδιότητα / Κατοικία: Δικηγόρος (πρώην βουλευτής Κερκύρας της Ένωσης Κέντρου), κάτοικος Αγίου Μελετίου, Αθήνα.

    • Συνθήκες θανάτου: Στις 16.11.1973, γύρω στις 20:30–21:00, ενώ βρισκόταν στη διασταύρωση των οδών Γεωργίου Σταύρου & Σταδίου, προσβλήθηκε από δακρυγόνα αέρια που έριχνε η Αστυνομία κατά των διαδηλωτών, με αποτέλεσμα να υποστεί έμφραγμα του μυοκαρδίου. Μεταφέρθηκε στον Σταθμό Πρώτων Βοηθειών του Ε.Ε.Σ., όπου διαπιστώθηκε ο θάνατός του.

  2. Διομήδης Κομνηνός του Ιωάννη (17 ετών)

    • Ιδιότητα / Κατοικία: Μαθητής, κάτοικος Λευκάδος 7, Αθήνα.

    • Συνθήκες θανάτου: Στις 16.11.1973, μεταξύ 21:30 και 21:45, ενώ βρισκόταν μαζί με άλλους διαδηλωτές στη διασταύρωση των οδών Αβέρωφ & Μάρνη, τραυματίστηκε θανάσιμα στην καρδιά από πυρά που έριξαν εναντίον του άνδρες της φρουράς του Υπουργείου Δημοσίας Τάξεως. Μεταφέρθηκε στον Σταθμό Πρώτων Βοηθειών του Ε.Ε.Σ. και από εκεί, νεκρός πλέον, στο Ρυθμιστικό Κέντρο Αθηνών (Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο).

  3. Σωκράτης Μιχαήλ (57 ετών)

    • Ιδιότητα / Κατοικία: Εμπειρογνώμων ασφαλιστικής εταιρείας, κάτοικος Περιστερίου Αττικής.

    • Συνθήκες θανάτου: Στις 16.11.1973, μεταξύ 21:00 και 22:30, ενώ βρισκόταν μεταξύ των οδών Μπουμπουλίνας και Σόλωνος, προσβλήθηκε από δακρυγόνα αέρια που έριχνε η Αστυνομία κατά των διαδηλωτών, με αποτέλεσμα να υποστεί απόφραξη της αριστεράς στεφανιαίας. Μεταφέρθηκε ημιθανής στον Σταθμό Πρώτων Βοηθειών του Ε.Ε.Σ. (Γ’ Σεπτεμβρίου), όπου και πέθανε.

  4. Toril Margrethe Engeland του Per Reidar (22 ετών)

    • Ιδιότητα / Κατοικία: Φοιτήτρια από το Molde της Νορβηγίας.

    • Συνθήκες θανάτου: Στις 16.11.1973, γύρω στις 23:30, τραυματίστηκε θανάσιμα στο στήθος από πυρά της φρουράς του Υπουργείου Δημοσίας Τάξεως. Μεταφέρθηκε από διαδηλωτές στο ξενοδοχείο “Ακροπόλ” και αργότερα, νεκρή ήδη, στον Σταθμό Πρώτων Βοηθειών του Ι.Κ.Α. (Ανακριβώς είχε αναφερθεί αρχικά από την Αστυνομία ως “Αιγυπτία Τουρίλ Τεκλέτ”).

  5. Βασίλειος Φάμελλος του Παναγιώτη (26 ετών)

    • Ιδιότητα / Κατοικία: Ιδιωτικός υπάλληλος, από τον Πύργο Ηλείας, κάτοικος Κάσου 1, Κυψέλη, Αθήνα.

    • Συνθήκες θανάτου: Στις 16.11.1973, γύρω στις 23:30, τραυματίστηκε θανάσιμα στο κεφάλι από πυρά της φρουράς του Υπουργείου Δημοσίας Τάξεως. Μεταφέρθηκε από διαδηλωτές στον Σταθμό Πρώτων Βοηθειών του Ε.Ε.Σ. και από εκεί, νεκρός πλέον, στο Ρυθμιστικό Κέντρο Αθηνών.

  6. Γεώργιος Σαμούρης του Ανδρέα (22 ετών)

    • Ιδιότητα / Κατοικία: Φοιτητής Παντείου, από την Πάτρα, κάτοικος πλατείας Κουντουριώτου 7, Κουκάκι.

    • Συνθήκες θανάτου: Στις 16.11.1973, γύρω στις 24:00, ενώ βρισκόταν στην ευρύτερη περιοχή του Πολυτεχνείου (Καλλιδρομίου και Ζωσιμάδων), τραυματίστηκε θανάσιμα στον τράχηλο από πυρά της Αστυνομίας. Μεταφέρθηκε στο πρόχειρο ιατρείο του Πολυτεχνείου, όπου απεβίωσε, και κατόπιν στον Σταθμό Πρώτων Βοηθειών του Ι.Κ.Α. (Ανακριβώς είχε αναφερθεί αρχικά από την Αστυνομία ως “Χαμουρλής”).

  7. Δημήτριος Κυριακόπουλος του Αντωνίου (35 ετών)

    • Ιδιότητα / Κατοικία: Οικοδόμος, από τα Καλάβρυτα, κάτοικος Περιστερίου Αττικής.

    • Συνθήκες θανάτου: Κατά τις βραδινές ώρες της 16.11.1973, ενώ βρισκόταν στην περιοχή του Πολυτεχνείου, προσβλήθηκε από δακρυγόνα αέρια και στη συνέχεια χτυπήθηκε από αστυνομικούς με συμπαγείς ράβδους. Πέθανε από οξεία ρήξη αορτής τρεις ημέρες αργότερα, στις 19.11.1973, ενώ μεταφερόταν στον Σταθμό Πρώτων Βοηθειών του Ε.Ε.Σ.

  8. Σπύρος Μαρίνος (Γεωργαράς) του Διονυσίου (31 ετών)

    • Ιδιότητα / Κατοικία: Ιδιωτικός υπάλληλος, από την Εξωχώρα Ζακύνθου.

    • Συνθήκες θανάτου: Κατά τις βραδινές ώρες της 16.11.1973, ενώ βρισκόταν στην περιοχή του Πολυτεχνείου, χτυπήθηκε από αστυνομικούς με συμπαγείς ράβδους και υπέστη κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις. Μεταφέρθηκε στο Θεραπευτήριο Πεντέλης, όπου πέθανε τη Δευτέρα 19.11.1973 από οξύ αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο.

  9. Νικόλαος Μαρκούλης του Πέτρου (24 ετών)

    • Ιδιότητα / Κατοικία: Εργάτης, από το Παρθένι Θεσσαλονίκης, κάτοικος Χρηστομάνου 67, Σεπόλια, Αθήνα.

    • Συνθήκες θανάτου: Κατά τις πρωινές ώρες της 17.11.1973, ενώ βάδιζε στην πλατεία Βάθης, τραυματίστηκε στην κοιλιά από ριπή στρατιωτικής περιπόλου. Μεταφέρθηκε στο Ρυθμιστικό Κέντρο Αθηνών, όπου πέθανε τη Δευτέρα 19.11.1973.

  10. Αικατερίνη Αργυροπούλου σύζυγος Αγγελή (76 ετών)

    • Ιδιότητα / Κατοικία: Κάτοικος Κέννεντυ και Καλύμνου, Άγιοι Ανάργυροι Αττικής.

    • Συνθήκες θανάτου: Στις 10:00 της 17.11.1973, ενώ βρισκόταν στην αυλή του σπιτιού της, τραυματίστηκε στην πλάτη από σφαίρα. Διακομίστηκε στην κλινική “Παμμακάριστος” (Κάτω Πατήσια), όπου νοσηλεύτηκε επί έναν μήνα, και κατόπιν μεταφέρθηκε στο σπίτι της, όπου πέθανε συνεπεία του τραύματός της έπειτα από ένα εξάμηνο (Μάιος 1974).

  11. Στυλιανός Καραγεώργης του Αγαμέμνονος (19 ετών)

    • Ιδιότητα / Κατοικία: Οικοδόμος, κάτοικος Μιαούλη 38, Νέο Ηράκλειο Αττικής.

    • Συνθήκες θανάτου: Στις 10:15 το πρωί της 17.11.1973, ενώ βρισκόταν μαζί με άλλους διαδηλωτές στην οδό Πατησίων, μεταξύ των κινηματογράφων “ΑΕΛΛΩ” και «ΕΛΛΗΝΙΣ», τραυματίστηκε από ριπή πολυβόλου που έριξε εναντίον τους περίπολος πεζοναυτών επιβαίνουσα σε τεθωρακισμένο όχημα. Μεταφέρθηκε στο Κ.Α.Τ., όπου πέθανε μετά από 12 ημέρες, στις 30.11.1973.

  12. Μάρκος Καραμανής του Δημητρίου (23 ετών)

    • Ιδιότητα / Κατοικία: Ηλεκτρολόγος, από τον Πειραιά, κάτοικος Χίου 35, Αιγάλεω.

    • Συνθήκες θανάτου: Στις 10:30 περίπου το πρωί της 17.11.1973, ενώ βρισκόταν στην ταράτσα πολυκατοικίας επί της πλατείας Αιγύπτου 1, τραυματίστηκε θανάσιμα στο κεφάλι από πυρά της στρατιωτικής φρουράς που ενέδρευε στην ταράτσα του Ο.Τ.Ε. (αυτουργός ο ανθυπολοχαγός Ιωάννης Λυμπέρης, 573ου Τάγματος Πεζικού). Μεταφέρθηκε στην κλινική “Παντάνασσα” (πλατεία Βικτωρίας), όπου διαπιστώθηκε ο θάνατός του.

  13. Αλέξανδρος Σπαρτίδης του Ευστρατίου (16 ετών)

    • Ιδιότητα / Κατοικία: Μαθητής, από τον Πειραιά, κάτοικος Αγίας Λαύρας 80, Αθήνα.

    • Συνθήκες θανάτου: Στις 10:30 με 11:00 περίπου το πρωί της 17.11.1973, ενώ βάδιζε στη διασταύρωση των οδών Πατησίων και Κότσικα, τραυματίστηκε θανάσιμα στην κοιλιά από πυρά της στρατιωτικής φρουράς που ενέδρευε στην ταράτσα του Ο.Τ.Ε. (αυτουργός ο ανθυπολοχαγός Ιωάννης Λυμπέρης, 573ου Τάγματος Πεζικού). Με διαμπερές τραύμα μεταφέρθηκε στο Κ.Α.Τ., όπου τον βρήκε νεκρό ο πατέρας του.

  14. Δημήτριος Παπαϊωάννου (60 ετών)

    • Ιδιότητα / Κατοικία: Διευθυντής ταμείου αλευροβιομηχάνων, κάτοικος Αριστομένους 105, Αθήνα.

    • Συνθήκες θανάτου: Γύρω στις 11:30 της 17.11.1973, ενώ βρισκόταν στην πλατεία Ομονοίας, προσβλήθηκε από δακρυγόνα αέρια που έριχνε η Αστυνομία. Μεταφέρθηκε στον Σταθμό Πρώτων Βοηθειών του Ε.Ε.Σ., όπου διαπιστώθηκε ο θάνατός του συνεπεία εμφράγματος.

  15. Γεώργιος Γεριτσίδης του Αλεξάνδρου (47 ετών)

    • Ιδιότητα / Κατοικία: Εφοριακός υπάλληλος, κάτοικος Ελπίδος 29, Νέο Ηράκλειο Αττικής.

    • Συνθήκες θανάτου: Στις 12:00 της 17.11.1973, ενώ βρισκόταν μέσα στο αυτοκίνητό του στα Νέα Λιόσια, τραυματίστηκε θανάσιμα στο κεφάλι από πυρά που διέσχισαν τον ουρανό του αυτοκινήτου. Μεταφέρθηκε στο Ρυθμιστικό Κέντρο Αθηνών, όπου πέθανε αυθημερόν.

  16. Βασιλική Μπεκιάρη του Φωτίου (17 ετών)

    • Ιδιότητα / Κατοικία: Εργαζόμενη μαθήτρια, από τα Αμπελάκια Βάλτου Αιτωλοακαρνανίας, κάτοικος Μεταγένους 8, Νέος Κόσμος.

    • Συνθήκες θανάτου: Στις 12:00 το μεσημέρι της 17.11.1973, ενώ βρισκόταν στην ταράτσα του σπιτιού της, τραυματίστηκε θανάσιμα στον αυχένα από πυρά. Μεταφέρθηκε στο Ρυθμιστικό Κέντρο Αθηνών και στη συνέχεια στον «Ευαγγελισμό», όπου πέθανε αυθημερόν.

  17. Δημήτρης Θεοδώρας του Θεοφάνους (5,5 ετών)

    • Ιδιότητα / Κατοικία: Νήπιο, κάτοικος Ανακρέοντος 2, Ζωγράφου.

    • Συνθήκες θανάτου: Στις 13:00 της 17.11.1973, ενώ διέσχιζε με τη μητέρα του τη διασταύρωση της οδού Ορεινής Ταξιαρχίας με τη λεωφόρο Παπάγου στου Ζωγράφου, τραυματίστηκε θανάσιμα στο κεφάλι από πυρά στρατιωτικής περιπόλου με επικεφαλής αξιωματικό (πιθανόν τον ίλαρχο Σπυρίδωνα Σταθάκη του Κ.Ε.Τ/Θ), που βρισκόταν ακροβολισμένη στον λόφο του Αγίου Θεράποντος. Εξέπνευσε ακαριαία και μεταφέρθηκε στο Νοσοκομείο Παίδων.

  18. Αλέξανδρος Βασίλειος (Μπασρί) Καράκας (43 ετών)

    • Ιδιότητα / Κατοικία: Αφγανός τουρκικής υπηκοότητας, ταχυδακτυλουργός, κάτοικος Μύρων 10, Άγιος Παντελεήμονας, Αθήνα.

    • Συνθήκες θανάτου: Στις 13:00 της 17.11.1973, ενώ βάδιζε με τον 13χρονο γιο του στη διασταύρωση των οδών Χέυδεν και Αχαρνών, τραυματίστηκε θανάσιμα στην κοιλιά από ριπή μυδραλίου τεθωρακισμένου στρατιωτικού οχήματος. Μεταφέρθηκε απευθείας στο νεκροτομείο, όπου διαπιστώθηκε ο θάνατός του.

  19. Αλέξανδρος Παπαθανασίου του Σπυρίδωνος (59 ετών)

    • Ιδιότητα / Κατοικία: Συνταξιούχος εφοριακός, από το Κεράσοβο Αιτωλοακαρνανίας, κάτοικος Νάξου 116, Αθήνα.

    • Συνθήκες θανάτου: Στις 13:30 της 18.11.1973, ενώ βάδιζε με τις ανήλικες κόρες του στη διασταύρωση των οδών Δροσοπούλου και Κύθνου, απέναντι από το ΙΣΤ’ Αστυνομικό Τμήμα, βρέθηκε εν μέσω πυρών προερχομένων από τους αστυνομικούς του Τμήματος, με αποτέλεσμα να πάθει συγκοπή. Μεταφέρθηκε στον Σταθμό Πρώτων Βοηθειών, όπου διαπιστώθηκε ο θάνατός του.

  20. Ανδρέας Κούμπος του Στέργιου (63 ετών)

    • Ιδιότητα / Κατοικία: Βιοτέχνης, από την Καρδίτσα, κάτοικος Αμαλιάδος 12, Κολωνός.

    • Συνθήκες θανάτου: Γύρω στις 11:00 με 12:00 της 18.11.1973, ενώ βάδιζε στη διασταύρωση των οδών Γ’ Σεπτεμβρίου και Καποδιστρίου, τραυματίστηκε στη λεκάνη από πυρά μυδραλίου τεθωρακισμένου στρατιωτικού οχήματος. Μεταφέρθηκε στον Σταθμό Πρώτων Βοηθειών του Ε.Ε.Σ., κατόπιν στο Ρυθμιστικό Κέντρο Αθηνών και τέλος στο Κ.Α.Τ., όπου πέθανε στις 30.1.1974.

  21. Μιχαήλ Μυρογιάννης του Δημητρίου (20 ετών)

    • Ιδιότητα / Κατοικία: Ηλεκτρολόγος, από τη Μυτιλήνη, κάτοικος Ασημάκη Φωτήλα 8, Αθήνα.

    • Συνθήκες θανάτου: Στις 12:00 το μεσημέρι της 18.11.1973, ενώ βάδιζε στη διασταύρωση των οδών Πατησίων και Στουρνάρη, τραυματίστηκε θανάσιμα στο κεφάλι από πυρά περιστρόφου αξιωματικού του Στρατού (αυτουργός ο συνταγματάρχης Νικόλαος Ντερτιλής). Μεταφέρθηκε στον Σταθμό Πρώτων Βοηθειών του Ε.Ε.Σ. σε κωματώδη κατάσταση και κατόπιν στο Ρυθμιστικό Κέντρο Αθηνών, όπου πέθανε αυθημερόν.

  22. Κυριάκος Παντελεάκης του Δημητρίου (44 ετών)

    • Ιδιότητα / Κατοικία: Δικηγόρος, από την Κροκέα Λακωνίας, κάτοικος Φερρών 5, Αθήνα.

    • Συνθήκες θανάτου: Στις 12:00 με 12:30 το μεσημέρι της 18.11.1973, ενώ βάδιζε στη διασταύρωση των οδών Πατησίων και Γλάδστωνος, τραυματίστηκε θανάσιμα από πυρά διερχόμενου άρματος μάχης. Μεταφέρθηκε στο Ρυθμιστικό Κέντρο Αθηνών, όπου και πέθανε στις 27.12.1973.

  23. Ευστάθιος Κολινιάτης (47 ετών)

    • Ιδιότητα / Κατοικία: Από τον Πειραιά, κάτοικος Νικοπόλεως 4, Καματερό Αττικής.

    • Συνθήκες θανάτου: Χτυπήθηκε στις 18.11.1973 από αστυνομικούς με συμπαγείς ράβδους και υπέστη κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, συνεπεία των οποίων πέθανε στις 21.11.1973.

  24. Ιωάννης Μικρώνης του Αγγέλου (22 ετών)

    • Ιδιότητα / Κατοικία: Φοιτητής στο τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Πατρών, από την Άνω Αλισσό Αχαΐας.

    • Συνθήκες θανάτου: Συμμετείχε στην κατάληψη του Πανεπιστημίου Πατρών. Χτυπήθηκε μετά τα γεγονότα υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες (στην Πάτρα ή την Αθήνα) και υπέστη ρήξη ήπατος, εξαιτίας της οποίας πέθανε στις 17.12.1973 στο Λαϊκό Νοσοκομείο Αθηνών. (Σε ορισμένους καταλόγους αναφέρεται ανακριβώς ως “Κώστας Μικρώνης”).

Από τις καταστάσεις της Ασφάλειας του καθεστώτος, προκύπτουν ονομαστικά 510 τραυματίες, κυρίως από πυροβόλα όπλα, θλώντα όργανα (γκλομπς κλπ) και δακρυγόνα. Ο Εισαγγελέας Τσεβάς, κατά την προανάκριση, κατέγραψε 1.103 τραυματίες με “πλήρη στοιχεία ταυτότητος”.

Πολλοί ήταν οι τραυματίες που ουδέποτε ταυτοποιήθηκαν γιατί από φόβο αναζήτησαν ιδιωτικά τις πρώτες βοήθειες.

Όλη η μελέτη του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών εδώ

Η Εναλλακτική Παρέμβαση Δικηγόρων Αθήνας δημοσίευσε αναλυτικό ψηφιακό χάρτη που συνδυάζει τα σημεία των 24 νεκρών με τις τοποθεσίες όπου τραυματίστηκαν οι 133 μάρτυρες της δίκης του 1975.

ΠΑΤΗΣΤΕ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ ΓΙΑ ΝΑ ΜΕΓΑΛΩΣΕΙ Ο ΧΑΡΤΗΣ:

(Δοκιμάστε και το “open image in new tab” για καλύτερη ευκρίνεια)

Οι νεκροί της εξέγερσης του Πολυτεχνείου και οι τραυματίες που κατέθεσαν στη δίκη
Οι νεκροί της εξέγερσης του Πολυτεχνείου και οι τραυματίες που κατέθεσαν στη δίκη epda.gr

Οι νεκροί της εξέγερσης του Πολυτεχνείου και οι τραυματίες που κατέθεσαν στη δίκη
Οι νεκροί της εξέγερσης του Πολυτεχνείου και οι τραυματίες που κατέθεσαν στη δίκη epda.gr

Χαρακτηριστικά σημειώνεται από την Εναλλακτική Παρέμβαση:

“Από την γεωγραφική αποτύπωση των στοιχείων προκύπτουν η μαζικότητα της εξέγερσης και το μέγεθος της αιματηρής καταστολής της. Από το βράδυ της 16ης Νοεμβρίου η καταστολή παίρνει τον χαρακτήρα μακελειού με πυροβόλα όπλα από ταράτσες κτιρίων όπως αυτό του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης (ΥΔΤ) στη συμβολή των οδών Γ’ Σεπτεμβρίου, Μάρνη και Αβέρωφ.

Η καταστολή κορυφώθηκε με την εισβολή του τανκ στο Πολυτεχνείο, αλλά συνεχίστηκε σε όλη την γύρω περιοχή, από την Κυψέλη μέχρι το Σύνταγμα την 17η και την 18η Νοεμβρίου, και ολοκληρώθηκε με μαζικές συλλήψεις την Δευτέρα 19 Νοεμβρίου ενάντια στην απεργία που εξήγγειλαν οι οικοδόμοι”.

Ο αριθμός των θυμάτων που δεν νοσηλεύθηκαν επίσημα παραμένει προς διερεύνηση. Ορισμένες εκτιμήσεις ανεβάζουν το σύνολο των τραυματιών (νοσηλευθέντων και μη) σε 2.000 περίπου.

Ο Λεωνίδας Καλλιβρειάκης, μέλος τότε της Φοιτητικής Επιτροπής Αγώνα και πρόεδρος της συνέλευσης της Φιλοσοφικής Σχολής στο Πολυτεχνείο στις 16 Νοεμβρίου 1973, είναι ιστορικός και διετέλεσε διευθυντής ερευνών στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών.

Ροή Ειδήσεων

Περισσότερα