Ο Federico Albanese γράφει ροκ τραγούδια – Απλώς δεν ακούγονται τόσο ροκ

Διαβάζεται σε 9'
Ο Federico Albanese γράφει ροκ τραγούδια – Απλώς δεν ακούγονται τόσο ροκ

Πριν βρει στο πιάνο το όργανο με το οποίο εκφράζεται πιο άνετα, ο Federico Albanese έπαιζε μπάσο και ήθελε να είναι σε ροκ μπάντα. Στο NEWS 24/7 μοιράζεται όσα κράτησε από τους Velvet Underground και θυμάται πώς η ζωή στο Μονφερράτο άλλαξε τη σχέση του με τη σιωπή.

Το Σάββατο 21 Νοεμβρίου, ο Ιταλός πιανίστας και συνθέτης Federico Albanese φέρνει στον Φιλολογικό Σύλλογο «Παρνασσός» τον ιδιαίτερο μουσικό του κόσμο, εκεί όπου οι μελωδίες του πιάνου αποκτούν ηλεκτρονικές υφές και κινηματογραφική αφήγηση.

Γεννημένος στο Μιλάνο το 1982, ο Federico είναι συνθέτης, πολυοργανίστας και παραγωγός. Με αφετηρία το πιάνο και επιρροές από την κλασική μουσική, την τζαζ και τη ροκ, διαμόρφωσε μια προσωπική γλώσσα που συνδυάζει τη μελωδική αμεσότητα με τον ηχητικό πειραματισμό. Από το σόλο ντεμπούτο του, The Houseboat and the Moon (2014), και το The Blue Hour (2016), έως το Before and Now Seems Infinite (2022), που κυκλοφόρησε από τη Mercury KX, και το Blackbirds and the Sun of October (2025), η μουσική του αναπτύσσεται σαν μια διαδοχή εικόνων και συναισθημάτων.

Η σχέση του με την εικόνα επεκτείνεται και στον κινηματογράφο, με μουσική για ταινίες όπως τα Autumn Beat και Last Swim. Αυτή η αφηγηματική ματιά διαπερνά και τις οργανικές συνθέσεις του, αφήνοντας χώρο στον ακροατή να δημιουργήσει τις δικές του ιστορίες.

Έχετε πει συχνά ότι βλέπετε τον εαυτό σας πρωτίστως ως συνθέτη και ότι ο όρος «πιανίστας», με την παραδοσιακή του έννοια, δεν σας περιγράφει. Τι σημαίνει στην πράξη αυτή η διάκριση;

Νομίζω ότι έχει να κάνει κυρίως με τον τρόπο που προσεγγίζω το όργανο. Η δεξιοτεχνία δεν με ενδιέφερε ποτέ ιδιαίτερα, ούτε με απασχόλησε να εξερευνήσω τις τεχνικές δυνατότητες του πιάνου ως αυτοσκοπό. Έκανα μαθήματα πιάνου παιδί. Μεγαλώνοντας, απομακρύνθηκα από αυτό, έπαιξα μπάσο, κιθάρα και κλαρινέτο και στράφηκα προς την πανκ και τη ροκ.

Για μένα, λοιπόν, το πιάνο είναι κατά κύριο λόγο ένα εργαλείο για να εκφράζω μουσικές ιδέες. Όταν κάθομαι να παίξω, το μυαλό μου πηγαίνει πρώτα στην ίδια τη σύνθεση, στη μελωδία, στην ατμόσφαιρα, στο πώς συνδέονται οι ήχοι μεταξύ τους. Η εκτέλεση έρχεται σε δεύτερη μοίρα. Μου αρέσει επίσης να δουλεύω με ηλεκτρονικούς ήχους και με άλλα όργανα, οπότε δεν αισθάνομαι ότι η μουσική μου ταυτότητα συνδέεται αναγκαστικά με το πιάνο. Είναι απλώς το όργανο με το οποίο νιώθω πιο άνετα να εκφράζομαι.

Άλλωστε, ποτέ δεν θεώρησα τον εαυτό μου πιανίστα με την κλασική έννοια του όρου. Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν αφοσιωθεί πραγματικά στο όργανο και έχουν αφιερώσει τη ζωή τους στη μελέτη του, για να μπορούμε εμείς να ακούμε και να απολαμβάνουμε τα κλασικά έργα. Τους σέβομαι απεριόριστα. Η δική μου μουσική διαδρομή είναι μια εντελώς διαφορετική ιστορία.

Το άλμπουμ Blackbirds and the Sun of October, που κυκλοφόρησε το 2025, ήταν μία “επιστροφή” στην πόλη Μονφερράτο. Τι σας έμαθε αυτή η επαφή με τις ρίζες σας, σε προσωπικό και μουσικό επίπεδο;

Γεννήθηκα και μεγάλωσα στο Μιλάνο. Αυτό που είχε σημασία για μένα ήταν η επιστροφή στην πατρίδα μου, την Ιταλία. Το Μονφερράτο ήταν μια καινούργια περιπέτεια και για μένα. Μουσικά, νομίζω ότι η μεγαλύτερη αλλαγή ήταν στη σχέση μου με τον χρόνο και τη σιωπή. Είχα ζήσει σε πόλεις όπως το Βερολίνο και ξαφνικά βρέθηκα σε έναν τόπο με εντελώς διαφορετικό ρυθμό ζωής. Δεν θα έλεγα ότι το τοπίο μού έδωσε συγκεκριμένες μελωδίες. Σίγουρα όμως επηρέασε τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζω τη σύνθεση. Άρχισε να με ενδιαφέρει περισσότερο η απλότητα, να αφήνω χώρο στη μουσική και να δίνω στις ιδέες χρόνο να αναπτυχθούν χωρίς να τις πιέζω.

Με αφορμή τα δέκα χρόνια από την κυκλοφορία του The Blue Hour, επιστρέψατε σε κάποιες από τις συνθέσεις του. Πώς έχει αλλάξει ο τρόπος που ακούτε αυτή τη μουσική μέσα σε αυτά τα δέκα χρόνια;

Η μεγαλύτερη διαφορά, νομίζω, είναι ότι τώρα μπορώ να ακούσω αυτές τις συνθέσεις με κάποια απόσταση. Όταν δουλεύεις έναν δίσκο, είσαι τόσο απορροφημένος στη διαδικασία που δυσκολεύεσαι να τον ακούσεις αντικειμενικά. Δέκα χρόνια μετά, διακρίνω πράγματα που τότε μάλλον δεν είχα συνειδητοποιήσει πλήρως. Κάποιες ιδέες εξακολουθώ να τις νιώθω πολύ κοντά μου, ενώ άλλες αντανακλούν έναν τρόπο σύνθεσης από τον οποίο έχω σταδιακά απομακρυνθεί. Όταν ξαναέπιασα αυτά τα κομμάτια, με ενδιέφερε κυρίως να δω τι μορφή θα μπορούσαν να πάρουν σήμερα, διατηρώντας τον χαρακτήρα και την ταυτότητα της αρχικής μουσικής. Δεν πήγα να τα βελτιώσω ή να διορθώσω κάτι.

Πόσο σημαντική είναι η σιωπή στις συνθέσεις σας και πώς καταλαβαίνετε ότι ένα κομμάτι δεν χρειάζεται άλλες νότες;

Η σιωπή είναι πολύ σημαντική. Τη θεωρώ μέρος της σύνθεσης, όπως τη μελωδία ή την αρμονία. Μερικές φορές αυτό που συμβαίνει ανάμεσα σε δύο νότες έχει την ίδια σημασία με τις ίδιες τις νότες. Το να καταλάβεις πότε έχει τελειώσει ένα κομμάτι είναι ίσως από τα πιο δύσκολα πράγματα. Πάντα μπαίνεις στον πειρασμό να προσθέσεις κάτι ακόμα, έναν ήχο, μια λεπτομέρεια. Με τον καιρό έμαθα ότι το να αφαιρείς μπορεί να είναι εξίσου σημαντικό με το να προσθέτεις. Συνήθως, όταν νιώθω ότι το καθετί έχει λόγο να βρίσκεται εκεί και ότι άλλη μία προσθήκη δεν θα άλλαζε ουσιαστικά το νόημα του κομματιού, καταλαβαίνω ότι είναι ώρα να σταματήσω. Αν και δεν το πετυχαίνω πάντα.

Έχετε πει «Γράφω ροκ τραγούδια. Απλώς δεν ακούγονται σαν ροκ». Πόσος ροκ εαυτός κρύβεται ακόμα πίσω από το πιάνο σας;

Αρκετός, για την ακρίβεια. Μεγάλωσα ακούγοντας ροκ, έπαιζα μπάσο και για πολύ καιρό με ενδιέφερε πολύ περισσότερο να είμαι σε μια μπάντα παρά να γίνω πιανίστας. Νομίζω ότι αυτό εξακολουθεί να επηρεάζει τον τρόπο που γράφω μουσική, ιδιαίτερα το πώς δουλεύω με τη μελωδία, την επανάληψη και τη δομή. Πολλές συνθέσεις μου στηρίζονται σε σχετικά απλές ιδέες που αναπτύσσονται μέσα από επαναλήψεις και παραλλαγές. Κάπως έτσι λειτουργεί κι ένα ροκ τραγούδι. Τα όργανα και οι δυναμικές μπορεί να είναι εντελώς διαφορετικά, αλλά ο τρόπος που χτίζεται το κομμάτι συχνά μοιάζει. Οπότε ίσως ο ροκ μουσικός να μην κρύβεται και τόσο πολύ.

Παίζει ρόλο και η νοοτροπία. Οι Television ή οι Velvet Underground δεν κυνηγούσαν την τεχνική τελειότητα. Τους ένοιαζαν περισσότερο η αίσθηση, το συναίσθημα. Μικρή σημασία είχε αν τα όργανα ήταν κουρδισμένα. Αυτό που είχε σημασία ήταν να βγάλουν προς τα έξω αυτό που ένιωθαν. Ξεκινούσε από μια ανάγκη, ήταν ένα είδος απελευθέρωσης, αν θέλετε. Σήμερα αυτός ο αυθορμητισμός συχνά χάνεται, κι όμως είναι αυτός που κάνει κάτι ξεχωριστό.

Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί πλέον να παράγει μουσική σε δευτερόλεπτα, συχνά μιμούμενη αναγνωρίσιμα ύφη και συναισθήματα. Τι πιστεύετε ότι παραμένει αποκλειστικά ανθρώπινο στη μουσική σύνθεση;

Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να παράγει μουσική που ακούγεται πειστική. Για μένα, το ενδιαφέρον ερώτημα είναι τι μας ωθεί να φτιάχνουμε μουσική. Όταν συνθέτω, κουβαλάω στη διαδικασία τα βιώματά μου, τις αναμνήσεις, τις αμφιβολίες, την προσωπική μου ιστορία, συχνά χωρίς καν να το συνειδητοποιώ πλήρως. Οι αποφάσεις μου δεν είναι πάντα λογικές ή αποτελεσματικές, «σωστές» με βάση έναν αλγόριθμο. Και μερικές φορές ένα λάθος ή μια απρόσμενη τροπή είναι αυτό που κάνει ένα κομμάτι ενδιαφέρον.

Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αναπαράγει μοτίβα και να φτιάξει κάτι που θυμίζει μια συγκεκριμένη μουσική γλώσσα. Τα βιώματα όμως που γέννησαν αυτή τη γλώσσα δεν τα έχει ζήσει. Γι’ αυτό θεωρώ ότι η μουσική που παράγει δεν έχει καμία σημασία. Στη σύνθεση, πολύ μεγαλύτερη σημασία έχουν η διαδικασία και η πρόθεση από ό,τι το τελικό αποτέλεσμα.

Σε μια εποχή που καταναλώνουμε τη μουσική γρήγορα κι αυτή συχνά καταλήγει να παίζει στο φόντο, οι συνθέσεις σας μάς καλούν να ακούσουμε πιο προσεκτικά. Πιστεύετε ότι μας δυσκολεύει όλο και περισσότερο το να ακούμε πραγματικά; Πώς μπορούμε να διατηρήσουμε ή να ξαναβρούμε αυτή την ικανότητα;

Κοιτάξτε, έχουμε πρόσβαση σε σχεδόν απεριόριστη μουσική, κάτι που από πολλές απόψεις είναι τρελό και απίστευτο. Αυτό όμως σημαίνει ότι συχνά περνάμε από το ένα στο άλλο χωρίς να στεκόμαστε για πολύ πουθενά. Από την άλλη, δεν πιστεύω ότι υπάρχει ένας σωστός κι ένας λάθος τρόπος να ακούς μουσική. Κάποιες φορές της δίνεις όλη σου την προσοχή και κάποιες άλλες απλώς σε συντροφεύει μέσα στη μέρα. Και τα δύο είναι μια χαρά.

Αυτό που έχει σημασία για μένα είναι να μπορούμε, όταν το θέλουμε, να κατεβάζουμε ρυθμό και να δίνουμε σε κάτι όλη μας την προσοχή. Μια συναυλία, ένας δίσκος που τον ακούς από την αρχή ως το τέλος ή έστω λίγα λεπτά χωρίς περισπασμούς μπορούν να κάνουν τη διαφορά. Ίσως το μόνο που χρειάζεται είναι να δίνουμε στον εαυτό μας περισσότερο χρόνο για να ακούσει.

Εγώ, για παράδειγμα, προτιμώ να ακούω μουσική σε βινύλιο ή CD και μαθαίνω και στα παιδιά μου να κάνουν το ίδιο. Έχει μια διαδικασία το να ανοίξεις έναν δίσκο ή ένα CD, να κοιτάξεις το εξώφυλλο, να ξεφυλλίσεις το ένθετο. Υπάρχει κάτι σχεδόν τελετουργικό σ’ αυτό και σε βάζει να συμμετέχεις πιο ενεργά. Χρειάζεται να εξασκηθούμε στο να κρατάμε την προσοχή μας. Να περιορίσουμε τις πηγές από τις οποίες ακούμε μουσική.

Σάββατο 21 Νοεμβρίου 2026 | 20:30
Φιλολογικός Σύλλογος «Παρνασσός» | Πλατεία Αγίου Γεωργίου Καρύτση 8, Αθήνα
Προπώληση: TicketServices

Ροή Ειδήσεων

Περισσότερα