Τι πέτυχαν Τραμπ, Σι και Πούτιν στη σύνοδο της Σενζέν

Διαβάζεται σε 6'
Τι πέτυχαν Τραμπ, Σι και Πούτιν στη σύνοδο της Σενζέν
Κάθε λεπτομέρεια, μέχρι και το τεράστιο στρογγυλό τραπέζι, έμοιαζε μελετημένη για να εκπέμπει αδιαμφισβήτητη ισχύ (AP Photo/Mark Schiefelbein)

Αναλυτές του Atlantic Council αποτιμούν την τριμερή στη Σενζέν. Τα οφέλη για Πεκίνο και Μόσχα, η περιορισμένη πρόοδος στα πυρηνικά και οι ανησυχίες για τη διεθνή λογοδοσία.

Κάθε λεπτομέρεια έμοιαζε σχεδιασμένη για να προβάλει την ισχύ τους, ακόμη και το τεράστιο στρογγυλό τραπέζι. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο Ρώσος πρόεδρος, Βλαντίμιρ Πούτιν, και ο Κινέζος πρόεδρος, Σι Τζινπίνγκ, συναντήθηκαν την Πέμπτη (19/11) στη Σενζέν, για πρώτη φορά σε τριμερές επίπεδο.

Τραμπ, Σι και Πούτιν στο ίδιο τραπέζι στη σύνοδο της Σενζέν στην Κίνα (Sergei Bobylev/Sputnik, Kremlin Pool Photo via AP)

Πέρα όμως από τους συμβολισμούς και την ιστορικότητα της στιγμής, ποια είναι τα πραγματικά συμπεράσματα που διαμορφώνουν το γεωπολιτικό σκηνικό της επόμενης ημέρας

Σύμφωνα με την αποτίμηση αναλυτών του Atlantic Council, η σύνοδος εξυπηρέτησε κυρίως την προβολή των ηγετών, με το Πεκίνο να διαμορφώνει το αφήγημα.

Η «διακήρυξη για την ειρήνη» τεσσάρων σημείων που δημοσιοποιήθηκε μετά τη συνάντηση περιλαμβάνει μια περιορισμένη ένδειξη προόδου στο πυρηνικό ζήτημα, αλλά και θέσεις που, κατά τους αναλυτές, εγείρουν σοβαρά ερωτήματα για τη διεθνή δικαιοσύνη και τη συγκέντρωση εξουσίας στα χέρια των μεγάλων δυνάμεων.

«Η τριμερής σύνοδος ήταν μόνο εικόνα, χωρίς ουσία», σχολιάζει αναλύτρια του οργανισμού, η οποία επέστρεψε πρόσφατα από επίσκεψη του Atlantic Council στην Κίνα.

Τα τέσσερα σημεία της διακήρυξης

Το σημείο που αφήνει τα περισσότερα περιθώρια αισιοδοξίας είναι η επαναβεβαίωση της αρχής ότι «ένας πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί και δεν πρέπει ποτέ να διεξαχθεί».

Πρόκειται για διατύπωση που έχουν χρησιμοποιήσει στο παρελθόν οι ΗΠΑ και η Ρωσία, με τη συμμετοχή της Κίνας να προσδίδει αυτή τη φορά μια πρόσθετη διάσταση.

Όπως επισημαίνεται στην ανάλυση, η συνυπογραφή αυτής της θέσης από το Πεκίνο αποτελεί ένα μικρό βήμα προς την εμπλοκή της Κίνας στις συζητήσεις για τα πυρηνικά όπλα και θα μπορούσε να αποτελέσει βάση για περαιτέρω πρόοδο.

Στην ίδια ανάλυση, ωστόσο, καταγράφεται και μια σαφώς πιο επιφυλακτική εκτίμηση, ότι η Κίνα επεκτείνει το πυρηνικό της οπλοστάσιο «με ρυθμό που ο κόσμος δεν έχει ξαναδεί», χωρίς πρόθεση να επιβραδύνει. Υπό αυτό το πρίσμα, η αποδοχή ενός διαλόγου χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο ερμηνεύεται ως ακόμη ένας τρόπος για να κερδίσει χρόνο.

Βλαντιμίρ Πούτιν, Σι Τζινπίνγκ, Ντόναλντ Τραμπ (από αριστερά προς τα δεξά) (Win McNamee/Pool Photo via AP)

Το δεύτερο σημείο αφορά το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ). Οι τρεις ηγέτες συμφώνησαν ότι το Δικαστήριο πρέπει να απαιτεί τη συναίνεση των κρατών και να διασφαλίζει την ασυλία κρατικών αξιωματούχων.

Η θέση αυτή δέχεται ιδιαίτερα έντονη κριτική από το Atlantic Council. Σύμφωνα με την εκτίμηση που διατυπώνεται στο κείμενο, το συγκεκριμένο σκεπτικό απειλεί «τον ίδιο τον λόγο ύπαρξης» του ΔΠΔ και συνιστά την πιο ξεκάθαρη μέχρι σήμερα απομάκρυνση των ΗΠΑ από τη διαχρονική υποστήριξή τους στην προστασία και την προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της λογοδοσίας.

Οι Τραμπ, Πούτιν και Σι ζήτησαν επίσης μεταρρυθμίσεις στον ΟΗΕ. Στην ανάλυση, το αίτημα συνδέεται με την πρωτοβουλία του Πεκίνου για την αποδυνάμωση των δυτικών αξιών.

Οι αναλυτές αναγνωρίζουν ότι ορισμένες αλλαγές στον Οργανισμό είναι αναγκαίες. Επισημαίνουν, όμως, ότι αυτές θα πρέπει να ενισχύουν τη λογοδοσία και να εξασφαλίζουν δικαιοσύνη και ισότιμη συμμετοχή των κρατών. Η κατεύθυνση που φαίνεται να επιδιώκουν οι τρεις ηγέτες, κατά την ίδια αποτίμηση, είναι η περαιτέρω συγκέντρωση ισχύος.

Το τέταρτο σημείο προβλέπει αύξηση της παραγωγής πετρελαίου, με τη Ρωσία να εμφανίζεται ως η χώρα που έχει τα περισσότερα να κερδίσει.

Η αναφορά αυτή δείχνει ότι η Ουάσιγκτον προτίθεται να διευκολύνει τις πωλήσεις ρωσικού πετρελαίου, αποδυναμώνοντας τις κυρώσεις και άλλους περιορισμούς, στο πνεύμα της πρόσφατης συμφωνίας της κυβέρνησης Τραμπ με τη Μόσχα για το ντίζελ.

Τι κέρδισαν οι τρεις ηγέτες

Για τον Σι Τζινπίνγκ, το βασικό όφελος ήταν η ίδια η εικόνα της συνάντησης.

Σύμφωνα με το Atlantic Council, ο Κινέζος πρόεδρος εξασφάλισε την προβολή της χώρας του ως δύναμης που ηγείται μιας συνάντησης με τις ΗΠΑ και τη Ρωσία. Το Πεκίνο εμφανίστηκε όχι απλώς ως ισότιμος ανταγωνιστής, αλλά «στο τιμόνι, με τις ΗΠΑ και τη Ρωσία συνεπιβάτες».

O Tραμπ επιχείρησε να δεσμεύσει τον Σι για τα πυρηνικά, αλλά ο Κινέζος ηγέτης ήταν έτοιμος. Pool Photo via AP Win McNamee

Για τον Ντόναλντ Τραμπ, αντίθετα, η παρουσία δίπλα σε δύο αυταρχικούς ηγέτες αποτιμάται ως χαμένη ευκαιρία για έναν Αμερικανό πρόεδρο να προωθήσει τις προτεραιότητες των ΗΠΑ και του «ελεύθερου κόσμου».

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν είχε κέρδος και μόνο από τη συμμετοχή του, καθώς αντιμετωπίστηκε ως εκπρόσωπος μιας μεγάλης δύναμης, ισότιμος με τον Σι και τον Τραμπ.

Πέρα από τα οφέλη κάθε ηγέτη, η κοινή δήλωση αναδεικνύει μια ευρύτερη σύγκλιση, την επιθυμία των Τραμπ, Σι και Πούτιν να προστατευθούν από τη λογοδοσία. Μια σύγκλιση που παραπέμπει στην επιστροφή σε έναν κόσμο όπου οι μεγάλες δυνάμεις επιβάλλουν τους όρους τους και χαράσσουν σφαίρες επιρροής.

Ροή Ειδήσεων

Περισσότερα