10 πράγματα που πρέπει να γνωρίζεις για την προσφυγική κρίση στη Μεσόγειο

Τουλάχιστον ένας στους επτά διασωθέντες στη Μεσόγειο έλαβε βοήθεια από τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα. "Δυνατά" καρέ από τις επιχειρήσεις διάσωσης στη Μεσόγειο (pics)

NEWSROOM
06 Δεκεμβρίου 2016 17:25
- share this on facebook
- share this on twitter
- share this on messenger share this on messenger
- Έγινε αντιγραφή συνδέσμου!
- Προσθέστε το NEWS24/7 στη Google

Το 2016, η ιατρική ανθρωπιστική οργάνωση Γιατροί Χωρίς Σύνορα (Médecins Sans Frontières/MSF) επάνδρωσε με ομάδες της τρία διασωστικά πλοία: το Dignity I, το Bourbon Argos και το MV Aquarius (σε συνεργασία με την οργάνωση SOS MEDITERRANEE).

Από την έναρξη των επιχειρήσεων τον Απρίλιο μέχρι τις 29 Νοεμβρίου, αυτές οι τρεις ομάδες διέσωσαν 19.708 ανθρώπους από υπερφορτωμένες βάρκες και βοήθησαν άλλους 7.117 ανθρώπους να μεταφερθούν με ασφάλεια στην Ιταλία και να λάβουν την απαραίτητα ιατρική φροντίδα.

Τουλάχιστον ένας στους επτά διασωθέντες στη Μεσόγειο έλαβε τη βοήθεια των ομάδων των Γιατρών Χωρίς Σύνορα.

1. Το 2016 είναι ήδη η πλέον πολύνεκρη χρονιά, χωρίς καν να έχει τελειώσει ακόμη

The MSF team carries a corpse to the morgue aboard the Bourbon Argos. At 9am, 17 November 2016 MSF received a transfer of 27 people (all men) and 6 dead bodies who had been rescued by the British Naval ship, HMS Enterprise. Borja Ruiz Rodriguez/MSF

(photo© Borja Ruiz Rodriguez/MSF)

Από την 1η Ιανουαρίου, τουλάχιστον 4.690 άντρες, γυναίκες και παιδιά έχουν πεθάνει επιχειρώντας να διασχίσουν τη Μεσόγειο, σχεδόν 1.000 περισσότεροι συγκριτικά με το 2015, ενώ απομένουν λίγες εβδομάδες ακόμη μέχρι το τέλος του έτους. Αυτό δεν οφείλεται σε κάποια σημαντική αύξηση των συνολικών αφίξεων αλλά σε αύξηση της θνησιμότητας στα φονικά νερά μεταξύ Λιβύης και Ιταλίας.

Το 2016 περίπου 1 στους 41 ανθρώπους που επιχείρησε να φύγει από τη Λιβύη με κάποιο πλεούμενο πέθανε. Παρά τους σοκαριστικούς αριθμούς και την τεράστια απώλεια ανθρώπινων ζωών, η απάντηση της Ευρώπης στην κεντρική Μεσόγειο ήταν να κηρύξει τον «πόλεμο στους διακινητές», να εστιάσει σε μέτρα αποτροπής και στην ανάθεση των συνόρων σε τρίτους, αντί να δώσει έμφαση στη διάσωση ζωών και τη δημιουργία ασφαλούς διόδου για την είσοδο στην ΕΕ.

Το μόνο αποτέλεσμα ήταν να αναγκαστούν οι διακινητές να προσαρμόσουν τις τακτικές τους και να ενεργούν με ακόμη πιο επικίνδυνο τρόπο προκειμένου να αποφεύγουν τους συνοριακούς ελέγχους, πράγμα που οδήγησε σε απώλεια ζωών.

2. Άντρες, γυναίκες και παιδιά στοιβάζονται σε ακόμη χειρότερες βάρκες

Medecins Sans Frontieres (MSF) and the Bourbon Argos 136 people are found in an overcrowded rubber boat in the Central Mediterranean, containing many women and children. Borja Ruiz Rodriguez/MSF

(photo© Borja Ruiz Rodriguez/MSF)

Το 2016, οι ομάδες των Γιατρών Χωρίς Σύνορα διέσωσαν ανθρώπους από 134 άθλιες φουσκωτές βάρκες και 19 ξύλινες βάρκες. Ακόμη, οι ομάδες μας ανέσυραν τα πτώματα εκείνων για τους οποίους η βοήθεια έφτασε πολύ αργά.

Οι μεγάλες ξύλινες βάρκες του 2014 και του 2015 είναι παρελθόν και έχουν αντικατασταθεί από φτηνές φουσκωτές μιας χρήσης που οι διακινητές θεωρούν ότι θα αναχαιτιστούν σε κάποιο σημείο από τις περιπολίες των διεθνών δυνάμεων στην ανοιχτή θάλασσα.

Αυτές οι άθλιες βάρκες έχουν οδηγήσει από τη μία τραγωδία στην άλλη, καθώς οι ομάδες των Γιατρών Χωρίς Σύνορα ανασύρουν νεκρούς που πέθαναν από ασφυξία, όταν τους συνέθλιψε το βάρος εκατοντάδων ανθρώπων, ή που πνίγηκαν στον πάτο μιας βάρκας σε ένα τοξικό μείγμα θαλασσινού νερού και βενζίνης.

3. Οι διακινητές είναι πιο αδίστακτοι από ποτέ

Bourbon Argos and Aquarius crew and Medecins Sans Frontieres (MSF) staff rescue 700 people aboard an overcrowded wooden boat in the Central Mediterranean Sea. Maria Carla Giugliano/MSF

(photo© Maria Carla Giugliano_MSF)

Οι ομάδες των Γιατρών Χωρίς Σύνορα έχουν δει βάρκες να αναποδογυρίζουν χωρίς δυνατότητα διάσωσης, αφού πρώτα έπλεαν ακυβέρνητες για ώρες ή ακόμη και για μέρες χωρίς μηχανή, επειδή τους την αφαίρεσαν διακινητές ή άλλοι εγκληματίες. Εκείνοι που διασώσαμε μας είπαν ότι τους κρατούσαν σε σπηλιές ή ακόμα και σε τρύπες στο έδαφος για μέρες ή και για εβδομάδες πριν τους αναγκάσουν να μπουν σε μια βάρκα και τους στείλουν στη θάλασσα.

Έχουμε ακούσει ιστορίες εκτελέσεων, φρικτής κακομεταχείρισης και σεξουαλικής κακοποίησης που σε ορισμένες περιπτώσεις ισοδυναμούσε με βασανιστήρια. Συγκριτικά με πέρυσι, έχουμε δει λιγότερους ανθρώπους εφοδιασμένους με σωσίβια, τρόφιμα, νερό και άλλες προμήθειες για το ταξίδι ή έστω με επαρκή ποσότητα καυσίμων. Έχουμε δει τις διασώσεις να πραγματοποιούνται κατά κύματα και οποιαδήποτε στιγμή της ημέρας ή της νύχτας.

Οι διακινητές στέλνουν πολλές βάρκες μαζί και σε ακανόνιστες ώρες, ελπίζοντας ότι θα ξεφύγουν από τον μηχανισμό ελέγχου, αποτροπής και αναχαίτισης που έχουν επιβάλει οι περιοριστικές πολιτικές της Ευρώπης. Με αυτόν τον τρόπο πιστεύουν ότι ακόμα κι αν κάποιοι πιαστούν, οι περισσότεροι θα περάσουν και θα διασωθούν. Οι επισφαλείς νυχτερινές διασώσεις έχουν γίνει πιο συχνές, ενώ έχουν αυξηθεί οι περιπτώσεις που ένα μόνο σκάφος διάσωσης αναγκάζεται να ανταποκριθεί σε περισσότερες από 10 κλήσεις για βοήθεια μέσα σε ένα 24ωρο.

4. Πολλά παιδιά διασχίζουν τη θάλασσα μόνα τους

An 8 years old girl from Nigeria was terrified when MSF find her boat. Mohammad Ghannam/MSF

(photo© Mohammad Ghannam/MSF)

Το 16% των αφίξεων στην Ιταλία είναι παιδιά, από τα οποία το 88% είναι ασυνόδευτα. Μια οικογένεια που διασώθηκε από το Aquarius είχε αρχηγό ένα αγόρι 10 ετών, το οποίο ταξίδευε μόνο του με τα αδέλφια του, τα οποία ήταν τόσο μικρά που φορούσαν ακόμη πάνες.

5. Πολλές από τις γυναίκες που διασώζουμε είναι έγκυες. Αρκετές από τις εγκυμοσύνες είναι αποτέλεσμα βιασμού

On Monday September 12, at 0700 ships time, a healthy baby boy was born on board MV Aquarius, a search and rescue vessel run in partnership between MSF and SOS MEDITERRANEE. He was born in international waters to Nigerian parents who named him Newman Otas. Mother Faith recounts I was very stressed on the rubber boat, sitting on the floor of the boat with the other women and children. Panicking that I would go into labor. I could feel my baby moving, he would move down and then move back up again. I had been having contractions for three days. MSF Midwife Jonquil Nicholl delivered the baby A very normal birth in dangerously abnormal conditions. I am filled with horror at the thought of what would have happened if this baby had arrived 24 hours earlier; in that unseaworthy rubber boat, with fuel on the bottom where the women sit, crammed in with no space to move, at the mercy of the sea. And 48 hours previously they were waiting on a beach in Libya not knowing what was ahead of them. How can this still this still happen in 2016? That families, vulnerable people, pregnant women, tiny babies and unborn babies are forced to risk their lives in the Mediterranean Sea when they should be receiving assistance and protection. Alva White/MSF

(photo© Alva White/MSF)

Κάποια από τα μωρά δεν είναι καθόλου ανεπιθύμητα και απλώς έρχονται σε μια δύσκολη στιγμή. Ωστόσο, πολλά άλλα μωρά είναι το αποτέλεσμα βιασμού στη Λιβύη, στο ταξίδι ή στις χώρες προέλευσης. Πολλές από τις γυναίκες που διασώζουμε, ιδίως εκείνες που ταξιδεύουν μόνες τους, αφηγούνται φρικτές ιστορίες βιασμού και σεξουαλικής κακοποίησης στη Λιβύη.

Πολλές άλλες είναι πολύ ταλαιπωρημένες ψυχικά και τρομοκρατημένες για να αποκαλύψουν στο προσωπικό μας τι έχουν περάσει στον λίγο χρόνο που περνάμε μαζί τους πάνω στο πλοίο. Μάλιστα, η απειλή του βιασμού είναι τόσο γνωστή που κάποιες γυναίκες επιλέγουν να πάρουν αντισυλληπτικά μακράς διάρκειας πριν ταξιδέψουν, για να εξασφαλίσουν ότι δεν θα μείνουν έγκυες. Το 2016, τέσσερα μωρά γεννήθηκαν στα σκάφη διάσωσης των Γιατρών Χωρίς Σύνορα.

Είναι ένα θαύμα το ότι οι μητέρες τους διασώθηκαν εγκαίρως και μάλιστα από σκάφη που διέθεταν έμπειρες μαίες. Δεν θέλουμε να σκεφτούμε τι θα είχε συμβεί αν ο τοκετός τους είχε αρχίσει νωρίτερα ή αν είχαν διασωθεί από εμπορικά πλοία χωρίς κατάλληλο ιατρικό προσωπικό.

6. Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα δεν βοηθούν τους διακινητές, ούτε είναι διακινητές οι ίδιοι

A man rescued by stretcher from a boat by Medecins Sans Frontieres (MSF) and the Bourbon Argos in the Central Mediterranean. Borja Ruiz Rodriguez/MSF

(photo© Borja Ruiz Rodriguez/MSF)

Ας το ξεκαθαρίσουμε: οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα δεν είναι διακινητές, ούτε μπορούν να δράσουν κατά των διακινητών. Πολύ απλά, βρισκόμαστε στη Μεσόγειο για να σώζουμε ζωές. Οι διακινητές εκμεταλλεύονται εξαιρετικά ευάλωτους ανθρώπους για το κέρδος, και το επιχειρηματικό μοντέλο τους, εν μέρει, υπάρχει εξαιτίας της απουσίας ασφαλών και νόμιμων εναλλακτικών για την είσοδο στην Ευρώπη.

Η αστάθεια και η οικονομική κρίση στη Λιβύη είναι επίσης σημαντικοί παράγοντες που συμβάλλουν στην εξάπλωση των δικτύων διακινητών.

7. Δεν είναι μόνο τα γυναικόπαιδα ευάλωτα

A young man from Mali who was in a coma when the MSF staff rescued him. Mohammad Ghannam/MSF

(photo© Mohammad Ghannam/MSF)

Κάθε άνθρωπος που διασώζουμε έχει μια ιστορία δεινών. Παρόλο που οι γυναίκες και τα παιδιά έχουν πολύ συγκεκριμένες ευπάθειες οι οποίες απαιτούν ειδική φροντίδα και προσοχή, οι άντρες επίσης έχουν αδυναμίες που συχνά γίνονται αντιληπτές πιο δύσκολα.

Κάποιοι φεύγουν για να γλιτώσουν από τον πόλεμο στον οποίο δεν θέλουν να πάρουν μέρος, άλλοι για να γλιτώσουν από τα βασανιστήρια, την υποχρεωτική στράτευση και τις μαζικές παραβιάσεις ανθρώπινων δικαιωμάτων, κάποιοι αντιμετωπίζουν διακρίσεις λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού, βία, διώξεις, ακραία φτώχεια και στερήσεις.

Το μαρτυρικό ταξίδι τους ξεκινάει από χώρες που εκτείνονται από το Πακιστάν μέχρι την υποσαχάρια Αφρική, όπως τη Νιγηρία και την Γκάμπια, το Κέρας της Αφρικής, ιδίως την Ερυθραία, καθώς και τη Μέση Ανατολή, που ταλανίζεται για χρόνια από την ένταση και την αστάθεια.

8. Η Ευρώπη δεν είναι ο κύριος προορισμός για τους πρόσφυγες και τους μετανάστες του κόσμου

14 June 2016. Malakal: Aerial view of Protection of Civilians (PoC) site in Malakal, South Sudan. The rainy season started and made the living conditions very difficult for the displaced people in one of the most crowded PoC in South Sudan. In some areas, the density in this camp is around 9 square meters per person, which is highly below the UN standards (30). People are facing health risks such malaria and cholera due to the lack of good draining infrastructures. 32,000 people are currently living in this PoC that faced on of the most violent episodes in the South Sudanese civil war. Fighting between elements of the Shilluk and Dinka communities erupted in the Malakal PoC on February 17. UN reports confirmed that armed men in Sudan People's Liberation Army (SPLA) uniforms entered the UN camp and fired on civilians, looting and burning tents. At least 18 people were killed and more than 90 wounded. After the clashes, Dinka families (approximately 4,000 people) fled outside the PoC and sought refugee into Malakal town, while about 26,000 Nuer and Shilluk IDPs, mostly women and children, sought refugee in the former PoC. Photo by Albert Gonzalez Farran - MSF Albert Gonzalez Farran

Η συντριπτική πλειοψηφία των προσφύγων και των μεταναστών έχουν αναζητήσει καταφύγιο ή εργασία στην περιοχή τους. Σύμφωνα με στοιχεία της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, καμία από τις χώρες που φιλοξενούν τον μεγαλύτερο αριθμό προσφύγων δεν βρίσκεται στην Ευρώπη (Τουρκία, Πακιστάν, Λίβανος, Ιράν, Αιθιοπία, Ιορδανία, Κένυα, Ουγκάντα, Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και Τσαντ), αθροιστικά όμως παρέχουν καταφύγιο σε περισσότερους από τους μίσους πρόσφυγες του κόσμου.

Η Ευρώπη έχει δεχτεί ένα πολύ μικρό ποσοστό των προσφύγων του κόσμου, ωστόσο συνεχίζει να εστιάζει στην εξεύρεση τρόπων για να τους κρατήσει μακριά.

9. Οι πρόσφυγες και οι μετανάστες υφίστανται φρικτή βία και κακοποίηση στη Λιβύη

Dr Erna Rijnierse onboard the search and rescue vessel MV Aquarius treating violence-related injuries on Anon from Nigeria. According to the people interviewed by our teams, men, women and, increasingly, unaccompanied children (some as young as 10 years old) transiting Libya are suffering abuse at the hands of smugglers, armed groups and private individuals. The abuses reported include being subjected to violence (including sexual violence), arbitrary detention in inhumane conditions, torture and other forms of ill-treatment, financial exploitation and forced labour. Alva White/MSF

Όποιοι κι αν είναι οι λόγοι για τους οποίους βρέθηκαν στη Λιβύη, η βία και η κακομεταχείριση που υφίστανται οι πρόσφυγες και οι μετανάστες τούς αναγκάζουν να φύγουν από εκεί.

Σύμφωνα με μαρτυρίες των διασωθέντων που ζουν ή διέρχονται από τη Λιβύη κακοποιούνται από διακινητές, ένοπλες ομάδες και μεμονωμένα άτομα που εκμεταλλεύονται την απόγνωση των ανθρώπων αυτών.

Συγκεκριμένα αναφέρουν βία (συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής βίας), απαγωγές, αυθαίρετη κράτηση σε απάνθρωπες συνθήκες, βασανιστήρια και άλλες μορφές κακομεταχείρισης, οικονομική εκμετάλλευση και καταναγκαστική εργασία.

10. Η αναχαίτιση των βαρκών που φεύγουν από τη Λιβύη δεν αποτελεί λύση

Personal effects and belongs are discarded on the deck of a small wooden boat 03 October after the passengers were rescued by the MSF MV Aquarius search and rescue vessel, seen in the background. The Médecins Sans Frontières (MSF) search and rescue teams on board the Bourbon Argos, the Dignity I and the Aquarius (run in partnership with SOS Mediteranee)rescued nearly 2000 men, women and children from 11 separate boats in less than 7 hours on 03 October. Many of the rescues were conducted in dramatic circumstances, with some patients requiring evacuation to the Italian mainland. Tragically, one young pregnant woman died after being rescued by the Dignity I and before she was able to be transferred to land. Johannes Moths/

Με το να εμποδίζονται οι άνθρωποι να φύγουν από τη Λιβύη, καταδικάζονται σε περισσότερη κακομεταχείριση, σωματική, σεξουαλική και ψυχολογική κακοποίηση και οικονομική εκμετάλλευση από τους διακινητές. Σύμφωνα με το σχέδιο εκπαίδευσης που έχει εκπονήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Λιβυκή Ακτοφυλακή αναμένεται να παίξει βασικό ρόλο στις μελλοντικές πολιτικές ανάσχεσης εντός της λιβυκής επικράτειας, πραγματοποιώντας επιχειρήσεις αναχαίτισης, έρευνας, διάσωσης και επιστροφών στα λιβυκά χωρικά ύδατα.

Η πείρα μάς έχει δείξει ότι η αναχαίτιση υπερφορτωμένων βαρκών μπορεί να είναι εξαιρετικά επικίνδυνη σε αυτό το πλαίσιο και μπορεί να εντείνει τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν όσοι επιθυμούν απεγνωσμένα να φτάσουν σε ένα ασφαλές μέρος. Οι άνθρωποι που φεύγουν από τη Λιβύη πρέπει να διασώζονται με ασφάλεια και ψυχραιμία και να μεταφέρονται σε ένα ασφαλές λιμάνι όπου μπορούν να λάβουν βοήθεια και να ζητήσουν άσυλο και άλλες μορφές προστασίας.

Η τωρινή κατάσταση στη Λιβύη δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να θεωρηθεί ασφαλές λιμάνι αποβίβασης.