Βερολίνο: Κλείνει η ιστορική κατάληψη Tacheles

Σύμφωνα με δημοσίευμα του BBC, το θρυλικό Kunsthaus Tacheles του Βερολίνου κλείνει για οικονομικούς και γραφειοκρατικούς λόγους.

Το κτίριο που βρίσκεται στην περιοχή του Mitte ήταν ένα από τα σύμβολα της πόλης του Βερολίνου. Τη δεκαετία του ’30 αποτέλεσε κέντρο του Χιτλερικού ναζιστικού κινήματος.

Μετά την πτώση του τείχους του Βερολίνου, καλλιτέχνες κατέλαβαν τον χώρο. Μέχρι πρότινος, η κατάληψη φιλοξενούσε θέατρο, σινεμά, εστιατόρια, γκαλερί, εργαστήρια κ.α.

Ο νόμιμος ιδιοκτήτης του κτιρίου, η τράπεζα HSH Nordbank, αποφάσισε να βάλει λουκέτο στο Tacheles κάνοντας “έξωση” στους καλλιτέχνες. Η τράπεζα μάλιστα ανακοίνωσε πως θα πουλήσει το κτίριο.

Πολιτιστικό σύμβολο του Βερολίνου

Το κτίριο, που  κατασκευάστηκε το 1908, είναι στην πραγματικότητα τμήμα της εμπορικής στοάς Friedrichstraßenpassage που καταλάμβανε όλη την έκταση από την Friedrichstraße μέχρι την Oranienburger Straße.

Αντίθετα με τις προσδοκίες και τα σχέδια των επενδυτών, δεν γνώρισε ποτέ επιτυχία ως εμπορικό κέντρο και χρεοκόπησε 6 μήνες αφού άνοιξε. Στην συνέχεια για δεκαετίες μισθώθηκε από διαφορετικές εταιρίες, μέχρι το 1930 που άρχισε να χρησιμοποιείται από μέλη του Γερμανικού Εθνοσοσιαλιστικού Κόμματος (NSDAP), ώσπου το 1941 απέκτησαν την κυριότητα του και στεγάστηκαν τα κεντρικά γραφεία των SS.

Με εμφανείς τις φθορές από τον βομβαρδισμό του Βερολίνου, το κτίριο έμεινε όρθιο μέχρι τη δεκαετία του 1980, οπότε αποφασίστηκε η κατεδάφισή του. Οι μπουλντόζες έβαλαν μπρος, αλλά η κατεδάφιση έμεινε στη μέση και προγραμματίστηκε ξανά για τον Απρίλιο του 1990.

Δύο μήνες νωρίτερα όμως, μια πολυεθνική ομάδα καλλιτεχνών κατέλαβε το κτίριο και το μετέτρεψε σε χώρο τέχνης, κατορθώνοντας τελικά να κηρυχθεί διατηρητέο.

Πολύ γρήγορα βρήκε μια θέση στους ταξιδιωτικούς οδηγούς του Βερολίνου ως σύμβολο της εναλλακτικής κουλτούρας, με κεντρικό του σλόγκαν, το “poor is sexy”.

Από την αρχή της κατάληψης γνωστοί καλλιτέχνες, όπως η χορογράφος Σάσα Βαλτς, στάθηκαν δίπλα στο κίνημα των νέων. Ο Μπιρόλ Ουνέλ, πρωταγωνιστής σήμερα στις ταινίες του Φατίχ Ακίν, έκανε εκεί τα πρώτα καλλιτεχνικά του βήματα σκηνοθετώντας τον “Καλιγούλα” (1992).

Τα γκραφίτι που σκέπαζαν κάθε εκατοστό των τοίχων των δωματίων του κτιρίου αλλά και οι καλλιτέχνες που δημιουργούσαν σε πραγματικό χρόνο μπροστά στα μάτια των επισκεπτών, ήταν τα στοιχεία που έκαναν την Tacheles να ξεχωρίζει και να προκαλεί δέος.

Ο χώρος δεν “έβγαλε” ποτέ “μεγάλα” ονόματα, καθώς η πολιτική των καλλιτεχνών που ζούσαν και εργάζονταν στα δωμάτια της κατάληψης ήταν πάντα προσανατολισμένη στο να παραμείνει στην αφάνεια και να μην εμπορικοποιηθεί. Παρόλα αυτά, φαίνεται πως η πολιτιτική δημιουργία δε συγκίνησε ιδιαιτέρως τους ιδιοκτήτες της κατάληψης που προτίμησαν να το πουλήσουν για να γίνει ξενοδοχείο υπερπολυτελείας.

Διαβάστε εδώ τα άρθρα της Guardian και της Deutsche Welle για το κλείσιμο της κατάληψης.

Το site της κατάληψης όπου μπορεί κανείς να βρει έργα που έχουν “ανέβει” από τους δημιουργούς τους.