Δ. Μάνη: Μπαζωμένοι χείμαρροι, πολεοδομικό χάος και χαμένες προκαταβολές

Η απόσταση που χωρίζει το Νεοχώρι με το Κοτρώνι στο Δήμο Δυτικής Μάνης στη Μεσσηνία είναι περίπου πέντε χιλιόμετρα. Μεταξύ των δύο οικισμών υπάρχει και ο οικισμός Ρίγκλια. Πρόκειται για τρία “βαριά” τοπόσημα στην περιοχή που σηκώνουν το μεγαλύτερο από το τουριστικό βάρος, σημαντική πηγή εισοδήματος πλέον για τους κατοίκους. Το τουριστικό βάρος σημαίνει και σημαντικά real estate συμφέροντα που, όπως καταγράφηκε στην υπόθεση του εκβιασμού της διευθύντριας της Πολεοδομίας Καλαμάτας, είναι πλέον ισχυρά. Τα χρήματα από τη real estate δραστηριότητα  δίνουν και παίρνουν.

Ποιο είναι όμως το στάτους της δόμησης στο Δήμο; Κάτω από ποιες συνθήκες “οικοδομείται” ένα ακόμη τουριστικό θαύμα στην Ελλάδα του 2026;

Η αλήθεια είναι ότι η περιοχή χτίζεται χωρίς σοβαρούς κανόνες, χωρίς καν χωροταξικό σχεδιασμό ο οποίος αγνοείται εδώ και δεκαετίες. Επιπλέον, επικρατούσε ένα πρωτοφανές μπάχαλο με τους τίτλους γης. Άνθρωποι μεταβίβαζαν τα προηγούμενα χρόνια γη στα παιδιά τους χωρίς συμβόλαια, δεν υπήρχαν τίτλοι. Εν συνεχεία, η κατάσταση επιδεινώθηκε αφού “χτίζει ο ένας πάνω στον άλλον χωρίς δρόμους. Εν τω μεταξύ σχεδόν όλα τα ρέματα έχουν καταπατηθεί. Δεν έχει ασχοληθεί κανένας σοβαρά από τη δεκαετία του 90 και έπειτα και πλέον δεν μιλά κανείς γι’ αυτά τα θέματα στη Μάνη” όπως τονίζει στο NEWS 24/7 πηγή με βαθιά γνώση του πράγματος.

Η απόφαση της Πολεοδομίας στην Καλαμάτα να μην εκδίδει πλέον οικοδομικές άδειες για τη ζώνη των 800μ μέχρι το Υπουργείο να διασαφηνίσει το πως πρέπει να ερμηνευτούν σχετικές και πρόσφατες αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας δημιούργησε αναστάτωση στη Μάνη.

“Η απόφαση είναι λαθεμένη κατά τη δική μου οπτική. Η θέση της διευθύντριας είναι ακραία. Πρέπει σίγουρα να μπει μία τάξη στο ζήτημα των στάσιμων οικισμών” τονίζει η ίδια πηγή. Το προεδρικό διάταγμα του 1982 καθόρισε ειδικούς όρους και περιορισμούς δόμησης για μικρούς οικισμούς όπως αυτοί της Μάνης. Με το νόμο 1337/1983 προβλέφθηκε η δυνατότητα εξαίρεσης ορισμένων οικισμών από τις ρυθμίσεις για τα αυθαίρετα και αργότερα, με σχετική υπουργική απόφαση, συγκεκριμένοι οικισμοί εντάχθηκαν σε ειδικό καθεστώς.

Στη Μάνη υπήρξε υπερεκμετάλλευση αυτού του “καθεστώτος“. Κατά την τελευταία πενταετία όμως φαίνεται ότι η κατάσταση έχει φτάσει στο απροχώρητο. Την ίδια ώρα, οι επενδύσεις τόσο Ελλήνων όσο και ξένων επενδυτών αυξάνονται. Υπάρχει πελάτης που την τελευταία περίοδο αγόρασε συνολικά τρία οικόπεδα αντί 700.000 ευρώ. Συγκεκριμένα γραφεία μηχανικών εισέπραξαν προκαταβολές για οικοδομικές άδειες που τελικά δεν μπορούν να εκδοθούν. Και το γεγονός αυτό προκάλεσε δυσαρέσκεια, σε μερικούς μάλιστα και οργή.

Όμως, κανείς δεν αρνείται ότι στην περιοχή παρατηρείται πολεοδομικό χάος. Ειδικά το θέμα με τους μπαζωμένους χειμάρρους κάνει μπαμ, όπως μας τόνισε άνθρωπος που διαμένει στην περιοχή. Ο ίδιος κάνει λόγο για σημαντικά προβλήματα που μπορούν να δημιουργηθούν αν αυτό το στάτους συνεχίσει να υφίσταται. “Τις τελευταίες ημέρες έβρεξε πολύ. Οι βροχές πλέον τρομάζουν αφού ρέματα για να φεύγει το νερό δεν υπάρχουν”. Καταλαβαίνουμε όλοι τι σημαίνει αυτό, το έχουμε δει να συμβαίνει και σε άλλα μέρη της χώρας.

Ναι, χάος, αλλά είναι πολλά τα λεφτά

Παρά το γεγονός όμως ότι το χάος είναι κοινά διαπιστωμένο, πολλοί λίγοι οραματίζονται μία τελείως διαφορετική λογική για τη Μάνη. Ακόμα λιγότεροι στηρίζουν την απόφαση της Πολεοδομίας της Καλαμάτας να βάλει προσωρινό stop στις οικοδομικές άδειες. “Δεν είναι δυνατόν να συμβαίνει κάτι τέτοιο όταν υπάρχουν πολλά διαθέσιμα χρήματα για επενδύσεις στην περιοχή. Είναι σαν να βρέχει λεφτά και να κρατάμε ομπρέλα” υπογραμμίζει ο κάτοικος της Μάνης που έκανε λόγο για τα μπαζωμένα ρέματα.

Οι περισσότεροι από τους επενδυτές είναι ξένοι που όπως μάς περιγράφηκε θέλουν την ησυχία τους γι’ αυτό και επιθυμούν να χτίζουν σε όσο το δυνατόν πιο απομονωμένες περιοχές. Είναι Γερμανοί, Αυστριακοί, μερικοί Αγγλοι και κάποιοι Ιταλοί. Εσχάτως προέκυψαν και Ισραηλινοί που “έχουν γίνει της μόδας”. Απαντες, κρατούν τα οικήματα τις περισσότερες φορές για τους εαυτούς τους, χωρίς όμως να σπανίζουν οι περιπτώσεις εκμετάλλευσης των αγορασμένων ακινήτων μέσα από τις γνωστές πλατφόρμες για επινοικίαση.

Εν τω μεταξύ, μετά το νόμο Χατζηδάκη οι τιμές γης και ακινήτων αυξήθηκαν θεαματικά. Αλλά το πάρτι συνεχίστηκε. Οικοδομήθηκαν νέες κατοικίες χωρίς καν να εκδοθεί άδεια ενώ άλλες οικοδομές “σηκώθηκαν” με πλαστογραφημένες άδειες. “Η κατοικία χτιζόταν στην περιοχή 1 ενώ η άδεια έγραφε ότι το οικόπεδο βρίσκεται στην περιοχή 2″ μάς πληροφορεί επιστημονική πηγή που δραστηριοποείται στο νομό Μεσσηνίας. Ο ίδιος υπενθυμίζει ότι “κατά τον τελευταίο χρόνια υπάρχει ακόμη μεγαλύτερη πίεση” με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τους κρατικούς λειτουργούς που προσπαθούν, κάτω από δύσκολες συνθήκες, να κάνουν τη δουλειά τους.

Κερασάκι στην τούρτα μίας προβληματικής κατάστασης: Πριν από λίγες ημέρες οι δήμαρχοι Καλαμάτας και Δυτικής Μάνης βρέθηκαν, συνοδεία κυβερνητικού βουλευτή του νομού Μεσσηνίας, στο Υπουργείο Περιβάλλοντος προκειμένου να λάβουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την τακτοποίηση του ζητήματος των οικοδομικών αδειών σε ζώνες των 800 μέτρων. Οι πληροφορίες θέλουν τους τρεις άνδρες να έφυγαν άπραγοι από το Υπουργείο το οποίο, σημειωτέον, δεν έχει ακόμα απαντήσει στο σχετικό, επίσημο ερώτημα της Διευθύντριας της Πολεοδομίας στην Καλαμάτα.

Όλα αυτά αφορούν μία περιοχή που, όπως τονίστηκε και παραπάνω, δεν υπάρχει κανένας χωροταξικός σχεδιασμός και η οποία έχει χτιστεί άναρχα αφού κάποιοι εκμεταλλεύτηκαν την κρατική ολιγωρία. Και όμως σ’ αυτό το χάος, ουδείς, πλην της Πολεοδομίας της Καλαμάτας, δεν θέλησε να επέμβει αποτελεσματικά.

Τα συμπεράσματα ανήκουν στον αναγνώστη.