Επιτροπή Ανταγωνισμού – Καταθέσεις: Πώς θα κερδίζουν περισσότερους τόκους οι αποταμιευτές

Περισσότερους τόκους για τα χρήματα που διατηρούν στην τράπεζα θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν εκατομμύρια αποταμιευτές, εφόσον εφαρμοστούν οι τέσσερις παρεμβάσεις που προτείνει η Επιτροπή Ανταγωνισμού για την αγορά καταθέσεων.

Στο επίκεντρο βρίσκονται η δημιουργία νέων αποταμιευτικών λογαριασμών με καλύτερες αποδόσεις, η επιβράβευση όσων διατηρούν σταθερά χρήματα στην τράπεζα και η δυνατότητα των πολιτών να συγκρίνουν ευκολότερα τα επιτόκια, ώστε να επιλέγουν την πιο συμφέρουσα προσφορά.

Οι προτάσεις περιλαμβάνονται στην τελική έκθεση της Επιτροπής Ανταγωνισμού, η οποία διαπιστώνει ότι οι ελληνικές τράπεζες δεν μετέφεραν σε σημαντικό βαθμό στους καταθέτες τις αυξήσεις των επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Είναι χαρακτηριστικό ότι πάνω από το 90% των καταθέσεων συγκεντρώνεται στις τέσσερις μεγάλες τράπεζες, ενώ οι περισσότεροι πολίτες παραμένουν στην ίδια τράπεζα ακόμη και όταν υπάρχουν καλύτερες προσφορές στην αγορά.

1. Νέοι λογαριασμοί με επιτόκια που καθορίζει το κράτος

Μία από τις σημαντικότερες προτάσεις αφορά τη δημιουργία ειδικών αποταμιευτικών λογαριασμών, στα πρότυπα της Γαλλίας. Στους λογαριασμούς αυτούς το επιτόκιο δεν θα καθορίζεται αποκλειστικά από την τράπεζα, αλλά από το κράτος, έπειτα από σχετική εισήγηση της κεντρικής τράπεζας.

Στη Γαλλία αντίστοιχα προϊόντα προσέφεραν, από τον Φεβρουάριο του 2025, επιτόκια 2,4% και 3,5%, πολύ υψηλότερα από τις αποδόσεις των συνηθισμένων λογαριασμών ταμιευτηρίου. Για παράδειγμα, σε μια κατάθεση 10.000 ευρώ, ένα ετήσιο επιτόκιο 2,4% αντιστοιχεί σε 240 ευρώ τόκους πριν από φόρους, έναντι μόλις 5 ευρώ με επιτόκιο 0,05%.

Πρόκειται, πάντως, για πρόταση και όχι για προϊόν που έχει ήδη θεσπιστεί στην Ελλάδα. Επίσης, στο γαλλικό μοντέλο ισχύουν περιορισμοί στο ύψος των καταθέσεων.

2. Μπόνους επιτοκίου για όσους αποταμιεύουν

Η δεύτερη αλλαγή αφορά λογαριασμούς που θα επιβραβεύουν τους πολίτες επειδή διατηρούν τα χρήματά τους στην τράπεζα. Το μοντέλο εφαρμόζεται ήδη στο Βέλγιο και προβλέπει δύο διαφορετικά επιτόκια.

Το πρώτο είναι το βασικό επιτόκιο που ισχύει για την κατάθεση. Το δεύτερο είναι ένα πρόσθετο, προνομιακό επιτόκιο για τα χρήματα που παραμένουν στον λογαριασμό για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, όπως ένα έτος.

Έτσι, ένας αποταμιευτής που δεν χρησιμοποιεί τα χρήματά του για καθημερινές συναλλαγές θα μπορεί να εξασφαλίζει καλύτερη απόδοση, χωρίς απαραίτητα να τα δεσμεύει σε μια κλασική προθεσμιακή κατάθεση.

3. Περισσότερες επιλογές από τις τράπεζες

Η Επιτροπή Ανταγωνισμού θεωρεί ότι η είσοδος νέων τραπεζών και η επέκταση μικρότερων ανταγωνιστών μπορούν να οδηγήσουν σε υψηλότερα επιτόκια.

Ο λόγος είναι απλός: εάν μια τράπεζα προσφέρει καλύτερη απόδοση, οι υπόλοιπες θα έχουν μεγαλύτερο κίνητρο να βελτιώσουν τις προσφορές τους για να μη χάσουν πελάτες. Στόχος είναι να αποκτήσουν οι καταθέτες περισσότερες επιλογές και να μην περιορίζονται στα προϊόντα των τεσσάρων συστημικών τραπεζών.

4. Σύγκριση επιτοκίων με λίγα κλικ

Η τέταρτη παρέμβαση αφορά την ενημέρωση των καταθετών. Η Επιτροπή προτείνει οι τράπεζες να διευκολύνουν την πρόσβαση των πελατών τους σε συγκριτικά στοιχεία επιτοκίων, ώστε να γνωρίζουν ποια προσφορά είναι συμφερότερη.

Ήδη από τον Ιανουάριο του 2025 η Τράπεζα της Ελλάδος δημοσιεύει στοιχεία για τα επιτόκια καταθετικών προϊόντων. Παράλληλα, εξετάζεται ως μακροπρόθεσμη δυνατότητα η ευρωπαϊκή φορητότητα τραπεζικών λογαριασμών, ώστε η αλλαγή τράπεζας να γίνεται ευκολότερα.

Τι πρέπει να κάνουν σήμερα οι καταθέτες

Μέχρι να εφαρμοστούν ενδεχομένως οι προτάσεις, οι πολίτες μπορούν να αναζητούν καλύτερες αποδόσεις συγκρίνοντας τις υπάρχουσες προσφορές. Πριν επιλέξουν έναν λογαριασμό, χρειάζεται να ελέγχουν το πραγματικό επιτόκιο, τη διάρκεια της κατάθεσης, το ελάχιστο απαιτούμενο ποσό και τις πιθανές χρεώσεις ή απώλειες τόκων σε περίπτωση πρόωρης ανάληψης.

Το σημαντικότερο είναι ότι οι τέσσερις παρεμβάσεις αποτελούν προς το παρόν προτάσεις της Επιτροπής Ανταγωνισμού και όχι αποφασισμένες αλλαγές στα τραπεζικά προϊόντα.