Masdar: Η μεγάλη επένδυση στην Ελλάδα με τον “Ενιπέα” και το σχέδιο των 5,5 δισ. ευρώ

Η Masdar κάνει το επόμενο μεγάλο βήμα στην ελληνική αγορά ενέργειας, με την εξαγορά του φωτοβολταϊκού έργου «Ενιπέας» από τη Lightsource bp. Το έργο, ισχύος άνω των 550 MW, αποτελεί την πρώτη μεγάλη επενδυτική κίνηση του ομίλου των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων μέσω της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή μετά την εξαγορά της ελληνικής εταιρείας και ανοίγει τον δρόμο για την υλοποίηση ενός ευρύτερου σχεδίου ανάπτυξης στην Ευρώπη.

Η Masdar ανακοίνωσε, μάλιστα, επισήμως τη συμφωνία μέσω της ιστοσελίδας της, στο πλαίσιο της επίσημης επίσκεψης στην Ελλάδα του Διαδόχου του Θρόνου του Άμπου Ντάμπι, Σεΐχη Khaled bin Mohamed bin Zayed Al Nahyan. Η συναλλαγή παρουσιάστηκε όχι μόνο ως μία ακόμη εξαγορά στον κλάδο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αλλά και ως μέρος της προσπάθειας περαιτέρω ενίσχυσης των οικονομικών και στρατηγικών δεσμών Ελλάδας και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.

Ουσιαστικά, η επένδυση εντάσσεται στον σχεδιασμό της Masdar για την τοποθέτηση κεφαλαίων ύψους 5,5 δισ. ευρώ, με στόχο να διαθέτει έως το 2030 χαρτοφυλάκιο έργων συνολικής ισχύος 6 GW στη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη. Στο επίκεντρο, ουσιαστικά, βρίσκεται η Ελλάδα, όχι μόνο ως αγορά παραγωγής πράσινης ενέργειας, αλλά και ως πιθανή βάση για την επέκταση του ομίλου σε γειτονικές χώρες.

Παράλληλα, η στρατηγική της Masdar περιλαμβάνει επενδύσεις στην αποθήκευση ενέργειας και τη διερεύνηση ευκαιριών στον κλάδο των data centers, των μεγάλων ψηφιακών εγκαταστάσεων που χρειάζονται σημαντικές ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας για τη λειτουργία τους.

Ο «Ενιπέας» και το νέο επενδυτικό σχέδιο

Το φωτοβολταϊκό έργο «Ενιπέας», που αναπτύσσεται στη Θεσσαλία και τη Στερεά Ελλάδα, αποτελεί μία από τις σημαντικές επενδύσεις μεγάλης κλίμακας στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη χώρα.

Η Masdar σχεδιάζει, μάλοστα, να ενισχύσει το έργο με συστήματα αποθήκευσης μέσω μπαταριών, χωρίς να έχει ανακοινώσει μέχρι στιγμής την ισχύ ή τη χωρητικότητά τους. Η προσθήκη αποθήκευσης μπορεί να επιτρέψει την καλύτερη αξιοποίηση της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από τον ήλιο, καθώς μέρος της θα μπορεί να χρησιμοποιείται σε διαφορετικές ώρες από εκείνες της παραγωγής της.

Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική αγορά, όπου η αυξημένη παραγωγή από φωτοβολταϊκά και αιολικά πάρκα δημιουργεί κατά περιόδους ανάγκη περιορισμού της παραγωγής, όταν η διαθέσιμη ηλεκτρική ενέργεια υπερβαίνει τη ζήτηση ή τις δυνατότητες του συστήματος.

Στη συμφωνία περιλαμβάνονται επίσης δύο ιδιόκτητοι υποσταθμοί, οι οποίοι συνδέουν το έργο με το Σύστημα Μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Η ύπαρξη των συγκεκριμένων υποδομών αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα, καθώς η δυνατότητα σύνδεσης με το ηλεκτρικό δίκτυο αποτελεί μία από τις βασικές προϋποθέσεις για την ανάπτυξη νέων ενεργειακών έργων.

Το συνολικό κόστος της επένδυσης ανέρχεται σε 395,15 εκατ. ευρώ. Για τη χρηματοδότησή της έχει εξασφαλιστεί μακροπρόθεσμο δάνειο 315,34 εκατ. ευρώ από τη Eurobank και το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Από το ποσό αυτό, 170 εκατ. ευρώ προέρχονται από το Ταμείο και 145,34 εκατ. ευρώ από τη Eurobank. Τα υπόλοιπα 79,82 εκατ. ευρώ καλύπτονται από ίδια κεφάλαια της Lightsource bp.

Η ολοκλήρωση της εξαγοράς εξαρτάται από τις απαιτούμενες εγκρίσεις και τις συνήθεις συμβατικές προϋποθέσεις, με τη Masdar να έχει θέσει ως στόχο το κλείσιμο της συναλλαγής έως το τέλος του έτους.

Τι σχεδιάζει η Masdar μέσω της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή

Η εξαγορά του «Ενιπέα» συνδέεται με τον ευρύτερο σχεδιασμό της Masdar να αξιοποιήσει την ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή ως βασικό όχημα ανάπτυξης των δραστηριοτήτων της στην ευρωπαϊκή αγορά.

Ο διευθύνων σύμβουλος της ελληνικής εταιρείας, Αριστοτέλης Χαντάβας, περιέγραψε αυτή την κατεύθυνση μιλώντας στο συνέδριο Investopia Mediterranean-Athens, επισημαίνοντας ότι η συνεργασία των δύο ομίλων δημιουργεί τη δυνατότητα συνδυασμού της εμπειρίας της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή με την επενδυτική ισχύ και τη διεθνή παρουσία της Masdar.

Όπως ανέφερε, στόχος είναι η ανάπτυξη μιας κορυφαίας εταιρείας ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Ευρώπης. Σύμφωνα με τον ίδιο, η στρατηγική βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, με την ενσωμάτωση υφιστάμενων έργων της Masdar στο χαρτοφυλάκιο της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή και την επέκταση σε νέες γεωγραφικές αγορές.

Η Masdar απέκτησε αρχικά το 70% της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή τον Νοέμβριο του 2024 και ολοκλήρωσε την εξαγορά του 100% τον Απρίλιο του 2025. Η συναλλαγή αποτίμησε την ελληνική εταιρεία στα 3,2 δισ. ευρώ και αποτέλεσε μία από τις μεγαλύτερες συμφωνίες στον εγχώριο ενεργειακό κλάδο.

Το επόμενο στοίχημα είναι η αξιοποίηση αυτής της επένδυσης για την ανάπτυξη νέων έργων και την ενίσχυση της παρουσίας του ομίλου σε περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες.

Γιατί οι ΑΠΕ συνδέονται με την ενεργειακή ασφάλεια

Ένα από τα βασικά επιχειρήματα υπέρ της ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας είναι η δυνατότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από εγχώριους φυσικούς πόρους, όπως ο ήλιος και ο άνεμος.

Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη Χαντάβα, η ενίσχυση της τοπικής παραγωγής μπορεί να συμβάλει στην ενεργειακή ασφάλεια, μειώνοντας την εξάρτηση από εισαγόμενες ενεργειακές πηγές. Παράλληλα, η ανάπτυξη των ΑΠΕ μπορεί να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα των οικονομιών, εφόσον συνοδεύεται από υποδομές που εξασφαλίζουν αξιόπιστη και οικονομικά προσιτή ηλεκτροδότηση.

Ο επικεφαλής της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή υπογράμμισε επίσης ότι οι τεχνολογίες αποθήκευσης συμβάλλουν στην αντιμετώπιση των δυσκολιών που συνδέονται με τη μεταβλητότητα της παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές.

Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε και στη μεγάλη επένδυση αντλησιοταμίευσης που βρίσκεται υπό κατασκευή στην Ελλάδα. Η αντλησιοταμίευση επιτρέπει την αποθήκευση ενέργειας με τη μεταφορά νερού μεταξύ δύο δεξαμενών σε διαφορετικό υψόμετρο και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας όταν υπάρχει ανάγκη.

Η αποθήκευση αναδεικνύεται έτσι σε κρίσιμο συμπλήρωμα των νέων μονάδων ΑΠΕ, καθώς μπορεί να βοηθήσει στην καλύτερη αξιοποίηση της παραγωγής και στην κάλυψη της ζήτησης σε διαφορετικές ώρες της ημέρας.

Τα data centers και η νέα ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια

Ένας ακόμη τομέας που προσελκύει το ενδιαφέρον της Masdar είναι οι ψηφιακές υποδομές και ειδικότερα τα data centers, τα οποία υποστηρίζουν υπηρεσίες cloud και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.

Η αυξανόμενη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί ανάγκες για μεγαλύτερες υπολογιστικές δυνατότητες και, κατά συνέπεια, για περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια. Για τους παραγωγούς ΑΠΕ, αυτή η εξέλιξη δημιουργεί ευκαιρίες συνεργασίας με μεγάλους καταναλωτές που χρειάζονται σταθερή και μακροχρόνια προμήθεια ενέργειας.

Στο πλαίσιο αυτό, η Masdar υπέγραψε Μνημόνιο Κατανόησης με την Khazna Data Centers για τη διερεύνηση της ανάπτυξης «πράσινων» data centers στην Ελλάδα.

Η Khazna, με έδρα τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, διαθέτει 30 data centers σε λειτουργία και χαρτοφυλάκιο συνολικής ισχύος 673 MW. Συνδέεται με την G42, τον τεχνολογικό όμιλο του Άμπου Ντάμπι που δραστηριοποιείται στην τεχνητή νοημοσύνη και τις ψηφιακές υποδομές, ενώ στο μετοχικό της κεφάλαιο συμμετέχουν επίσης η MGX και η αμερικανική Silver Lake.

Η εταιρεία αναπτύσσει διεθνώς τη δραστηριότητά της. Στην Ιταλία, έχει συμφωνήσει με την Eni για την ανάπτυξη ψηφιακού συγκροτήματος που θα υποστηρίζει εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, ισχύος 500 MW κοντά στο Μιλάνο, στο πλαίσιο σχεδιασμού που μπορεί να φτάσει το 1 GW στη χώρα.

Για την Ελλάδα, η συνεργασία με τη Masdar προβλέπει τη διερεύνηση λύσεων που θα συνδυάζουν τα data centers με την παραγωγή καθαρής ενέργειας και την αποθήκευσή της. Πρόκειται για μια προσέγγιση που μπορεί να συνδέσει την ενεργειακή ανάπτυξη με την προσέλκυση νέων επενδύσεων στον τεχνολογικό τομέα, χωρίς ωστόσο να έχει ανακοινωθεί ακόμη συγκεκριμένο έργο ή οριστικό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης.

Το μεγάλο στοίχημα έως το 2030

Η εξαγορά του «Ενιπέα» αποτελεί, πάντως, την πρώτη σημαντική κίνηση στο πλαίσιο της νέας στρατηγικής της Masdar μέσω της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή. Η ευρύτερη επιδίωξη είναι η ανάπτυξη ενός χαρτοφυλακίου 6 GW στη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη έως το 2030, με επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 5,5 δισ. ευρώ.

Στο σχέδιο περιλαμβάνονται η ανάπτυξη νέων έργων ΑΠΕ, η ενίσχυση της αποθήκευσης και η διερεύνηση συνεργασιών με μεγάλους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας, όπως οι εταιρείες που αναπτύσσουν data centers.

Το ερώτημα που παραμένει είναι ποιο μέρος των επενδύσεων θα κατευθυνθεί στην Ελλάδα και ποια θα είναι τα επόμενα έργα που θα αναλάβει η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή.Η εξέλιξη αυτή αφορά όχι μόνο την ενεργειακή αγορά, αλλά και την ευρύτερη οικονομία, καθώς η διαθεσιμότητα ηλεκτρικής ενέργειας και οι υποδομές που τη συνοδεύουν αποτελούν σημαντικούς παράγοντες για την προσέλκυση νέων επενδύσεων.