SAFE: Θετικό σήμα για τη χρηματοδότηση των ελληνικών επιχειρήσεων

Σημαντική μεταστροφή καταγράφεται στο πεδίο της τραπεζικής χρηματοδότησης για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις στην Ελλάδα, με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία να δείχνουν ότι η πρόσβαση σε δανεισμό βελτιώνεται αισθητά, την ώρα που στην υπόλοιπη ευρωζώνη η εικόνα παραμένει υποτονική έως και αρνητική.

Η αλλαγή αυτή δεν είναι συγκυριακή, αλλά αποτυπώνεται με σαφήνεια στα ευρήματα της εξαμηνιαίας έρευνας SAFE, η οποία καταγράφει τις τάσεις στη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις στην Ελλάδα συνεχίζουν να αναφέρουν καθαρή αύξηση στη διαθεσιμότητα τραπεζικών δανείων συγκεκριμένης διάρκειας, με το σχετικό ποσοστό να διαμορφώνεται στο 11%. Αντίστοιχα, θετική είναι η εικόνα και στις πιστωτικές γραμμές ή υπεραναλήψεις, όπου το καθαρό ποσοστό αύξησης φθάνει το 7%. Τα δεδομένα αυτά αποτυπώνουν μια ουσιαστική βελτίωση του τραπεζικού περιβάλλοντος για τις ελληνικές ΜμΕ, σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια όπου η πρόσβαση σε χρηματοδότηση αποτελούσε βασικό εμπόδιο για την ανάπτυξή τους.

Επιτάχυνση στο τέλος του 2025

Ακόμη πιο ενδεικτική είναι η εικόνα σε τριμηνιαία βάση. Κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2025, οι απαντήσεις των επιχειρήσεων στην Ελλάδα στην σχετική έρευνα καταγράφουν έντονη περαιτέρω αύξηση στη διαθεσιμότητα τραπεζικών δανείων με καθορισμένη διάρκεια, με το ποσοστό να ανέρχεται στο 11% από μόλις 2% το προηγούμενο τρίμηνο. Παράλληλα, οι πιστωτικές γραμμές και οι υπεραναλήψεις εμφανίζουν επίσης σαφή βελτίωση, περνώντας σε θετικό έδαφος στο 6%, από -1% που ήταν το προηγούμενο διάστημα. Πρόκειται για μια εξέλιξη που δείχνει ότι η τάση δεν είναι απλώς σταθερή, αλλά επιταχύνεται.

Στον αντίποδα, η εικόνα στη ζώνη του ευρώ παραμένει ασθενής. Οι επιχειρήσεις εξακολουθούν να αναφέρουν οριακή επιδείνωση στη διαθεσιμότητα τραπεζικών δανείων, με καθαρό ποσοστό -1%, ενώ στις πιστωτικές γραμμές ή υπεραναλήψεις δεν καταγράφεται ουσιαστική μεταβολή, μετά από έξι συνεχόμενες εξαμηνιαίες περιόδους επιδείνωσης. Μάλιστα, σε επίπεδο τέταρτου τριμήνου του 2025, οι επιχειρήσεις στην ευρωζώνη καταγράφουν νέα υποχώρηση τόσο στα δάνεια ορισμένης διάρκειας (-2%) όσο και στις πιστωτικές γραμμές (-3%), επιβεβαιώνοντας ότι το περιβάλλον χρηματοδότησης παραμένει πιεσμένο.

Γιατί άνοιξαν οι στρόφιγγες

Καθοριστικός παράγοντας για τη βελτίωση που καταγράφεται στην Ελλάδα είναι η αυξημένη προθυμία των τραπεζών να χορηγήσουν πιστώσεις. Οι επιχειρήσεις αξιολογούν τη στάση αυτή ως ιδιαίτερα θετική, γεγονός που αντανακλά και τη σταδιακή ενίσχυση της εμπιστοσύνης μεταξύ τραπεζών και επιχειρηματικού τομέα. Αντίθετα, στην ευρωζώνη, η αντίστοιχη επίδραση χαρακτηρίζεται ως υποτονική, γεγονός που εξηγεί εν μέρει και τη στασιμότητα που παρατηρείται.

Την ίδια ώρα, ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η ενίσχυση της φερεγγυότητας των ελληνικών επιχειρήσεων. Οι παράγοντες που συνθέτουν το πιστωτικό τους προφίλ –το ιστορικό αποπληρωμών, τα ίδια κεφάλαια και οι προοπτικές ανάπτυξης– αξιολογούνται πλέον θετικά από τις ίδιες τις επιχειρήσεις, συμβάλλοντας στη βελτίωση της πρόσβασής τους σε εξωτερική χρηματοδότηση. Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει μια βαθύτερη αλλαγή στην εικόνα των ελληνικών ΜμΕ, οι οποίες εμφανίζονται πιο «ώριμες» χρηματοοικονομικά και πιο αξιόπιστες στα μάτια των τραπεζών.

Στην ευρωζώνη, ωστόσο, η εικόνα διαφοροποιείται. Οι επιχειρήσεις αναφέρουν ότι ορισμένοι από τους βασικούς παράγοντες που επηρεάζουν τη φερεγγυότητα –όπως οι προοπτικές ή η κεφαλαιακή επάρκεια– ασκούν αρνητική επίδραση στη δυνατότητα άντλησης χρηματοδότησης. Αυτό σημαίνει ότι, πέρα από την προσφορά πιστώσεων, και η ίδια η οικονομική κατάσταση των επιχειρήσεων λειτουργεί ανασταλτικά.

Η συνολική εικόνα που διαμορφώνεται είναι ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε μια φάση σταδιακής κανονικοποίησης της τραπεζικής χρηματοδότησης για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αφήνοντας πίσω μια μακρά περίοδο περιορισμών και δυσκολιών. Η αυξημένη ρευστότητα, η ενίσχυση της εμπιστοσύνης και η βελτίωση των οικονομικών μεγεθών των επιχειρήσεων δημιουργούν ένα πιο ευνοϊκό περιβάλλον για επενδύσεις και ανάπτυξη.

Παρά τα θετικά σημάδια, ωστόσο, το ζητούμενο παραμένει η διατήρηση αυτής της δυναμικής σε ένα διεθνές περιβάλλον αβεβαιότητας, με τις γεωπολιτικές εξελίξεις και το κόστος χρήματος να εξακολουθούν να επηρεάζουν τις χρηματοδοτικές συνθήκες. Για τις ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις, το επόμενο διάστημα θα είναι κρίσιμο, καθώς θα φανεί αν η βελτίωση που καταγράφεται σήμερα μπορεί να αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά και να μεταφραστεί σε ισχυρότερη επενδυτική δραστηριότητα και βιώσιμη ανάπτυξη.