Χρέη σε Εφορία και τράπεζες: Οι νέες δυνατότητες για ρυθμίσεις και προστασία της περιουσίας
Διαβάζεται σε 6'
Από τις 5.000 ευρώ το όριο για ένταξη στον εξωδικαστικό. Ποιοι μπορούν να διεκδικήσουν καλύτερους όρους, να αποφύγουν κατασχέσεις και να διατηρήσουν την κατοικία τους.
- 16 Νοεμβρίου 2026 06:19
Μια νέα διέξοδο για χιλιάδες πολίτες και επιχειρήσεις που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις οικονομικές τους υποχρεώσεις προσφέρει το διευρυμένο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού.
Οι αλλαγές που έχουν τεθεί σε εφαρμογή δημιουργούν επιπλέον δυνατότητες για τη ρύθμιση χρεών προς το Δημόσιο, τις τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης δανείων, ενώ στο σύστημα εντάσσονται πλέον και οφειλές προς δήμους και περιφέρειες. Φτάνει βέβαια πάντα να υπάρχει η σχετική ρευστότητα και η συνακόλουθη συνέπεια για την τήρηση της ρύθμισης. Άρα, η προσεκτική εξέταση των όρων πριν από την υποβολή αίτησης είναι επομένως απαραίτητη, ώστε η ρύθμιση που θα επιλεγεί να ανταποκρίνεται στις πραγματικές δυνατότητες αποπληρωμής.
Συγκεκριμένα, το ελάχιστο ποσό οφειλών για την αξιοποίηση της διαδικασίας έχει μειωθεί στις 5.000 ευρώ, επιτρέποντας σε περισσότερους ενδιαφερόμενους να αναζητήσουν λύση για τα χρέη τους. Παράλληλα, προβλέπονται ειδικές διευκολύνσεις για όσους έχασαν προηγούμενη ρύθμιση, αλλά και δυνατότητες διατήρησης της κύριας κατοικίας μέσω αξιοποίησης άλλων περιουσιακών στοιχείων.
Στο επίκεντρο βρίσκονται επίσης οι διαγραφές τόκων και προσαυξήσεων, η αντιμετώπιση των κατασχέσεων, καθώς και οι προϋποθέσεις για την απόκτηση φορολογικής ενημερότητας. Μάλιστα, το επικαιροποιημένο πλαίσιο αποσαφηνίζεται μέσα από τις οδηγίες της ΑΑΔΕ, οι οποίες περιγράφουν τι ισχύει για κάθε κατηγορία οφειλετών και ποιες λεπτομέρειες πρέπει να προσέξουν όσοι σχεδιάζουν να υποβάλουν αίτηση.
Περισσότεροι οφειλέτες αποκτούν πρόσβαση στη ρύθμιση
Χρέη από 5.000 ευρώ μπορούν πλέον να ενταχθούν στη διαδικασία
Αναλυτικά, η μείωση του κατώτατου ορίου από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ αποτελεί μία από τις βασικές αλλαγές του μηχανισμού. Για τις πολυμερείς ρυθμίσεις λαμβάνεται υπόψη το συνολικό ύψος των οφειλών προς χρηματοδοτικούς φορείς, Δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία, ενώ στις διμερείς διαδικασίες το όριο εξετάζεται ξεχωριστά ανά πιστωτή, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Μη σχετική αλλαγή για τις διμερείς ρυθμίσεις ισχύει από τις 26 Ιουλίου 2026.
Στο πεδίο εφαρμογής μπαίνουν και τα χρέη προς δήμους.
Η δυνατότητα ρύθμισης, επίσης, δεν περιορίζεται πλέον μόνο σε οφειλές προς την Εφορία, τα ασφαλιστικά ταμεία και τις τράπεζες. Περιλαμβάνει και χρέη προς δήμους, περιφέρειες και νομικά πρόσωπα που υπάγονται σε αυτούς, με ελάχιστο ποσό τις 5.000 ευρώ.
Μάλιστα, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μπορούν να συμπεριληφθούν ακόμη και οφειλές για τις οποίες έχουν ήδη κινηθεί διαδικασίες αναγκαστικής είσπραξης. Για την ένταξή τους απαιτείται η προβλεπόμενη καταχώριση στα βιβλία εισπρακτέων εσόδων της ΑΑΔΕ.
Δεύτερη ευκαιρία για όσους έχασαν τη ρύθμισή τους
Μια νέα δυνατότητα παρέχεται σε συγκεκριμένη κατηγορία οφειλετών που δεν κατάφεραν να διατηρήσουν προηγούμενη εξωδικαστική συμφωνία.
Στις περιπτώσεις που καλύπτονται από την ειδική πρόβλεψη, επιτρέπεται η υποβολή νέας αίτησης χωρίς την υποχρεωτική αναμονή των 12 μηνών. Η εξαίρεση συνδέεται με τη διαδικασία προστασίας της κύριας κατοικίας και προβλέπεται για έξι μήνες από τις 21 Σεπτεμβρίου 2026.
Η δυνατότητα αυτή δεν αφορά το σύνολο των οφειλετών που έχουν χάσει παλαιότερες ρυθμίσεις, αλλά μόνο όσους πληρούν τις συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Πώς μπορούν οι ιδιοκτήτες να διατηρήσουν το σπίτι τους
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η δυνατότητα διάσωσης της κύριας κατοικίας μέσω της αξιοποίησης άλλων ακινήτων που βρίσκονται στην ιδιοκτησία του οφειλέτη.
Στο πλαίσιο της διαδικασίας, μπορεί να προταθεί η εκούσια πώληση άλλων περιουσιακών στοιχείων, ώστε να εξασφαλιστούν χρήματα για την αποπληρωμή των οφειλών και να αποφευχθεί η απώλεια της κατοικίας.
Η σχετική διαδικασία περιλαμβάνει ειδική αντιπρόταση από τους χρηματοδοτικούς φορείς, την οποία ο ενδιαφερόμενος μπορεί να αποδεχθεί ή να απορρίψει.
Σύμφωνα, δε, με τα διαθέσιμα στοιχεία, 675 δανειολήπτες έχουν ήδη επιλέξει να διαθέσουν προς πώληση άλλα ακίνητα που κατέχουν, επιδιώκοντας να διατηρήσουν το σπίτι στο οποίο διαμένουν.
Ευνοϊκότεροι όροι για συγκεκριμένες κατηγορίες πολιτών
Οι αλλαγές προβλέπουν επίσης απλούστερη διαδικασία για τους ευάλωτους οφειλέτες, αλλά και για επιπλέον κατηγορίες πολιτών που πληρούν συγκεκριμένα οικονομικά κριτήρια.
Η διαδικασία τεκμαιρόμενης συναίνεσης των πιστωτών επεκτείνεται και σε επιλέξιμους οφειλέτες που βρίσκονται εντός ορίων έως το διπλάσιο των προβλεπόμενων εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων.
Για τη συγκεκριμένη κατηγορία απαιτούνται πρόσθετες προϋποθέσεις, μεταξύ των οποίων ληξιπρόθεσμες οφειλές τουλάχιστον 90 ημερών προς χρηματοδοτικούς φορείς, συνολικού ύψους έως 300.000 ευρώ.
Πότε μπορεί να μειωθεί το ποσό της οφειλής
Μια ακόμη σημαντική δυνατότητα αφορά όσους έχουν τη δυνατότητα να εξοφλήσουν νωρίτερα το υπόλοιπο της ρύθμισής τους.
Σε αυτή την περίπτωση προβλέπεται έκπτωση στους τόκους που αντιστοιχούν στις δόσεις που εξοφλούνται πρόωρα. Το μέτρο εφαρμόζεται τόσο στις πολυμερείς όσο και στις διμερείς συμφωνίες, ακόμη και όταν η εξόφληση γίνεται μέσω συμψηφισμού ή απόδοσης χρημάτων που έχουν προκύψει από κατασχέσεις.
Αλλαγές υπάρχουν και ως προς την αντιμετώπιση των φορολογικών οφειλών. Έχει καταργηθεί η προηγούμενη γενική απαγόρευση διαγραφής υπολοίπων βασικής οφειλής από παρακρατούμενους και επιρριπτόμενους φόρους.
Ωστόσο, εξακολουθεί να ισχύει ένας σημαντικός περιορισμός: το ποσό που θα καταβληθεί για τις συγκεκριμένες οφειλές, χωρίς τους τόκους της ρύθμισης, δεν μπορεί να είναι μικρότερο από την αρχική βασική οφειλή.
Για παράδειγμα, σε χρέος 25.000 ευρώ από ΦΠΑ, όπου τα 20.000 ευρώ αφορούν τον αρχικό φόρο και τα υπόλοιπα 5.000 ευρώ τόκους και προσαυξήσεις, μπορεί να υπάρξει διαγραφή των πρόσθετων επιβαρύνσεων, όχι όμως μέρους του αρχικού φόρου.
Ποιες οφειλές δεν μπορούν να ενταχθούν
Παρά τη διεύρυνση του μηχανισμού, ορισμένες κατηγορίες χρεών εξακολουθούν να εξαιρούνται από τη διαδικασία. Συγκεκριμένα, εκτός παραμένει η επιστρεπτέα προκαταβολή, όπως και τα ποσά συμβιβασμού που έχουν προκύψει από την ειδική διαδικασία εξώδικης επίλυσης φορολογικών διαφορών.
Αντίθετα, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ζητήσουν να μην ενταχθούν στη νέα σύμβαση ορισμένες οφειλές που ήδη εξυπηρετούνται μέσω άλλης ρύθμισης, εφόσον επιθυμούν να διατηρήσουν τους υπάρχοντες όρους αποπληρωμής.
Η προθεσμία για την πρώτη πληρωμή
Σημαντική λεπτομέρεια αποτελεί και ο χρόνος καταβολής της πρώτης δόσης. Στις διμερείς συμβάσεις, η πρώτη πληρωμή πρέπει να πραγματοποιηθεί μέσα σε πέντε εργάσιμες ημέρες από την αποδοχή της πρότασης αναδιάρθρωσης. Η προθεσμία αυτή είναι απαραίτητη για να τεθεί σε ισχύ η συμφωνία και δεν παρατείνεται λόγω ειδικών ρυθμίσεων για έκτακτες περιστάσεις.
Στις πολυμερείς συμβάσεις, αντίθετα, η έναρξη ισχύος δεν εξαρτάται από την προηγούμενη καταβολή της πρώτης δόσης.
Τι ισχύει για τις κατασχέσεις και τη φορολογική ενημερότητα
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα για όσους αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες είναι η προστασία από τα μέτρα αναγκαστικής είσπραξης. Η υπαγωγή στον εξωδικαστικό μπορεί να οδηγήσει σε αδρανοποίηση κατασχέσεων εις χείρας τρίτων, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν εξοφληθεί ή τακτοποιηθεί νόμιμα και οι οφειλές που δεν συμπεριλήφθηκαν στη σύμβαση.
Η σχετική προστασία μπορεί, υπό συγκεκριμένους όρους, να καλύψει και κατασχέσεις που επιβλήθηκαν μετά την έναρξη ισχύος της ρύθμισης.
Παράλληλα, διευκολύνεται ο υπολογισμός της παρακράτησης για τη χορήγηση φορολογικής ενημερότητας, καθώς δεν λαμβάνονται υπόψη ποσά που πρόκειται να διαγραφούν μέσω της διαδικασίας, εφόσον πληρούνται οι απαραίτητες προϋποθέσεις.