Πλειστηριασμοί: Πώς θα σώζουν την πρώτη κατοικία τους οι ευάλωτοι δανειολήπτες – Τα 5 SOS
Διαβάζεται σε 5'
Ανοίγει ο δρόμος για τη λειτουργία του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων στις αρχές του 2027 – Ποιοι μπορούν να παραμείνουν στο σπίτι τους, πόσο ενοίκιο θα πληρώνουν και πώς θα μπορούν να το αποκτήσουν ξανά
- 16 Νοεμβρίου 2026 06:10
Νέα δυνατότητα να παραμείνουν στην πρώτη κατοικία τους, ακόμη και αν αυτή κινδυνεύει να βγει σε πλειστηριασμό, αναμένεται να αποκτήσουν χιλιάδες ευάλωτα νοικοκυριά από τις αρχές του 2027.
Η κυβέρνηση προχωρά στην ενεργοποίηση του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, ενός μηχανισμού που θα επιτρέπει σε δανειολήπτες με οικονομικές δυσκολίες να συνεχίσουν να κατοικούν στο σπίτι τους, ακόμη και αν χάσουν την ιδιοκτησία του λόγω χρεών. Πρόκειται για μια λύση που δεν διαγράφει αυτομάτως όλες τις οφειλές ούτε διατηρεί την κυριότητα του ακινήτου στον δανειολήπτη. Του εξασφαλίζει, ωστόσο, τη δυνατότητα να παραμείνει στην κατοικία του ως ενοικιαστής για 12 χρόνια, με κρατική επιδότηση ενοικίου και δικαίωμα επαναγοράς.
Το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι η ολοκλήρωση της συμφωνίας του προσωρινού αναδόχου Christofferson, Robb & Co με τις τράπεζες, η οποία αναμένεται μέσα τις επόμενες μέρες. Θα ακολουθήσουν η κατακύρωση, ο έλεγχος από το Ελεγκτικό Συνέδριο και η κύρωση της σύμβασης από τη Βουλή.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς των servicers, έως και 20.000 νοικοκυριά θα μπορούσαν δυνητικά να ενταχθούν στον μηχανισμό μέσα στην επόμενη τριετία. Πρόκειται, πάντως, για εκτίμηση και όχι για επιβεβαιωμένο αριθμό δικαιούχων.
1. Ποιοι μπορούν να προστατεύσουν το σπίτι τους
Ο φορέας απευθύνεται σε ευάλωτους οφειλέτες που πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά, περιουσιακά και οικογενειακά κριτήρια. Βασική προϋπόθεση είναι η αναγνώριση της ιδιότητας του ευάλωτου οφειλέτη, μέσω της σχετικής ηλεκτρονικής διαδικασίας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η σχεδιαζόμενη νομοθετική παρέμβαση που θα επιτρέπει, εφόσον ψηφιστεί, την ένταξη επιλέξιμων νοικοκυριών ακόμη και λίγο πριν από τον πλειστηριασμό, χωρίς να απαιτείται προηγούμενη συμμετοχή στο ενδιάμεσο πρόγραμμα προστασίας.
2. Τι γίνεται με το σπίτι και το στεγαστικό δάνειο
Ο φορέας θα αγοράζει την κύρια κατοικία του ευάλωτου οφειλέτη και στη συνέχεια θα του την εκμισθώνει για 12 χρόνια. Αυτό σημαίνει ότι ο δανειολήπτης θα χάνει την ιδιοκτησία του ακινήτου, αλλά δεν θα χρειάζεται να εγκαταλείψει το σπίτι του, εφόσον τηρεί τους όρους της μίσθωσης.
Η αγορά θα πραγματοποιείται στο 70% της εμπορικής αξίας του δικαιώματος ιδιοκτησίας του οφειλέτη, όπως αυτή προσδιορίζεται από πιστοποιημένο εκτιμητή. Το τίμημα θα χρησιμοποιείται για την ικανοποίηση των πιστωτών, ενώ η τύχη τυχόν υπολοίπου της οφειλής θα εξαρτάται από την εφαρμοζόμενη διαδικασία ρύθμισης ή απαλλαγής.
3. Πόσο ενοίκιο θα πληρώνουν οι δικαιούχοι
Το ενοίκιο θα υπολογίζεται με βάση την εμπορική αξία της κατοικίας, το σχετικό επιτόκιο αναφοράς και το περιθώριο απόδοσης του επενδυτή.
Το Δημόσιο θα καλύπτει μέρος του ενοικίου μέσω επιδότησης, η οποία μπορεί να κυμαίνεται από 70 έως 210 ευρώ τον μήνα, ανάλογα με τη σύνθεση και τα χαρακτηριστικά του νοικοκυριού. Για παράδειγμα, εάν το μηνιαίο ενοίκιο διαμορφωθεί στα 350 ευρώ και ο δικαιούχος λάβει επιδότηση 210 ευρώ, θα πρέπει να καταβάλλει ο ίδιος 140 ευρώ.
4. Πώς μπορεί ο οφειλέτης να αποκτήσει ξανά την κατοικία του
Το σημαντικότερο δικαίωμα που προβλέπεται είναι η δυνατότητα επαναγοράς του ακινήτου. Μετά τη λήξη της 12ετούς μίσθωσης, ο πρώην ιδιοκτήτης θα μπορεί να αγοράσει ξανά το σπίτι του, εφόσον έχει βελτιωθεί η οικονομική του κατάσταση και μπορεί να καταβάλει το απαιτούμενο τίμημα. Η τιμή επαναγοράς θα προσδιορίζεται με βάση την εμπορική αξία του ακινήτου κατά τον χρόνο άσκησης του δικαιώματος, σύμφωνα με τους προβλεπόμενους όρους.
Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα επαναγοράς και πριν από τη συμπλήρωση των 12 ετών, χωρίς να απαιτείται υποχρεωτικά η εξάντληση ολόκληρης της περιόδου μίσθωσης.
5. Τι μπορούν να κάνουν σήμερα όσοι κινδυνεύουν με πλειστηριασμό
Μέχρι να λειτουργήσει ο νέος φορέας, οι ευάλωτοι δανειολήπτες μπορούν να εξετάσουν την ένταξή τους στο ενδιάμεσο πρόγραμμα κρατικής στήριξης της πρώτης κατοικίας. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, έχουν υποβληθεί 1.274 αιτήσεις, ενώ 455 δικαιούχοι λαμβάνουν μηνιαία επιδότηση από 70 έως 210 ευρώ.
Εναλλακτική επιλογή αποτελεί ο εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών, μέσω του οποίου μπορεί να επιδιωχθεί συμφωνία αποπληρωμής και διατήρηση της ιδιοκτησίας.
Στο πλαίσιο των σχετικών ρυθμίσεων εξετάζεται και η δυνατότητα αντιμετώπισης της οφειλής με βάση την αξία της κύριας κατοικίας, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μεταξύ των οποίων μπορεί να περιλαμβάνεται η ρευστοποίηση άλλων περιουσιακών στοιχείων.
Προσοχή: Η υποβολή αίτησης δεν συνεπάγεται σε κάθε περίπτωση αυτόματη αναστολή πλειστηριασμού. Όσοι έχουν ήδη λάβει ειδοποίηση πρέπει να ελέγξουν άμεσα τις διαθέσιμες διαδικασίες και τις νόμιμες προθεσμίες.
Η ενεργοποίηση του φορέα αναμένεται να αποτελέσει ένα πρόσθετο δίχτυ προστασίας για την πρώτη κατοικία. Το κρίσιμο ζήτημα, ωστόσο, θα είναι πόσα νοικοκυριά θα μπορέσουν τελικά να αξιοποιήσουν τον μηχανισμό και εάν η διαθέσιμη χρηματοδότηση των 100 εκατ. ευρώ από τις τράπεζες θα επαρκέσει για τις ανάγκες που θα προκύψουν.