Η γενοκτονία των Ροχίνγκια μέσα από τα μάτια όσων επέζησαν
Διαβάζεται σε 7'
Μαζικές εκτελέσεις, βιασμοί, χωριά που παραδόθηκαν στις φλόγες και οικογένειες που ξεκληρίστηκαν. Οι μαρτυρίες των Ροχίνγκια αποκαλύπτουν τη φρίκη της γενοκτονίας στη Μιανμάρ, την οποία αναγνώρισε το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Προσοχή! Σκληρές περιγραφές.
- 21 Νοεμβρίου 2026 13:36
Ο καπνός που υψωνόταν στον ορίζοντα ήταν συχνά το πρώτο σημάδι ότι έπρεπε να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους. Για τους Ροχίνγκια στη Μιανμάρ, σήμαινε ότι ένα γειτονικό χωριό δεχόταν επίθεση και πως σύντομα θα ερχόταν η σειρά τους.
Σε άλλες περιοχές, τα ποτάμια γέμιζαν αίμα και πτώματα. Όσοι μπορούσαν ανέσυραν τις σορούς, πραγματοποιούσαν βιαστικά τις ταφικές τελετές και έφευγαν, προσπαθώντας να σωθούν.
Οι εικόνες αυτές, που σημάδεψαν τη μαζική φυγή των Ροχίνγκια το 2017, βρέθηκαν στο επίκεντρο της ιστορικής απόφασης του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης (ICJ), το οποίο έκρινε αυτή την εβδομάδα ότι η Μιανμάρ διέπραξε γενοκτονία σε βάρος της μουσουλμανικής μειονότητας.
Όπως αναφέρει ο Guardian, το Δικαστήριο έκρινε ότι ο χαρακτηρισμός «εθνοκάθαρση» δεν αρκούσε για να περιγράψει όσα συνέβησαν. Οι δυνάμεις ασφαλείας της Μιανμάρ δεν περιορίστηκαν στην εκδίωξη των Ροχίνγκια από τις εστίες τους, αλλά σκότωναν ακόμη και εκείνους που προσπαθούσαν να διαφύγουν, επιδιώκοντας την καταστροφή της κοινότητας ως πληθυσμιακής ομάδας.
Μουσουλμάνοι Ροχίνγκια, που πέρασαν από τη Μιανμάρ στο Μπανγκλαντές, απλώνουν τα χέρια τους για να παραλάβουν τρόφιμα που διανέμουν ανθρωπιστικές οργανώσεις κοντά στον προσφυγικό καταυλισμό Μπαλουχάλι, στο Μπανγκλαντές, τη Δευτέρα 18 Σεπτεμβρίου 2017. (AP Photo/Dar Yasin, Αρχείο)
Η μεγάλη φυγή και οι μαζικές σφαγές του 2017
Οι μαρτυρίες για οργανωμένες μαζικές δολοφονίες, σεξουαλική βία και ολοκληρωτική καταστροφή χωριών έφτασαν στο γειτονικό Μπανγκλαντές μαζί με τους ανθρώπους που κατάφεραν να διαφύγουν.
Περισσότεροι από 700.000 Ροχίνγκια εγκατέλειψαν τη Μιανμάρ το 2017, διασχίζοντας δάση, λόφους και ποτάμια, συχνά μέσα στις καταρρακτώδεις βροχές των μουσώνων.
Πολλοί προέρχονταν από περιοχές όπως το χωριό Τούλα Τόλι, όπου χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν με τη βία, δολοφονήθηκαν και θάφτηκαν σε ομαδικούς τάφους. Σε άλλα χωριά, άνδρες συλλαμβάνονταν και εκτελούνταν από τις δυνάμεις ασφαλείας.
Δεν ήταν λίγοι εκείνοι που, έχοντας καταφέρει να γλιτώσουν από επιθέσεις στα δικά τους χωριά, αναζήτησαν καταφύγιο σε γειτονικούς οικισμούς, μόνο και μόνο για να δουν συγγενείς τους να δολοφονούνται και εκεί.
Σχεδόν μία δεκαετία αργότερα, η συντριπτική πλειονότητα όσων διέφυγαν το 2017 εξακολουθεί να ζει σε προσφυγικούς καταυλισμούς στο Μπανγκλαντές, μαζί με ανθρώπους που είχαν καταφύγει εκεί ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1990, προσπαθώντας να ξεφύγουν από προηγούμενες στρατιωτικές επιχειρήσεις και τον διαρκώς εντεινόμενο διωγμό τους.
Οι καταυλισμοί αυτοί έχουν εξελιχθεί στον μεγαλύτερο προσφυγικό οικισμό στον κόσμο. Οι άνθρωποι που ζουν εκεί εξακολουθούν να στεγάζονται σε πρόχειρα καταλύματα από μπαμπού και πλαστικά καλύμματα, χωρίς δικαίωμα ελεύθερης μετακίνησης, εργασίας ή πρόσβασης στην εκπαίδευση.
Η απόφαση της Χάγης έρχεται σε μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο για τους Ροχίνγκια. Εκατοντάδες έχουν χάσει φέτος τη ζωή τους στη θάλασσα, επιχειρώντας να εγκαταλείψουν τους καταυλισμούς, ενώ χώρες όπως η Μαλαισία και η Ινδία έχουν θέσει ζήτημα επιστροφής τους στη Μιανμάρ.
Οι εκπρόσωποι της κοινότητας ελπίζουν ότι η δικαστική απόφαση θα βάλει τέλος σε τέτοιες προσπάθειες επαναπατρισμού.
Σκληρές περιγραφές
Δύο αδελφές που πίστευαν ότι η μία είχε πεθάνει
Ανάμεσα στις μαρτυρίες που συγκέντρωσε ο Guardian βρίσκεται η ιστορία της Μομτάζ Μπεγκούμ και της αδελφής της, Ντιλντάρ Μπεγκούμ, οι οποίες επέζησαν από τη σφαγή στο Τούλα Τόλι.
Η Μομτάζ περιέγραψε πώς οι δυνάμεις της Μιανμάρ δολοφόνησαν τον σύζυγο και τα παιδιά της και στη συνέχεια τη βίασαν μπροστά στο μοναδικό παιδί της που είχε επιζήσει.
Καθώς αφηγούνταν την ιστορία της, η αδελφή της καθόταν λίγο πιο πίσω, γνωρίζοντας κάθε λεπτομέρεια. Όχι επειδή την είχε ακούσει πολλές φορές, αλλά επειδή είχε υποστεί ακριβώς την ίδια βία.
Οι δύο γυναίκες είχαν χάσει τις οικογένειές τους και για μήνες πίστευαν ότι η άλλη ήταν νεκρή.
Μόνο όταν έφτασαν στο Μπανγκλαντές ανακάλυψαν ότι είχαν επιζήσει και οι δύο και ότι ζούσαν σε διαφορετικά σημεία του ίδιου προσφυγικού καταυλισμού.
Καθεμία είχε καταφέρει να σώσει μόνο μία κόρη. Και τα δύο κορίτσια έφεραν παρόμοια σημάδια από τραύματα στο πίσω μέρος του κεφαλιού τους.
Ανουάρα Μπεγκούμ: Τρεις φορές πρόσφυγας
Για την Ανουάρα Μπεγκούμ, η φυγή του 2017 δεν ήταν η πρώτη.
Είχε ήδη αναγκαστεί να εγκαταλείψει δύο φορές τη Μιανμάρ. Την πρώτη το 1978, όταν ήταν ακόμη παιδί, και τη δεύτερη στις αρχές της δεκαετίας του 1990, όταν ήταν πλέον νεαρή μητέρα.
Κατά τη δεύτερη προσφυγιά της έχασε τον γιο της από αναπνευστική ασθένεια, ενώ η οικογένεια προσπαθούσε να επιβιώσει μέσα στην εποχή των μουσώνων, σε μια πρόχειρη σκηνή.
Όταν αναγκάστηκε να επιστρέψει στη Μιανμάρ, παρότι οι διώξεις δεν είχαν σταματήσει, υποσχέθηκε στον εαυτό της ότι δεν θα γινόταν ποτέ ξανά πρόσφυγας.
Η υπόσχεση αυτή κατέρρευσε όταν είδε το ποτάμι δίπλα στο χωριό της γεμάτο πτώματα που παρασύρονταν από την περιοχή του Τούλα Τόλι.
Ο σύζυγός της προσπάθησε αρχικά να ανασύρει όσες περισσότερες σορούς μπορούσε για να τις θάψει. Στη συνέχεια, το ζευγάρι μάζεψε όσα υπάρχοντα μπορούσε να μεταφέρει και κατευθύνθηκε δυτικά, προς τον ποταμό Ναφ, στα σύνορα με το Μπανγκλαντές.
Για να περάσει στην απέναντι όχθη, η Ανουάρα αναγκάστηκε να παραδώσει σε έναν βαρκάρη από το Μπανγκλαντές όλα τα χρυσαφικά που είχε στην κατοχή της, συνολικής αξίας περίπου 200 δολαρίων.
Νουρ Αλάμ: Πρόσφυγας τέσσερις φορές στη ζωή του
Οι επιθέσεις του στρατού της Μιανμάρ δεν έκαναν εξαιρέσεις ούτε για τους ηλικιωμένους.
Ο Νουρ Αλάμ, ένας ηλικιωμένος Ροχίνγκια, ήταν τόσο εξαντλημένος ώστε τα παιδιά του χρειάστηκε να τον μεταφέρουν στους ώμους τους κατά τη διάρκεια της διαφυγής προς το Μπανγκλαντές.
Ο δεκάχρονος εγγονός του, Μαμούν, κρατούσε το χέρι του στη διάρκεια της διαδρομής. Όταν τελικά έφτασαν στον προσφυγικό καταυλισμό, παρέμειναν αχώριστοι.
Για τον Αλάμ, αυτή ήταν η τέταρτη φορά που αναγκαζόταν να καταφύγει στο Μπανγκλαντές.
Η πρώτη εκδίωξή του από τη Μιανμάρ, η οποία μέχρι το 1989 ήταν γνωστή ως Βιρμανία, είχε σημειωθεί τη δεκαετία του 1950, κατά τη διάρκεια στρατιωτικών επιχειρήσεων, όταν το Μπανγκλαντές δεν είχε ακόμη αποκτήσει την ανεξαρτησία του.
Η ιστορία του αποτυπώνει τη διάρκεια των διωγμών που έχουν υποστεί οι Ροχίνγκια επί πολλές δεκαετίες, πολύ πριν από τη μαζική έξοδο του 2017.
Για τους επιζώντες, η απόφαση της Χάγης αποτελεί μια σημαντική δικαστική αναγνώριση της βίας που υπέστησαν. Ωστόσο, σχεδόν δέκα χρόνια μετά τις σφαγές, εκατοντάδες χιλιάδες εξακολουθούν να ζουν μακριά από τις εστίες τους, χωρίς να γνωρίζουν πότε και υπό ποιες συνθήκες θα μπορέσουν να επιστρέψουν με ασφάλεια.