Καναδάς – ΕΕ: Η νέα συμμαχία που γεννιέται στη σκιά της έντασης με τον Τραμπ

Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει μια νέα, πρωτοφανή μορφή σχέσης με τον Καναδά, με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να προτείνει την ένταξη της χώρας ως του πρώτου «συνδεδεμένου εταίρου» του μπλοκ.

Η κίνηση έρχεται σε μια περίοδο αυξανόμενων εμπορικών εντάσεων μεταξύ Καναδά και Ηνωμένων Πολιτειών, του μεγαλύτερου εμπορικού εταίρου της Οτάβα, και ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα προτείνει ο Καναδάς να γίνει η 51η πολιτεία των ΗΠΑ — μια ιδέα που έχει απορρίψει ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ.

«Σε αυτόν τον νέο κόσμο πρέπει επειγόντως να επαναπροσδιορίσουμε τις συνεργασίες μας και να οικοδομήσουμε παγκόσμιες συμμαχίες για την ανθεκτικότητα και τις δημοκρατίες μας», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν κατά την ομιλία της για την κατάσταση της Ένωσης, παρουσία του Κάρνεϊ στο Στρασβούργο.

«Θέλουμε να φέρουμε τη σχέση με τον Καναδά στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο Καναδός πρωθυπουργός, από την πλευρά του, έχει δηλώσει ότι η χώρα του επιδιώκει μια «μοναδική συμμαχία με την Ευρωπαϊκή Ένωση», υποστηρίζοντας ότι οι μεσαίες δυνάμεις πρέπει να συνεργαστούν σε μια περίοδο ανατροπών στη διεθνή τάξη.

Γιατί ο Καναδάς δεν μπορεί να ενταχθεί στην ΕΕ ως κράτος-μέλος

Παρά τους στενούς ιστορικούς και πολιτιστικούς δεσμούς του με την Ευρώπη, ο Καναδάς δεν μπορεί να ενταχθεί ως κράτος-μέλος της ΕΕ, καθώς βασική προϋπόθεση για την ένταξη είναι η γεωγραφική θέση στην ευρωπαϊκή ήπειρο.

Η διαδικασία ένταξης απαιτεί μια πολυεπίπεδη διαδικασία και ομόφωνη έγκριση και από τα 27 κράτη-μέλη.

Ο όρος «συνδεδεμένο μέλος», ωστόσο, δεν αποτελεί σήμερα επίσημη κατηγορία στην ΕΕ. Όπως δήλωσε ειδικός σε ευρωπαϊκά θέματα, υπάρχουν συμφωνίες σύνδεσης με χώρες όπως η Ουκρανία, η Μολδαβία και η Γεωργία, οι οποίες όμως περιλαμβάνουν ευθυγράμμιση με τη νομοθεσία της Ένωσης — κάτι που πιθανότατα ο Καναδάς δεν θα επιδίωκε.

Τι θα περιλαμβάνει η νέα «μοναδική συμμαχία»

Μεταξύ των προτάσεων που έχουν συζητηθεί από Ευρωπαίους και Καναδούς αξιωματούχους βρίσκονται η μείωση εμπορικών φραγμών, η δημιουργία υποθαλάσσιων καλωδίων που θα συνδέουν Ευρώπη και Καναδά, η αξιοποίηση καναδικών ενεργειακών πόρων, η ανάπτυξη υποδομών τεχνητής νοημοσύνης και τεχνολογίας, αλλά ακόμη και η δυνατότητα ελεύθερης μετακίνησης και εργασίας Καναδών πολιτών στην Ευρώπη.

Η φον ντερ Λάιεν αναφέρθηκε επίσης σε συνεργασία στους τομείς της έξυπνης παραγωγής, της τεχνολογίας, της άμυνας, της κυβερνοασφάλειας και της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και στην ενέργεια, τα κρίσιμα ορυκτά και τις μπαταρίες.

Η ΕΕ και ο Καναδάς διαθέτουν ήδη σημαντικές εμπορικές σχέσεις. Το διμερές εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών ανήλθε πέρυσι στα 130,8 δισ. ευρώ, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

«Ο πιο ευρωπαϊκός από τους μη ευρωπαϊκούς εταίρους»

Ο Μαρκ Κάρνεϊ έχει καλλιεργήσει στενές σχέσεις με Ευρωπαίους ηγέτες από την περίοδο που ήταν διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας.

Κατά την πρώτη επίσημη επίσκεψή του στο εξωτερικό ως πρωθυπουργός, στο Παρίσι, είχε χαρακτηρίσει τον Καναδά «την πιο ευρωπαϊκή από τις μη ευρωπαϊκές χώρες».

Η ιδέα της στενότερης σχέσης Καναδά-ΕΕ έχει συζητηθεί και από άλλους Ευρωπαίους ηγέτες, μεταξύ αυτών ο πρόεδρος της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ.

Ωστόσο, δεν υπάρχει ομοφωνία μεταξύ των κρατών-μελών. Η Γερμανία έχει ήδη εκφράσει επιφυλάξεις για το αν ο όρος «συνδεδεμένο μέλος» είναι ο κατάλληλος, αν και εμφανίζεται ανοιχτή στη συζήτηση νέων μορφών συνεργασίας.

Οι αντιδράσεις στον Καναδά

Στον Καναδά υπάρχει σημαντική υποστήριξη για την ενίσχυση των σχέσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Έρευνα της καναδικής εταιρείας Abacus Data έδειξε ότι περίπου το 80% των ερωτηθέντων τάσσεται υπέρ βαθύτερης συνεργασίας με την ΕΕ σε εξωτερική πολιτική, άμυνα και οικονομία.

Την ίδια στιγμή, υπάρχουν και αντιδράσεις από όσους θεωρούν ότι η στενότερη προσέγγιση με την Ευρώπη θα μπορούσε να απομακρύνει περαιτέρω τον Καναδά από τις ΗΠΑ, τον σημαντικότερο εμπορικό του εταίρο.

Ο αρχηγός της καναδικής αντιπολίτευσης Πιερ Πουαλιέβρ χαρακτήρισε την προσπάθεια του Κάρνεϊ να ενισχύσει τους δεσμούς με την ΕΕ «εκτός πραγματικότητας», δηλώνοντας ότι ο Καναδάς «δεν θα γίνει ποτέ ούτε η 51η πολιτεία των ΗΠΑ ούτε το 28ο κράτος της ΕΕ».