Ουκρανία: Ο πρώην υπουργός Άμυνας ζητά εκλογές – Αυξάνεται η πίεση για τον Ζελένσκι

Τη διεξαγωγή προεδρικών εκλογών ακόμη και υπό τις συνθήκες του πολέμου με τη Ρωσία ζήτησε ο πρώην υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας, Μιχαΐλο Φεντόροφ, προχωρώντας στην πιο άμεση πολιτική αμφισβήτηση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι από την έναρξη της ρωσικής εισβολής τον Φεβρουάριο του 2022.

Σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα που δημοσιοποίησε το βράδυ της Τρίτης, ο 35χρονος πρώην υπουργός υποστήριξε ότι η Ουκρανία πρέπει να «αποκαταστήσει μια πλήρη δημοκρατική διαδικασία ακόμη και εν μέσω ενός παρατεταμένου πολέμου».

«Η δημοκρατία δεν μπορεί να είναι όμηρος της Ρωσίας. Πολεμάμε ακριβώς επειδή θέλουμε να παραμείνουμε ένα ελεύθερο ευρωπαϊκό κράτος», δήλωσε.

Ο Φεντόροφ δεν αναφέρθηκε ονομαστικά στον Ζελένσκι, ωστόσο άσκησε σαφή κριτική στη λειτουργία του ουκρανικού κράτους και στον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται πολιτικές αποφάσεις.

Όπως είπε, οι πολίτες «δεν μπορούν να ζουν επ’ αόριστον σε μια κατάσταση όπου δεν καταλαβαίνουν γιατί λαμβάνονται συγκεκριμένες αποφάσεις» και γιατί ορισμένες μεταρρυθμίσεις προχωρούν, ενώ άλλες μπλοκάρονται.

Παράλληλα, έκανε λόγο για «συστημική κρίση διακυβέρνησης», υποστηρίζοντας ότι είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο να δημιουργείται στην κοινωνία η εντύπωση πως το βασικό κριτήριο για κρατικούς διορισμούς δεν είναι «ο επαγγελματισμός, τα αποτελέσματα ή η ικανότητα μετασχηματισμού της χώρας, αλλά η προσωπική αφοσίωση στο σύστημα».

Το ζήτημα των εκλογών εν μέσω πολέμου

Η Ουκρανία βρίσκεται υπό καθεστώς στρατιωτικού νόμου από την έναρξη της ρωσικής εισβολής, γεγονός που έχει οδηγήσει στην αναστολή των εθνικών εκλογών.

Η πενταετής προεδρική θητεία του Ζελένσκι ολοκληρώθηκε τυπικά τον Μάιο του 2024, ωστόσο μέχρι σήμερα δεν έχουν διεξαχθεί εκλογές λόγω του πολέμου.

Ο Φεντόροφ δεν παρουσίασε συγκεκριμένο σχέδιο για το πώς θα μπορούσε να οργανωθεί η διαδικασία, ζήτησε όμως να δημιουργηθεί ένας «νόμιμος, ασφαλής και ρεαλιστικός μηχανισμός» που θα επιτρέψει στη χώρα να επαναφέρει την πλήρη δημοκρατική λειτουργία της.

Η διεξαγωγή εκλογών εν μέσω πολέμου συνοδεύεται από σημαντικές πρακτικές δυσκολίες. Εκατομμύρια Ουκρανοί έχουν εγκαταλείψει τη χώρα ή έχουν εκτοπιστεί, περισσότεροι από ένα εκατομμύριο υπηρετούν στις ένοπλες δυνάμεις, ενώ περίπου το ένα πέμπτο της ουκρανικής επικράτειας βρίσκεται υπό ρωσικό έλεγχο.

Ουκρανοί αναλυτές επισημαίνουν επίσης ότι δεν υπάρχει μέχρι στιγμής σαφής τρόπος να διασφαλιστεί η ασφάλεια των ψηφοφόρων όσο συνεχίζονται οι ρωσικοί βομβαρδισμοί.

Η αποπομπή που προκάλεσε αντιδράσεις

Ο Φεντόροφ απομακρύνθηκε αιφνιδιαστικά από το υπουργείο Άμυνας τον Ιούλιο, έπειτα από μόλις λίγους μήνες στη θέση, στο πλαίσιο κυβερνητικού ανασχηματισμού.

Η αποπομπή του συνδέθηκε με τις έντονες διαφωνίες του με τον τότε αρχηγό των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων, Ολεξάντρ Σίρσκι, και προκάλεσε κύμα διαδηλώσεων σε ουκρανικές πόλεις.

Ο Σίρσκι αντικαταστάθηκε αργότερα, ωστόσο ο Φεντόροφ δεν επέστρεψε στο υπουργείο. Ο Ζελένσκι πρότεινε στη συνέχεια για τη θέση του υπουργού Άμυνας τον Γεβγέν Χμάρα, ο διορισμός του οποίου απαιτεί την έγκριση του ουκρανικού κοινοβουλίου.

Ο Φεντόροφ είχε προηγουμένως υπηρετήσει ως υπουργός Ψηφιακού Μετασχηματισμού και απέκτησε ιδιαίτερη προβολή μετά τη ρωσική εισβολή, προωθώντας τη χρήση drones, ψηφιακών τεχνολογιών και νέων συστημάτων αξιολόγησης των επιχειρήσεων στο πεδίο της μάχης.

Μετά την αποχώρησή του από την κυβέρνηση είχε ξεκαθαρίσει ότι θα συνέχιζε να συμβάλλει στην πολεμική προσπάθεια μέσω της τεχνολογίας, της καινοτομίας και της οργανωτικής αναδιάρθρωσης.

Πιθανός αντίπαλος του Ζελένσκι

Ο πρώην υπουργός δεν ανακοίνωσε στο μήνυμά του ότι σκοπεύει να διεκδικήσει την προεδρία, ωστόσο η παρέμβασή του ενίσχυσε τις συζητήσεις για το πολιτικό του μέλλον.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση που επικαλείται ο Guardian, ο Φεντόροφ θα συγκέντρωνε 13,1% στον πρώτο γύρο μιας υποθετικής προεδρικής αναμέτρησης, πίσω από τον Ζελένσκι με 22,3% και τον πρώην αρχηγό των ενόπλων δυνάμεων και νυν πρεσβευτή της Ουκρανίας στη Βρετανία, Βαλέρι Ζαλούζνι, με 21,4%.

Η ίδια έρευνα εμφάνιζε τόσο τον Φεντόροφ όσο και τον Ζαλούζνι να μπορούν να επικρατήσουν του Ζελένσκι σε ενδεχόμενο δεύτερο γύρο.

Η παρέμβαση του πρώην υπουργού έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ουκρανική κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη τόσο με τη συνεχιζόμενη ρωσική στρατιωτική πίεση όσο και με αυξανόμενες συζητήσεις στο εσωτερικό της χώρας για τη διακυβέρνηση, τη διαφθορά και την επόμενη ημέρα του πολέμου.