Σάλος στην Ισπανία: AI βίντεο δείχνει ανθρώπους του Σάντσεθ να “ομολογούν” σκάνδαλα

Μια πολιτική διαφήμιση του βασικού κόμματος της αντιπολίτευσης στην Ισπανία, η οποία χρησιμοποίησε deepfake βίντεο με τη σύζυγο του πρωθυπουργού, προκάλεσε οργή και άνοιξε ευρύτερη συζήτηση για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς η βαθιά πολωμένη χώρα οδεύει σε γενικές εκλογές τον επόμενο μήνα.

Το βίντεο δημοσιεύθηκε αυτή την εβδομάδα στους λογαριασμούς του συντηρητικού Λαϊκού Κόμματος (PP) στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και χρησιμοποίησε τεχνητή νοημοσύνη για να παραποιήσει τις μορφές διαφόρων προσώπων που συνδέονται με το Σοσιαλιστικό Κόμμα του Πέδρο Σάντσεθ, εμφανίζοντάς τους να παραδέχονται πράξεις όπως η αναζήτηση υπηρεσιών από εκδιδόμενες γυναίκες και η λήψη μίζας.

Μια εκδοχή της συζύγου του Σάντσεθ, Μπεγόνια Γκόμεθ, δημιουργημένη με AI, εμφανίζεται για παράδειγμα να μιλά για πανεπιστημιακή θέση που έλαβε χάρη στο αξίωμα του συζύγου της, ενώ ένα deepfake του πρώην σοσιαλιστή πρωθυπουργού Χοσέ Λουίς Ροντρίγκεθ Θαπατέρο τον εμφανίζει να μιλά για κρυμμένα κοσμήματα σε χρηματοκιβώτιο.

 

Και οι δύο αναφορές παραπέμπουν σε εν εξελίξει έρευνες στις οποίες τόσο η Γκόμεθ όσο και ο Θαπατέρο έχουν αρνηθεί οποιαδήποτε παρανομία.

Το Σοσιαλιστικό Κόμμα αντέδρασε άμεσα στο βίντεο, το οποίο μέχρι την Παρασκευή είχε συγκεντρώσει σχεδόν 2 εκατομμύρια προβολές.

«Λες στον κόσμο ένα τεράστιο ψέμα, και το γεγονός ότι ένα κόμμα το κάνει αυτό από τους επίσημους λογαριασμούς του μου φαίνεται απαράδεκτο», δήλωσε την Παρασκευή στο TVE ο υπουργός Ψηφιακού Μετασχηματισμού της Ισπανίας, Όσκαρ Λόπεθ.

Αν και στο κάτω μέρος του βίντεο υπήρχε αναφορά, με πολύ μικρά και σχεδόν διάφανα γράμματα, ότι είχε δημιουργηθεί με AI, ο Λόπεθ επισήμανε τον ευρύτερο κίνδυνο.

«Είναι πολύ εύκολο για κάποιον που δεν είναι εξοικειωμένος με την τεχνητή νοημοσύνη να μπερδέψει αυτό το βίντεο με την πραγματικότητα», είπε. «Και πείτε με υπερβολικό, αλλά αυτό μου φαίνεται εξαιρετικά σοβαρό».

Την Παρασκευή, ένα από τα πρόσωπα των οποίων η εικόνα χρησιμοποιήθηκε στο βίντεο προσέφυγε νομικά κατά του PP, ζητώντας την άμεση απόσυρση της προεκλογικής διαφήμισης.

Σύμφωνα με την προσφυγή, η Λέιρε Ντίεθ, πρώην μέλος του Σοσιαλιστικού Κόμματος, κατηγόρησε το PP για δυσφήμηση και ψηφιακή κλοπή ταυτότητας, καθώς το βίντεο χρησιμοποίησε τη μορφή της για να υπαινιχθεί ότι είχε εργαστεί για να υπονομεύσει τη Δικαιοσύνη και τις διωκτικές αρχές προς όφελος των Σοσιαλιστών.

Η πλειονότητα των εννέα νομικών που συμβουλεύτηκε η εφημερίδα El País εκτίμησε ότι η ενέργεια του PP δεν ήταν παράνομη, καθώς το βίντεο έφερε ένδειξη ότι είχε δημιουργηθεί με AI και το συνολικό ύφος του ήταν σατιρικό.

«Δεδομένου του πλαισίου, όλοι γνωρίζουν ότι αυτά τα πρόσωπα δεν είπαν πραγματικά αυτά τα πράγματα», δήλωσε στην εφημερίδα ο Ινίγο Ναβάρο, πρώην κοσμήτορας της Νομικής Σχολής του Παπικού Πανεπιστημίου Comillas της Μαδρίτης.

Ωστόσο, η νομιμότητα του βίντεο είναι μόνο μία πλευρά του ζητήματος, σημείωσε ο Χουάν Αντόνιο Λασκουραΐν, καθηγητής Ποινικού Δικαίου στο Αυτόνομο Πανεπιστήμιο της Μαδρίτης.

«Άλλο είναι να ρωτάμε αν είναι νόμιμο και άλλο αν είναι πρέπον, υποδειγματικό ή ηθικά και πολιτικά ορθό», ανέφερε.

Πολλοί επιχείρησαν να εντάξουν το βίντεο στη γενικότερη συζήτηση που βρίσκεται σε εξέλιξη διεθνώς για τον περιορισμό της παραπληροφόρησης.

«Είναι πραγματικά λυπηρό το γεγονός ότι ο επίσημος λογαριασμός ενός κόμματος που δηλώνει ότι θέλει να κυβερνήσει και να αναζωογονήσει τη δημοκρατία χρησιμοποιεί deepfakes που έχουν δημιουργηθεί με AI στην προεκλογική του εκστρατεία», δήλωσε ο Χοσέ Χαβιέρ Ολίβας, αναπληρωτής καθηγητής που μελετά τον λαϊκισμό, τις θεωρίες συνωμοσίας και τις προκαταλήψεις της τεχνητής νοημοσύνης στο Εθνικό Πανεπιστήμιο Εξ Αποστάσεως της Ισπανίας.

Ο ίδιος επισήμανε ότι η προεκλογική εκστρατεία διεξάγεται ήδη σε ιδιαίτερα φορτισμένο κλίμα, με τα δύο μεγάλα κόμματα να προσπαθούν να κινητοποιήσουν τους ψηφοφόρους προκαλώντας συναισθήματα και αμφισβητώντας την ηθική των αντιπάλων τους.

Ωστόσο, χαρακτήρισε το βίντεο «κόκκινη γραμμή» σε σχέση με τον τρόπο με τον οποίο διεξάγονται συνήθως οι προεκλογικές εκστρατείες.

«Χρησιμοποιείς τις εικόνες άλλων ανθρώπων, βάζεις στο στόμα τους λόγια που δεν έχουν πει και αυτό εμπίπτει στην παραπληροφόρηση», σημείωσε.

Η χρήση της AI για τη δημιουργία ή την ενίσχυση πολιτικών διαφημίσεων έχει βρεθεί στο επίκεντρο της συζήτησης και στις ΗΠΑ, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του επόμενου μήνα.

Πρόσφατη έκθεση ερευνητικής ομάδας του Wesleyan University στο Κονέκτικατ εντόπισε περισσότερες από 200 τέτοιες διαφημίσεις, η συντριπτική πλειονότητα των οποίων συνδεόταν με τους Ρεπουμπλικανούς.

«Η τεχνητή νοημοσύνη μπαίνει δυναμικά στις ενδιάμεσες εκλογές του 2026», δήλωσε η Έρικα Φράνκλιν Φάουλερ, συνδιευθύντρια του Wesleyan Media Project. «Για σύγκριση, στον εκλογικό κύκλο του 2024 είχαμε εντοπίσει δαπάνες μικρότερες των 50.000 δολαρίων για διαφημίσεις που είχαν δημιουργηθεί με AI. Σε μεγάλο μέρος των σημερινών περιπτώσεων, η χρήση AI δεν δηλώνεται με κάποια σχετική επισήμανση».

Στην Ισπανία, το PP απέρριψε τις επικρίσεις.

«Αν υπήρχε κακόβουλη πρόθεση να πειστεί ο κόσμος ότι οι χαρακτήρες που εμφανίζονται είναι πραγματικοί, τότε θα είχαμε πρόβλημα», δήλωσε στους δημοσιογράφους ο Μπόρχα Σέμπερ από το κόμμα. «Όμως όλοι μπορούν να δουν ότι πρόκειται για έναν τρόπο χρήσης ψηφιακών εργαλείων ώστε να αναδειχθεί η υποκρισία μέσα στην οποία λειτουργεί το Σοσιαλιστικό Κόμμα».

Οι περισσότερες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το PP προηγείται ενόψει των γενικών εκλογών της 29ης Νοεμβρίου, αλλά πιθανότατα θα χρειαστεί τη στήριξη του ακροδεξιού Vox για να σχηματίσει κυβέρνηση.