Βρετανία: Ο Στάρμερ στα σχοινιά – Τα σενάρια για την επόμενη μέρα και οι πιθανοί διάδοχοι

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ κινδυνεύει να χάσει την εξουσία, μετά την παραίτηση του βασικού του αντιπάλου μέσα στην κυβέρνηση, ο οποίος τον κατηγόρησε για πολιτική αδράνεια, ενώ και άλλα στελέχη άρχισαν να προετοιμάζονται για πιθανή αμφισβήτηση της ηγεσίας του.

Σύμφωνα με το Reuters, τα καταστροφικά αποτελέσματα του κυβερνώντος Εργατικού Κόμματος στις τοπικές εκλογές της περασμένης εβδομάδας έχουν βυθίσει τη Βρετανία σε νέα πολιτική κρίση, λιγότερο από δύο χρόνια μετά τη μεγάλη εκλογική νίκη του Στάρμερ, ο οποίος είχε υποσχεθεί σταθερότητα και τέλος σε μια δεκαετία πολιτικού χάους.

Ύστερα από ημέρες πιέσεων από βουλευτές των Εργατικών που ζητούσαν είτε την παραίτησή του είτε να ορίσει χρονοδιάγραμμα αποχώρησης, ο υπουργός Υγείας Γουές Στρίτινγκ παραιτήθηκε, ανοίγοντας τον ασκό του Αιόλου. Δήλωσε ότι αποχωρεί επειδή «είναι πλέον ξεκάθαρο ότι δεν θα οδηγήσει (σ.σ. ο Στάρμερ) το Εργατικό Κόμμα στις επόμενες γενικές εκλογές».

Αν και ο Στρίτινγκ δεν προκάλεσε επίσημα εσωκομματική διαδικασία διαδοχής, πιθανοί αντίπαλοι του πρωθυπουργού – όπως ο δήμαρχος του Μείζονος Μάντσεστερ, Άντι Μπέρναμ – άρχισαν να παίρνουν θέσεις για μια πιθανή μάχη ηγεσίας, την οποία ο Στάρμερ έχει δηλώσει ότι θα αντιμετωπίσει.

Στην επιστολή παραίτησής του, ο Στρίτινγκ άσκησε έντονη κριτική στον πρώην πλέον πολιτικό του προϊστάμενο, λέγοντας ότι αποχωρεί ώστε να ανοίξει μια ευρεία συζήτηση για το μέλλον του κόμματος, βασισμένη σε ιδέες και όχι σε πρόσωπα ή εσωκομματικές ομάδες.

«Όπου χρειαζόμαστε όραμα, υπάρχει κενό. Όπου χρειαζόμαστε κατεύθυνση, υπάρχει στασιμότητα», δήλωσε με αιχμηρό τρόπο για τον Στάρμερ. «Οι ηγέτες αναλαμβάνουν ευθύνη, αλλά πολύ συχνά αυτό σημαίνει ότι άλλοι θυσιάζονται.»

Πηγή κοντά στον Στρίτινγκ ανέφερε ότι διαθέτει αρκετή υποστήριξη ώστε να ξεκινήσει επίσημη αμφισβήτηση της ηγεσίας, αλλά δεν το έκανε άμεσα επειδή θεωρεί προτιμότερο ο Στάρμερ να παρουσιάσει ένα οργανωμένο χρονοδιάγραμμα αποχώρησης.

Ο Στάρμερ απάντησε με επιστολή στην οποία εξέφρασε τη λύπη του για την παραίτηση του Στρίτινγκ, λέγοντας ότι «είναι καθήκον όλων μας να ανταποκριθούμε σε αυτό που θεωρώ μάχη για την ψυχή του έθνους μας» και να «γυρίσουμε σελίδα στο χάος».

Παράλληλα, διόρισε άμεσα τον υποστηρικτή του Τζέιμς Μάρεϊ ως νέο υπουργό Υγείας.

Ο Βρετανός ηγέτης έχει δηλώσει ότι θα παλέψει για να κρατήσει τη θέση του, ενώ στενοί συνεργάτες του αναφέρουν ότι είναι αποφασισμένος να δώσει μάχη σε οποιαδήποτε διαδικασία αμφισβήτησης.

Πιθανοί διάδοχοι 

Μια ακόμη πιθανή υποψήφια για την ηγεσία, η πρώην αναπληρώτρια του Στάρμερ, Άντζελα Ρέινερ, δήλωσε την Πέμπτη ότι αθωώθηκε από κατηγορίες περί σκόπιμης φορολογικής παρατυπίας – ένα εμπόδιο που θα μπορούσε να την αποτρέψει από διεκδίκηση της ηγεσίας. Ωστόσο, απέφυγε να δηλώσει αν σκοπεύει να θέσει υποψηφιότητα.

Ο Μπέρναμ απέκτησε επίσης πιθανότητα να διεκδικήσει την ηγεσία, αφού βουλευτής των Εργατικών από το Μείζον Μάντσεστερ ανακοίνωσε ότι θα παραιτηθεί από την έδρα του, δίνοντάς του τη δυνατότητα να κατέβει ως υποψήφιος.

Θα πρέπει πρώτα να κερδίσει την εκλογή για τη συγκεκριμένη έδρα ώστε να μπορέσει να αμφισβητήσει τον Στάρμερ – στόχο που δεν δήλωσε ανοιχτά.

«Απαιτείται πολύ μεγαλύτερη αλλαγή σε εθνικό επίπεδο ώστε η καθημερινή ζωή να γίνει ξανά πιο προσιτή οικονομικά. Γι’ αυτό ζητώ τώρα τη στήριξη του κόσμου για να επιστρέψω στο κοινοβούλιο», έγραψε στην πλατφόρμα X.

Άλλο πιθανό όνομα για την ηγεσία είναι ο υπουργός Ενόπλων Δυνάμεων, Αλ Καρνς, πρώην πεζοναύτης, που θεωρείται από ορισμένους στους Εργατικούς ως νέο πρόσωπο που θα μπορούσε να ανανεώσει το κόμμα.

Παρά τα προβλήματα, ο Στάρμερ εξακολουθεί να έχει υποστήριξη. Η υπουργός Παιδείας Μπρίτζετ Φίλιπσον επανέλαβε τη στήριξή της προς τον πρωθυπουργό και άφησε να εννοηθεί ότι και οι υπόλοιποι κορυφαίοι υπουργοί συνεχίζουν να τον στηρίζουν.

«Αυτή είναι μια ευκαιρία να σταματήσουμε για λίγο ως κόμμα, να πάρουμε μια ανάσα και να προσπαθήσουμε να βάλουμε μια γραμμή κάτω από όλα αυτά», δήλωσε.

Ο 63χρονος Στάρμερ έχει υιοθετήσει στάση «business as usual», ενώ η υπουργός Οικονομικών Ρέιτσελ Ριβς προειδοποίησε τους βουλευτές να μην βυθίσουν τη χώρα σε νέο χάος τη στιγμή που η αναιμική οικονομία δείχνει σημάδια ανάκαμψης με απροσδόκητη ανάπτυξη τον Μάρτιο.

Επιχειρηματικοί κύκλοι φοβούνται ότι μια νέα εσωκομματική μάχη για την επιλογή ακόμη ενός πρωθυπουργού – του έβδομου μέσα σε περίπου μία δεκαετία – θα αποθαρρύνει τις επενδύσεις, κάτι που η κυβέρνηση των Εργατικών θεωρεί κρίσιμο για την ανάκαμψη της χώρας.

Η πολιτική αστάθεια έχει ήδη αυξήσει το κόστος δανεισμού, καθώς ορισμένοι επενδυτές ανησυχούν ότι θα μπορούσε να εκλεγεί ένας πιο αριστερός πρωθυπουργός των Εργατικών, με πολιτική υψηλών φόρων και αυξημένων δαπανών.