Εσύ πόσο στρες έχεις; Κι όμως, το μετρήσαμε

Δεν χρειάζεται να τα λέμε. Τα ζεις. Τα ζούμε όλοι, όσοι προσπαθούμε να επιβιώσουμε και δη σε ένα αστικό κέντρο, που βάζει στην “εικόνα” και τη συνθήκη της κυκλοφοριακής συμφόρησης, όπως φυσικά και την… αιώνια αναζήτηση θέσης στάθμευσης.

Είτε οδηγείς, είτε χρησιμοποιείς Μέσα Μαζικής Μεταφοράς, θα έχεις παρατηρήσει πως όλοι “βγάζουμε” το στρες που νιώθουμε στους δρόμους. Και να θέλουμε να χαλαρώσουμε, ενώ οδηγούμε ή καθόμαστε αναπαυτικά σε μια από τις θέσεις του λεωφορείου, γύρω μας όλα κινούνται σε high speed και αυτό μας παρασύρει. Ενίοτε -τελευταία όλο και πιο συχνά- μας εξαντλεί.

Αν υπάρχουν λύσεις; Προφανώς και υπάρχουν. Να μάθουμε, πρώτα απ’ όλα, να διαχειριζόμαστε το χάος γύρω μας, μέσα από στρατηγικές και εργαλεία που καλλιεργούνται με την υποστήριξη ενός επαγγελματία ψυχικής υγείας.

Και ύστερα, υπάρχουν και οι μικρές καθημερινές διευκολύνσεις. Μια διαδρομή με ένα Uber, χωρίς να χρειάζεται να οδηγείς εσύ, μπορεί για λίγο να δημιουργήσει αυτό το αίσθημα ηρεμίας που τόσο συχνά λείπει από την καθημερινότητά μας.

Εσύ πόσο στρες έχεις σήμερα;

Το Μάρτιο διεξήχθη, με πρωτοβουλία της Uber και την επιστημονική επιμέλεια της Εταιρείας Περιφερειακής Ανάπτυξης και Ψυχικής Υγείας (ΕΠΑΨΥ, η έρευνα “Στρεσόμετρο” με στόχο να καταγράψει τους παράγοντες που επιβαρύνουν το στρες στην καθημερινότητα των ανθρώπων που ζουν στις δύο μεγαλύτερες πόλεις της χώρας.

Η συλλογή των απαντήσεων πραγματοποιήθηκε μέσω ειδικά διαμορφωμένου ερωτηματολογίου και μιας διαδραστικής εγκατάστασης, που τοποθετήθηκε σε κομβικά σημεία, όπως ο σταθμός μετρό Συντάγματος στην Αθήνα και η Στοά Χιρς στη Θεσσαλονίκη. Το δείγμα που συγκεντρώθηκε αποτελούνταν κατά 61% από κατοίκους της Αθήνας και κατά 39% από κατοίκους της Θεσσαλονίκης, με τη μεγαλύτερη ηλικιακή ομάδα να είναι οι νέοι οι 18–24 ετών (42%), ενώ ακολουθούσαν οι 25–34 (24%), οι 44–55 (21%) και οι 35–44 ετών (13%).

Επιπλέον, η πλειονότητα των συμμετεχόντων εργαζόταν (60%), ενώ ακολουθούσαν οι φοιτητές (22%), οι άνεργοι (12%) και συνταξιούχοι (6%). Οι γυναίκες αποτελούσαν το 64% του δείγματος και οι άνδρες το 35%, ενώ ένα μικρό ποσοστό δήλωσε ότι ανήκει σε άλλη κατηγορία φύλου.

Ως προς την οικονομική κατάσταση, το 42% την αξιολόγησε ως καλή, το 39% ως μέτρια και το 8% ως πολύ καλή, ενώ μικρότερα ποσοστά τη χαρακτήρισαν κακή (6%) ή πολύ κακή (5%).

Το Στρεσόμετρο αποκαλύπτει

Σε επίπεδο ψυχικής υγείας, το 57% του δείγματος παρουσίασε αγχώδη συμπτώματα κατά τις δύο εβδομάδες που προηγήθηκαν της έρευνας, ενώ το 46% εμφάνισε καταθλιπτικά συμπτώματα.

Η ανάλυση ανέδειξε ως σημαντικούς παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση στρες τη νεαρή ηλικία, την οικονομική δυσπραγία, το φύλο, αλλά και τις καθημερινές μετακινήσεις που ξεπερνούν τη μία ώρα.

Συγκεκριμένα:

• Κάλυψη μηνιαίων εξόδων: Το 35% δήλωσε ότι δυσκολεύεται να καλύψει τα μηνιαία του έξοδα, το 32% ότι δεν αντιμετωπίζει δυσκολία, το 16% ότι είναι «πολύ δύσκολο», το 6% «πάρα πολύ δύσκολο» και το 2,5% «μέτρια δύσκολο».
• Κύριος τρόπος μετακίνησης: Το 51% χρησιμοποιεί κυρίως μέσα μαζικής μεταφοράς, το 33,5% ιδιωτικό όχημα, το 12% μετακινείται πεζή και το 3,5% χρησιμοποιεί ταξί.
• Χρόνος μετακίνησης: Το 35% χρειάζεται πάνω από μία ώρα, το 31% από 30 έως 60 λεπτά, το 25% από 15 έως 30 λεπτά και το 9% λιγότερο από 15 λεπτά.

Οι στρεσογόνες καταστάσεις της ζωής μας

Σε ό,τι αφορά το επίπεδο στρες που βιώνουν οι συμμετέχοντες στην έρευνα, η πλειοψηφία των απαντήσεων συγκεντρώθηκε στο “μερικές φορές”, στην Κλίμακα Αντιλαμβανόμενου Στρες (PSS-4). Η PSS-4 αποτελεί μια σύντομη και έγκυρη ψυχομετρική κλίμακα τεσσάρων ερωτήσεων, η οποία αποτυπώνει τον βαθμό στον οποίο οι καταστάσεις της καθημερινότητας αξιολογούνται ως στρεσογόνες το τελευταίο διάστημα.

Αναλυτικότερα:

• το 33% αισθάνεται έλλειψη ελέγχου «μερικές φορές», ενώ -το 32% το βιώνει συχνότερα.
• το 42% δηλώνει ότι μπορεί να διαχειρίζεται τα προσωπικά του προβλήματα «αρκετά» ή «πολύ συχνά», έναντι -το 32% «μερικές φορές».
• το 37% θεωρεί ότι τα πράγματα εξελίσσονται όπως επιθυμεί «αρκετά» ή «πολύ συχνά», ενώ -το 34% «μερικές φορές».
• το 27% νιώθει ότι οι δυσκολίες συσσωρεύονται «μερικές φορές» σε αντίθεση με -το 30% που το βιώνει συχνότερα.

Μέτρια προς αυξημένα τα επίπεδα άγχους και καταθλιπτικών συμπτωμάτων

Η κλίμακα PHO-4(Patient Health Questionnaire-4) είναι ένα σύντομο ερωτηματολόγιο, που χρησιμοποιείται για την ταχεία ανίχνευση συμπτωμάτων άγχους και κατάθλιψης. Στην παρούσα έρευνα κατέγραψε μέτρια προς αυξημένα επίπεδα επιβάρυνσης, με τις απαντήσεις να συγκεντρώνονται κυρίως στις κατηγορίες «μερικές ημέρες» και «περισσότερες από τις μισές ημέρες».

Συγκεκριμένα:

• το 31% απάντησε «μερικές ημέρες», για τα αισθήματα άγχους/νευρικότητας/ευερεθιστότητας -το 28% «περισσότερες από τις μισές ημέρες» και το 28% «σχεδόν κάθε μέρα».
• το 40% προτίμησε το «μερικές ημέρες», για την αδυναμία ελέγχου του άγχους -το 35.0% προτίμησε το «συχνότερα».
• το 41% διάλεξε το «μερικές ημέρες», για μειωμένο ενδιαφέρον/ευχαρίστηση στο πλαίσιο των καταθλιπτικών συμπτωμάτων -το 37% «συχνότερα».
• το 39% απάντησε «μερικές ημέρες», ως προς τη διάθεση (αίσθημα θλίψης, κατάθλιψης ή απελπισίας) -το 29% «συχνότερα».
• το 31% είπε πως βιώνει «μερικές ημέρες» άγχος, λόγω μετακίνησης  -το 40% «συχνότερα».

H πρωτότυπη καμπάνια της Uber

Η Uber, ως εταιρεία τεχνολογίας, συνδέει επαγγελματίες οδηγούς ταξί, με ενδιαφερόμενους επιβάτες με έναν πολύ απλό τρόπο: μια απλή εφαρμογή που έχει ως στόχο να προσφέρει μια ασφαλή και ελεγχόμενη εμπειρία μετακίνησης.

Με την νέα της καμπάνια “Κέρδισε χρόνο” επιχειρεί να γίνει το μέσο που θα σε μεταφέρει, κυριολεκτικά και μεταφορικά, σε μικρές στιγμές χαλάρωσης μέσα στην καθημερινότητα, ενώ μέσω της στρατηγικής συνεργασίας με την Εταιρεία Περιφερειακής Ανάπτυξης και Ψυχικής Υγείας (ΕΠΑΨΥ), δημιούργησε αυτή τη σύντομη, εξατομικευμένη, έρευνα, για μία διαδραστική εμπειρία αυτοαξιολόγησης του στρες

Στο τέλος της διαδικασίας εμφανιζόταν στην οθόνη ένας ενδεικτικός αριθμός που αντιστοιχούσε στο επίπεδο στρες κάθε χρήστη. Φυσικά, δεν επρόκειτο για ψυχομετρικό εργαλείο ούτε είχε διαγνωστικό χαρακτήρα. Ωστόσο, με έναν βιωματικό και απλό τρόπο, η ενέργεια της Uber ανέδειξε όσα συχνά συμβαίνουν μέσα μας, ακόμη κι όταν δεν τα συνειδητοποιούμε και μας υπενθύμιση την ανάγκη για μικρές παύσεις και αυτοφροντίδα.