ΦΥΤΙΚΑ ΡΟΦΗΜΑΤΑ ΣΕ ΚΡΙΣΗ

Στοιχεία επιβράδυνσης παρατηρούνται τελευταία στην αγορά των φυτικών ροφημάτων στο σύνολο του ελληνικού λιανεμπορίου για το 2025 όπως προκύπτει από στοιχεία της Circana. Η τάση που ενισχύθηκε σημαντικά την περίοδο της πανδημίας φαίνεται ότι πλήττεται από τον πληθωρισμό, την πίεση στο εισόδημα των καταναλωτών και την αύξηση των πρώτων υλών.

Η συγκράτηση στις πωλήσεις που καταγράφεται το 2025, και ιδίως στη βασική κατηγορία των φυτικών ροφημάτων, μπορεί να ερμηνευτεί ως αποτέλεσμα μιας πιο ώριμης φάσης εξέλιξης της αγοράς, σε συνδυασμό με μια εμφανή ανακατανομή της ζήτησης στο εσωτερικό της και με τις πιέσεις που εξακολουθούν να δέχονται τα νοικοκυριά.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η κατηγορία έχει πλέον ξεπεράσει τη φάση ταχείας ανάπτυξης των προηγούμενων ετών και εισέρχεται σε περίοδο σταθεροποίησης, όπου οι ρυθμοί αύξησης επιβραδύνονται και σε ορισμένες περιπτώσεις αντιστρέφονται.

Καθώς πρόκειται για την κυρίαρχη κατηγορία του plant-based χαρτοφυλακίου, η πορεία της επηρεάζει καθοριστικά τη συνολική εικόνα της αγοράς. Η ταυτόχρονη μείωση σε αξία και όγκο υποδηλώνει ότι δεν πρόκειται απλώς για αποτέλεσμα τιμολογιακών μεταβολών, αλλά για πραγματική κάμψη της κατανάλωσης.

Σε αυτό το πλαίσιο, η οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών φαίνεται να παίζει καθοριστικό ρόλο, καθώς τα plant-based προϊόντα, και ιδιαίτερα τα ροφήματα, συχνά τοποθετούνται σε υψηλότερο επίπεδο τιμής σε σχέση με τα συμβατικά αντίστοιχα. Σε περιβάλλον αυξημένης ευαισθησίας στις τιμές, μέρος των καταναλωτών ενδέχεται να περιορίζει τη συχνότητα αγοράς ή να επιστρέφει σε πιο οικονομικές επιλογές.

Μικρή απόλαυση μεγάλης σημασίας

Παράλληλα, η φύση των φυτικών ροφημάτων ως προϊόντων καθημερινής χρήσης ενδέχεται να τα καθιστά πιο ευάλωτα σε τέτοιου τύπου πιέσεις.

Σε αντίθεση με κατηγορίες περιστασιακής κατανάλωσης, όπου η αγορά μπορεί να διατηρηθεί ως «μικρή απόλαυση», τα προϊόντα που εντάσσονται στην καθημερινή διατροφή επηρεάζονται περισσότερο από την ανάγκη ελέγχου του συνολικού κόστους του καλαθιού. Η μείωση του όγκου υποδηλώνει πιθανή μείωση της συχνότητας χρήσης ή μερική υποκατάσταση με άλλες επιλογές, κάτι που συνάδει με μια πιο συγκρατημένη καταναλωτική συμπεριφορά.

Η εικόνα αυτή γίνεται ακόμη πιο σαφής όταν εξεταστεί σε συνδυασμό με την ισχυρή ανάπτυξη κατηγοριών όπως τα φυτικά επιδόρπια και το παγωτό.

Οι κατηγορίες αυτές, αν και μικρότερες σε μέγεθος, καταγράφουν υψηλούς ρυθμούς αύξησης, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι καταναλωτές συνεχίζουν να επιλέγουν plant-based προϊόντα, αλλά με διαφορετικό τρόπο. Αντί για καθημερινή και εκτεταμένη χρήση, φαίνεται να δίνουν έμφαση σε πιο στοχευμένες, περιστασιακές ή «απολαυστικές» επιλογές, όπου η αξία της εμπειρίας υπερισχύει του κόστους ανά χρήση.

Ο παράγοντας των πρώτων υλών

Επιπλέον, τα στοιχεία καταδεικνύουν σαφή μετατόπιση της ζήτησης μεταξύ διαφορετικών πρώτων υλών. Η πτώση σε κατηγορίες όπως το αμύγδαλο, η βρώμη, η καρύδα και το ρύζι, σε συνδυασμό με την έντονη ανάπτυξη της σόγιας, μπορεί να συνδέεται και με την αναζήτηση πιο οικονομικά αποδοτικών επιλογών.

Η σόγια, ως πιο καθιερωμένη και ευρέως διαθέσιμη πρώτη ύλη, ενδέχεται να προσφέρει καλύτερη σχέση τιμής-ποσότητας ή να θεωρείται πιο «βασική» επιλογή, γεγονός που ενισχύει τη ζήτησή της σε περιβάλλον πίεσης στο διαθέσιμο εισόδημα.

Ταυτόχρονα, η πτωτική πορεία σε κατηγορίες όπως το plant-based τυρί ενισχύει την εικόνα μιας αγοράς όπου ορισμένα segments δυσκολεύονται να διατηρήσουν τη δυναμική τους. Η μεγαλύτερη μείωση σε όγκο σε σχέση με την αξία υποδηλώνει περιορισμό της κατανάλωσης, γεγονός που μπορεί να συνδέεται τόσο με την ωρίμανση της κατηγορίας όσο και με τη σχετική τιμή των προϊόντων, η οποία ενδέχεται να λειτουργεί αποτρεπτικά για ευρύτερη διείσδυση.

Οι κατηγορίες

Η κατηγορία των φυτικών ροφημάτων, που αποτελεί τον πυρήνα της plant-based αγοράς, συνεχίζει να κατέχει το μεγαλύτερο μερίδιο σε αξία και όγκο, ωστόσο το 2025 καταγράφει πτωτική πορεία για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά.

Συγκεκριμένα, οι πωλήσεις διαμορφώθηκαν στα 35,53 εκατ. ευρώ, έναντι 36,91 εκατ. ευρώ το 2024 και 39,58 εκατ. ευρώ το 2023, σημειώνοντας μείωση 3,7%. Αντίστοιχα, σε επίπεδο όγκου, οι πωλήσεις υποχώρησαν στα 14,11 εκατ. μονάδες από 14,76 εκατ. το 2024 και 14,97 εκατ. το 2023, καταγράφοντας πτώση 4,4%.

Η εξέλιξη αυτή έχει καθοριστική σημασία για τη συνολική αγορά, καθώς η συγκεκριμένη κατηγορία λειτουργεί ως βασικός μοχλός μεγέθους. Η ταυτόχρονη μείωση σε αξία και όγκο υποδηλώνει κάμψη της κατανάλωσης και όχι απλώς επίδραση τιμών, ενώ η συνεχιζόμενη πτώση σε βάθος τριετίας ενισχύει την εικόνα ωρίμανσης της κατηγορίας.

Ισχυρή ανάπτυξη στις επιμέρους plant-based κατηγορίες

Παρά την πτώση της βασικής κατηγορίας, η συνολική εικόνα της αγοράς δεν είναι αρνητική, καθώς μια σειρά από επιμέρους κατηγορίες παρουσιάζουν έντονα ανοδική πορεία.

Στην κατηγορία συνολικά οι πωλήσεις το 2025, ανήλθαν στα 7,22 εκατ. ευρώ, από 5,18 εκατ. ευρώ το 2024 και 4,38 εκατ. ευρώ το 2023, καταγράφοντας αύξηση 39,4%. Σε επίπεδο όγκου, η άνοδος είναι ακόμη μεγαλύτερη, στο 44,4%, με τις πωλήσεις να φτάνουν τα 3,02 εκατ. μονάδες.

Η επίδοση αυτή δείχνει ότι η αγορά διευρύνεται πέρα από τα παραδοσιακά προϊόντα, με νέες ή σύνθετες plant-based προτάσεις να κερδίζουν έδαφος.

Ενίσχυση της κατανάλωσης σε επιδόρπια και κρέμες

Τα φυτικά επιδόρπια αποτελούν μία από τις πιο δυναμικές κατηγορίες. Η αξία των πωλήσεων ανήλθε στα 6,25 εκατ. ευρώ το 2025, από 4,94 εκατ. ευρώ το 2024, καταγράφοντας αύξηση 26,6%. Σε όγκο, οι πωλήσεις έφτασαν τις 877 χιλ. μονάδες, σημειώνοντας άνοδο 30,6%.

Η ταυτόχρονη αύξηση αξίας και όγκου υποδηλώνει πραγματική ενίσχυση της κατανάλωσης και σταδιακή εδραίωση της κατηγορίας στο καταναλωτικό καλάθι.

Αντίστοιχα, οι φυτικές κρέμες παρουσιάζουν σταθερή ανάπτυξη, με τις πωλήσεις να φτάνουν τα 5,52 εκατ. ευρώ (+14,0%) και τον όγκο να αυξάνεται κατά 13,4% στις 1,13 εκατ. μονάδες. Η ισορροπημένη αυτή άνοδος υποδεικνύει βιώσιμη ανάπτυξη που δεν βασίζεται σε τιμολογιακές μεταβολές.

Εκρηκτική άνοδος στο plant-based παγωτό

Η κατηγορία του plant-based παγωτού εμφανίζει τη μεγαλύτερη ποσοστιαία ανάπτυξη, αν και από χαμηλή βάση.

Το 2025, οι πωλήσεις ανήλθαν στα 735 χιλ. ευρώ, από 315 χιλ. ευρώ το 2024, σημειώνοντας αύξηση 133,4%. Σε όγκο, η άνοδος διαμορφώθηκε στο 94,1%, με τις πωλήσεις να φτάνουν τις 68,6 χιλ. μονάδες.

Η εξέλιξη αυτή υποδηλώνει ταχεία διείσδυση της κατηγορίας και αυξανόμενο ενδιαφέρον των καταναλωτών για plant-based επιλογές σε κατηγορίες που συνδέονται με απόλαυση και περιστασιακή κατανάλωση.

Σταθερή ανάπτυξη σε προϊόντα καθημερινής χρήσης

Η κατηγορία coffee cup plant based καταγράφει επίσης θετική πορεία, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική προϊόντων που εντάσσονται εύκολα στην καθημερινότητα.

Οι πωλήσεις αυξήθηκαν στα 2,99 εκατ. ευρώ το 2025 (+11,5%), ενώ σε όγκο έφτασαν τις 546 χιλ. μονάδες (+12,7%). Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι τα convenience προϊόντα συνεχίζουν να ενισχύονται, αποτελώντας σταθερό πυλώνα ανάπτυξης.

Πιέσεις στο plant-based τυρί

Αντίθετα, η κατηγορία του plant-based τυριού εμφανίζει πτωτική τάση. Το 2025, η αξία των πωλήσεων διαμορφώθηκε στα 4,94 εκατ. ευρώ, μειωμένη κατά 3,8% σε σχέση με το 2024.

Σε επίπεδο όγκου, η πτώση είναι εντονότερη (-7,5%), με τις πωλήσεις να υποχωρούν στις 497 χιλ. μονάδες. Η διαφορά μεταξύ αξίας και όγκου υποδηλώνει ουσιαστική κάμψη της ζήτησης, γεγονός που ενδέχεται να συνδέεται με την ωρίμανση της κατηγορίας ή περιορισμένη διαφοροποίηση προϊόντων.

Μεταβολές στις βασικές πρώτες ύλες

Η ανάλυση ανά πρώτη ύλη αποκαλύπτει περαιτέρω διαφοροποιήσεις στο εσωτερικό της αγοράς.

Το αμύγδαλο παραμένει η μεγαλύτερη κατηγορία, ωστόσο συνεχίζει να υποχωρεί. Οι πωλήσεις διαμορφώθηκαν στα 22,40 εκατ. ευρώ (-6,7%), ενώ σε όγκο μειώθηκαν κατά 5,5%. Παρά το μέγεθός του, χάνει σταδιακά δυναμική.

Αντίθετα, η σόγια καταγράφει ισχυρή ανάπτυξη, με αύξηση 23,5% σε αξία και 13,4% σε όγκο, φτάνοντας τα 14,36 εκατ. ευρώ. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τη θέση της ως βασικής πρώτης ύλης στην αγορά.

Η βρώμη (-4,6% σε αξία, -6,6% σε όγκο), η καρύδα (-6,2% και -10,6% αντίστοιχα) και το ρύζι (-9,8% σε αξία και -15,4% σε όγκο) κινούνται πτωτικά, υποδηλώνοντας μετατόπιση της ζήτησης μεταξύ των διαφορετικών plant-based βάσεων.

Αγορά σε φάση μετάβασης και ανακατανομής

Συνολικά, τα στοιχεία της Circana για το 2025 αναδεικνύουν μια αγορά plant-based που δεν αναπτύσσεται πλέον οριζόντια. Η υποχώρηση της μεγαλύτερης κατηγορίας περιορίζει τη συνολική δυναμική, ωστόσο η ισχυρή ανάπτυξη σε επιμέρους segments αναδεικνύει μια σαφή ανακατανομή της ζήτησης.

Η εικόνα παραπέμπει σε φάση μετάβασης, όπου η ανάπτυξη δεν προέρχεται πλέον από τη μαζική διείσδυση των φυτικών ροφημάτων, αλλά από τη διεύρυνση της κατηγορίας σε νέες χρήσεις και προϊόντα.

Με άλλα λόγια, το 2025 αποτελεί έτος εσωτερικής αναδιάρθρωσης για την αγορά plant-based στα ελληνικά super market, με τους ρυθμούς ανάπτυξης να διαφοροποιούνται σημαντικά ανά κατηγορία και τη συνολική αγορά να εισέρχεται σε πιο ώριμη φάση εξέλιξης.