ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΤΟΥ NEWS 24/7 ΣΤΗ ΣΒΕΡΝΙΤΣΑ: “Ο ΤΟΠΟΣ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΟΣ ΜΑΣ”

Τα χιλιόμετρα από τα Τίρανα μέχρι τη Σβέρνιτσα δεν είναι πολλά, ωστόσο το οδικό δίκτυο δεν προσφέρει τη δυνατότητα αυτή η απόσταση να καλυφθεί γρήγορα. Λόγω και μιας άλλης υποχρέωσης, φτάσαμε τελικά στη Νάρτα και τη Σβέρνιτσα το απόγευμα, ενώ είχαμε ξεκινήσει από την πρωτεύουσα της Αλβανίας το πρωί.

Η πρώτη μας στάση ήταν περίπου υποχρεωτική. Σταματήσαμε σ’ ένα εστιατόριο στη Νάρτα για να ξεγελάσουμε λίγο την πείνα μας πριν μπούμε στην τελική ευθεία του ρεπορτάζ. Ο ιδιοκτήτης, ελληνικής καταγωγής μας υποδέχθηκε με τα ζεστά, σχεδόν αψεγάδιαστα ελληνικά του. Ήταν φανερό όμως, ότι είχε κάποιους δισταγμούς να μιλήσει για την υπόθεση της επένδυσης Κούσνερ-Τραμπ και των επεισοδίων που είχαν λάβει χώρα πριν από μερικές ημέρες.

Μετά από μία σχετική επιμονή, ο άνθρωπος ανοίχθηκε ελαφρώς: “Τι να σας πω παιδιά, εγώ είμαι υπέρ της επένδυσης. Τέτοιου είδους κινήσεις θα βοηθήσουν την περιοχή μας, θα ανοίξουν τις δουλειές. Όλα όσα έγιναν βέβαια δεν είναι καθόλου ωραία. Και φέρνουν αυτό που στα ελληνικά το λέτε…”. Ψάχνει τη λέξη, τελικά καταλήγει στο αλβανικό “ντισταμπιλιτέ”, αποσταθεροποίηση δηλαδή.

Μας είπε δε και το άλλο: “Μεγάλος στόχος αυτής της χώρας είναι να μπει στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Έτσι όμως θα μπει; Να μην ξέρουμε σε ποιον ανήκει η γη και να γίνονται αυτές οι φασαρίες. Δεν θα μπούμε έτσι”. Κάπου εκεί μας αποχαιρέτησε – μ’ ένα εξαιρετικό σορμπέ λεμόνι – και εμείς πήραμε το αυτοκίνητο για να βγούμε στη Σβέρνιτσα.

“Δεν θα τολμήσουν”

Προχωρημένο απόγευμα πια, το χωριό έδειχνε να ξεκουράζεται. Παρκάραμε πρόχειρα απέναντι από το μίνι-μάρκετ. Ένας κύριος μάς είπε ότι πρέπει να πάρουμε το αυτοκίνητο. «Έλληνες δημοσιογράφοι είμαστε, δώσε μας ένα λεπτό» του είπαμε. Αμέσως μάς πλησίασε.

Ο κύριος Μιχάλης τα μιλάει τα ελληνικά. Όχι πολύ καλά αλλά συνεννοείσαι άνετα μαζί του. Δούλεψε στην Ελλάδα περισσότερα από 35 χρόνια ως οικοδόμος και τώρα απολαμβάνει τη σύνταξή του στη Σβέρνιτσα. Τα παιδιά του μένουν μόνιμα στην Ελλάδα.

Ήξερε τι αναζητούσαμε. Οι πρόλογοι μαζί του ήταν περιττοί: «Αυτοί θέλουν να τα αρπάξουν όλα και τα πουλήσουν. Στην Αυλώνα το ίδιο έχουν κάνει. Και μέχρι τους Σαράντα. Τα έχουν πάρει όλα». Τον ρωτάμε τι θα γίνει αν επιστρέψουν και ξαναφράξουν την επίμαχη περιοχή. “Αυτό δεν πρόκειται να γίνει, ξέχασέ το.Δεν θα μας ξεγελάσουν με πλαστά χαρτιά από το 1997. Δεν θα τολμήσουν. Να ‘ρθείτε ξανά όποτε θέλετε, εγώ θα σας φιλοξενήσω”.

Φαινόταν αποφασισμένος. Ο Μιχάλης ανήκει σ’ αυτού του τύπου τους ανθρώπους που ότι λένε, το εννοούν. Τέλος πάντων, τον αφήσαμε και κατευνθήκαμε προς την εκκλησία του χωριού για να συναντήσουμε τον Μινέλα, άλλον ένα ελληνικής καταγωγής κάτοικο της Σβέρνιτσα. Από τα χέρια του είχαν περάσει όλα τα διεθνή δίκτυα που έφτασαν στο χωριό τις τελευταίες ημέρες – και δεν ήταν λίγα.

Μας περίμενε έξω από την εκκλησία με το κινητό στο χέρι. «Στα επεισόδια είπα στους νέους να καθίσουν πίσω. Μπροστά ήμασταν οι γέροντες. Ένα παιδί όμως βγήκε μπροστά και το τράβηξαν οι άνθρωποι ασφαλείας εκεί όπως είδατε στην τηλεόραση. Την έβγαλαν την περίφραξη. Την έβγαλε το ίδιο το κράτος. Αλλά αυτός είναι πόλεμος που κρατά χρόνια, από την εποχή του Χότζα κιόλας”.

“Εδώ” συνεχίζει “δεν πρόκειται να βάλουν τίποτα. Στο χωριό μας; Τίποτα. Σ’ αυτές τις εκτάσεις με μεγάλωσε ο πατέρας μου και ο παππούς μου. Ούτε με αποζημίωση. Να μην πάω εγώ το εγγόνι μου για μπανάκι εκεί; Όχι, δεν μπορεί να γίνει. Ο τόπος είναι δικός μας”.

Η συζήτηση διακόπτεται από ένα ζευγάρι τουριστών που ζητούν βοήθεια για να βρουν ένα εστιατόριο του χωριού. Είναι ένας Παλαιστίνιος και η γυναίκα του από τη Συρία. Απόδειξη ότι ο τόπος έχει γίνει τουριστικό θέρετρο, η φήμη του οποίου έχει ξεπεράσει τα μικρά σύνορα της Αλβανίας.

Συνεχίζει ο συνομιλητής μας: «Ούτε Τούρκος πάτησε εδώ ούτε κανείς. Δεν το αφήνουμε το χωριό. Είμαστε ορκισμένοι. Ο Ράμα πρέπει να παραιτηθεί. Καλά τα λένε τα παιδιά στα Τίρανα. Δεν μπορεί να κουμαντάρει την Αλβανία».

Εν τω μεταξύ, εμφανίστηκε ξανά ο Μιχάλης με το αυτοκίνητό του. «Εγώ θα σας πάω στην έκταση» είπε. ‘Οπερ και εγένετο. Ακολουθούσαμε από πίσω. Εκ πρώτης όψεως η περιοχή, μία λιμνοθάλασσα με πουλιά και έντομα, δεν έμοιαζε ειδυλλιακή, «κατάλληλη» για μία επένδυση της τάξης των 4 δις ευρώ. Μπήκαμε σ’ έναν χωματόδρομο, άγριο είναι η αλήθεια, οι αναρτήσεις των αυτοκινήτων δοκιμάζονταν σε ακραίες συνθήκες. Βλέπαμε αυτοκίνητα μεγάλου κυβισμού να έρχονται από την αντίθετη πλευρά. Άρα, μάλλον υπάρχει κάποιο κρυμμένο διαμάντι εδώ, σκεφτήκαμε.

Μετά από λίγα δευτερόλεπτα το τοπίο μάς αποκαλύφθηκε σε όλο το καταπληκτικό του μεγαλείο. Μπροστά η θάλασσα, σε ήπιο κυματισμό και με τον ήλιο να βυθίζεται σιγά-σιγά μέσα της. Οι τελευταίες παρέες απολάμβαναν το ηλιοβασίλεμα. Πίσω η λιμνοθάλασσα. Μία μαγική ζεύξη της φύσης σ’ ένα περιβάλλον παρθένο. Βγήκαμε από τα αυτοκίνητά μας τα οποία είχαν σκονιστεί για τα καλά.

Ο κύριος Μιχάλης ανέλαβε να μας εξηγήσει: «Περιμένουμε να δούμε τι θα γίνει. Ή θα μείνουμε εμείς ή θα μείνουν αυτοί. Πουλούν κτήματα που δεν είναι δικά τους. Θέλουν να πάρουν και τα σπίτια. Εμείς εδώ γεννηθήκαμε και εδώ θα πεθάνουμε. Αυτό μόνο ζητάμε. Δεν μπορεί να μπει κανείς εδώ».

Πίσω ακριβώς από τον κ. Μιχάλη “απλώνεται” η περιβόητη έκταση στην οποία είχε τοποθετηθεί πλέγμα. Τα σημάδια από τους πασσάλους υπάρχουν ακόμα στο έδαφος. Η έκταση βρίσκεται μία ανάσα από τη θάλασσα, είναι ένα “φιλέτο” εκπληκτικής αξίας. Αλλά ως γνωστόν, η περιοχή είναι περιβαλλοντικά προστατευόμενη, σπάνιος υγροβιότοπος για πουλιά και άλλα πλάσματα. Δεν μπορείς να χτίσεις εκεί χωρίς να καταστρέψεις το οικοσύστημα – είναι απολύτως αδύνατον.

Ο ήλιος πια είχε χαθεί μέσα στη θάλασσα και τα χρώματα ήταν πλέον εκπληκτικά. Ίσως από αυτά να μαγεύτηκε το ζεύγος Κούσνερ-Τραμπ όταν πρωτοξεναγήθηκε εκεί περίπου πριν από τέσσερα χρόνια. Ίσως πάλι απλά να μυρίστηκαν χρήμα, σ’ ένα τόπο “αναξιοποίητο” όπως θα έλεγε κανείς στη γλώσσα της αγοράς. Στη γλώσσα των υπόλοιπων ανθρώπων όμως, και αυτών που διαδηλώνουν στα Τίρανα, το νόημα συμπυκνώνεται στη φράση «η Αλβανία δεν είναι για πούλημα».

To ταξίδι, τελικώς, άξιζε…