ΓΙΑΤΙ ΚΑΠΟΙΑ ΣΗΜΕΙΑ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΑΖΕΥΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΗ ΣΚΟΝΗ

Με τα χρόνια, πολλοί και πολλές από εμάς έχουμε παρατηρήσει ότι ορισμένα σημεία του σπιτιού φαίνεται να γεμίζουν σκόνη πολύ πιο γρήγορα από άλλα. Ένα ράφι, για παράδειγμα, μπορεί να καθαριστεί σήμερα και λίγες μέρες αργότερα να μοιάζει σαν να μην το άγγιξε κανείς. Τι συμβαίνει όμως στην πραγματικότητα; Υπάρχει επιστημονική εξήγηση και, κυρίως, μπορούμε να κάνουμε κάτι γι’ αυτό πέρα από το να ξεσκονίζουμε διαρκώς;

Δεν είναι ιδέα μας, λέει η Nisa Salim στον Guardian, μηχανικός υλικών και αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Swinburne University of Technology. Παρότι η θέση ενός αντικειμένου μέσα στο σπίτι και η ποσότητα των αιωρούμενων σωματιδίων στην ατμόσφαιρα παίζουν ρόλο, ορισμένες επιφάνειες είναι πράγματι καλύτερες στο να συγκρατούν τη σκόνη.

Πώς κολλάει η σκόνη στις επιφάνειες;

Τα μεγαλύτερα σωματίδια κατακάθονται λόγω της βαρύτητας. Τα μικρότερα, όμως, επηρεάζονται από τις δυνάμεις van der Waals – ασθενείς μοριακές έλξεις που γίνονται ισχυρότερες όσο αυξάνεται η επιφάνεια επαφής ανάμεσα σε ένα σωματίδιο και μια επιφάνεια, εξηγεί η Salim.

Τα τραχιά και πορώδη υλικά έχουν περισσότερα σημεία επαφής, προσφέροντας στη σκόνη περισσότερες ευκαιρίες να κολλήσει.

Το ράφι μπορεί να μη μοιάζει τραχύ στην αφή, όμως η Salim εξηγεί ότι «ακόμη κι αν μια επιφάνεια φαίνεται λεία με γυμνό μάτι, σε μικροσκοπικό επίπεδο μπορεί να περιέχει μικροσκοπικές κορυφές, κοιλότητες και ατέλειες που παγιδεύουν τα σωματίδια».

Είναι πραγματικά κάποιες επιφάνειες «μαγνήτες σκόνης»;

Η έκφραση «μαγνήτης σκόνης» δεν είναι εντελώς μεταφορική. Ορισμένες επιφάνειες προσελκύουν κυριολεκτικά τη σκόνη μέσω ηλεκτροστατικών δυνάμεων, οι οποίες μοιάζουν με τη μαγνητική έλξη.

Όταν δύο υλικά τρίβονται μεταξύ τους, ηλεκτρόνια μπορούν να μεταφερθούν από το ένα στο άλλο, με αποτέλεσμα οι επιφάνειες να αποκτούν ηλεκτρικό φορτίο. Επειδή πολλά σωματίδια σκόνης φέρουν επίσης φορτίο, συχνά έλκονται από αυτές τις επιφάνειες.

Το ακρυλικό, το PVC, ο πολυεστέρας και το πολυπροπυλένιο είναι κακοί αγωγοί του ηλεκτρισμού, επομένως διατηρούν το ηλεκτρικό φορτίο για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Τα μέταλλα, αντίθετα, αγωγούν καλά τον ηλεκτρισμό, οπότε το φορτίο μεταφέρεται και εξουδετερώνεται γρήγορα.

Χωρίς αυτό το επίμονο στατικό φορτίο που προσελκύει τα λεπτά σωματίδια, οι μεταλλικές επιφάνειες συγκεντρώνουν λιγότερη ηλεκτροστατικά φορτισμένη σκόνη.

Γιατί το σπίτι φαίνεται πιο σκονισμένο κάποιες εποχές;

Δεν είναι επίσης περίεργο αν το σπίτι σας φαίνεται ασυνήθιστα σκονισμένο σε ορισμένες περιόδους του χρόνου.

«Η υγρασία ή τα μόρια νερού στον αέρα βοηθούν τα ηλεκτρικά φορτία να διαχέονται από τις επιφάνειες», λέει η Salim.

Κατά τους πιο κρύους και ξηρούς μήνες, αλλά και σε χώρους που κλιματίζονται, υπάρχει λιγότερη υγρασία για να εξουδετερώσει τα ηλεκτροστατικά φορτία. Έτσι, η σκόνη κολλάει πιο επίμονα στις επιφάνειες.

Πώς μοιάζει ένα σπίτι με λιγότερη σκόνη;

Ο Richard Misso, interior designer και creative director της Stylesmiths, λέει ότι αφιερώνει αρκετό χρόνο σκεπτόμενος τη σκόνη.

Οι πελάτες του θέλουν σπίτια όμορφα αλλά και εύκολα στη συντήρηση. Γι’ αυτό και τους αποθαρρύνει από σκούρα δάπεδα, γυάλινες επιφάνειες, ανοιχτά ράφια, υπερβολική διακόσμηση και περίπλοκες ξυλουργικές κατασκευές.

Σύμφωνα με τον ίδιο, παρότι οι γυαλιστερές επιφάνειες συγκεντρώνουν ελαφρώς λιγότερη σκόνη, τα ματ φινιρίσματα είναι συχνά πιο εύκολα στη συντήρηση, επειδή κάνουν τη σκόνη λιγότερο ορατή όταν αυτή αναπόφευκτα καταλήγει πάνω τους.

Ο Misso αναφέρει ως παράδειγμα το Gentle House στη Μελβούρνη, ένα σπίτι στο Brunswick που σχεδιάστηκε από την εταιρεία του. Η κατοικία διαθέτει μια «ήρεμη, λιτή» αισθητική, βασισμένη σε υλικά όπως το ξύλο, το τούβλο και η πέτρα, αντί για διακοσμητικά στοιχεία που απαιτούν συχνό καθάρισμα.

Τελικά, ο ευκολότερος τρόπος για να έχει κανείς ένα σπίτι με λιγότερη σκόνη είναι απλός: να σχεδιάσει εξαρχής λιγότερα σημεία στα οποία μπορεί να συσσωρευτεί.