ΓΙΑΤΙ ΣΤΑ ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΠΛΗΡΩΝΟΥΝ ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΠΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΔΙΝΟΝΤΑΙ ΔΩΡΕΑΝ
Τα βιβλία είναι ίδια σε όλα τα σχολεία. Στα δημόσια όμως, διατίθενται δωρεάν, ενώ στα ιδιωτικά τα πληρώνουν.
Τα βιβλία, τα τετράδια εργασιών και τα βιβλία των εκπαιδευτικών κάθε τάξης της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης είναι τα ίδια, είτε ένας μαθητής φοιτά σε ιδιωτικό, είτε σε δημόσιο.
Παρ’ όλα αυτά, οι μαθητές των ιδιωτικών σχολείων πληρώνουν τα επίσημα κρατικά συγγράμματα του υπουργείου Παιδείας.
Γιατί;
Πόσο στοιχίζουν τα δωρεάν βιβλία του δημοσίου
Τα βιβλία που δίνονται δωρεάν στα δημόσια σχολεία, έχουν κόστος δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ κάθε χρόνο.
Από το 2023 έως το 2029 ο ετήσιος προϋπολογισμός για την αλλαγή “αναλυτικών προγραμμάτων σπουδών” (αμοιβές συγγραφικών ομάδων, αξιολογήσεις και διαγωνισμοί) φτάνει στα 30.965.142,80 ευρώ.
Κάποιος γράφει τα βιβλία και κάποιος τα αξιολογεί πριν την εκτύπωση. Αυτή η διαδικασία αρχίζει με το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής να προκηρύσσει τους διαγωνισμούς συγγραφής. Έτσι προκύπτει ο ανάδοχος που αποζημιώνεται, με τη συγγραφική του ομάδα να “πιάνει” δουλειά.
Το μεγαλύτερο μέρος ωστόσο, της συνολικής δαπάνης, αφορά την προμήθεια χαρτιού, την εκτύπωση, τη βιβλιοδεσία και τη διανομή σε όλα τα σχολεία της επικράτειας.
Εκτιμάται μεταξύ 25-30 εκατ. ευρώ κάθε χρόνο, με τη μεγάλης κλίμακας παραγωγή να “ρίχνει” δηλαδή, το κόστος ανά βιβλίο: είναι από 1 έως 4,50 ευρώ ανά αντίτυπο, τιμές που διατίθενται στα ιδιωτικά σχολεία και τα βιβλιοπωλεία.
Την ευθύνη για όλα αυτά την έχει, τα τελευταία 15 χρόνια, το Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών και Εκδόσεων “Διόφαντος”.
Είναι φορέας που υπάγεται στο υπουργείο Παιδείας, σύμφωνα με το νόμο 3966/11.
Παράγει 30.000.000 αντίτυπα συνολικά 2.000 τίτλων βιβλίου ετησίως, τα οποία μοιράζονται σε 9 χιλιάδες σχολικές μονάδες της Ελλάδας και 700 μονάδες εκπαίδευσης του εξωτερικού.
Υπάρχει επιπλέον κόστος για την “έκδοση” των βιβλίων σε διαδραστική (ψηφιακή) μορφή και τη μετατροπή σε σύστημα Braille ή ειδικά προσβάσιμων μορφών, για μαθητές με αναπηρίες ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.
Αν αναρωτιέσαι γιατί αλλάζουν σπάνια τα βιβλία, ο λόγος είναι το τεράστιο κόστος της καθολικής αλλαγής. Κυμαίνεται από 15 έως 30 εκατομμύρια ευρώ και συνήθως συγχρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκούς πόρους -ΕΣΠΑ.
Οι νόμοι που διαχωρίζουν τα δωρεάν βιβλία από τα ιδιωτικά σχολεία
Στο Σύνταγμα της Ελλάδας (άρθρο 16, παρ 4) αναφέρεται η θεμελιώδης αρχή που ορίζει πως “όλοι οι Έλληνες έχουν δικαίωμα δωρεάν παιδείας, σε όλες τις βαθμίδες της, στα κρατικά εκπαιδευτήρια”.
Έτσι, η δωρεάν παιδεία και άρα τα δωρεάν βιβλία συνδέεται αποκλειστικά με τα δημόσια σχολεία. Ο νομοθέτης θεωρεί πως όταν μια οικογένεια επιλέγει για το παιδί της ένα ιδιωτικό σχολείο, εξαιρείται συνολικά από τις δωρεάν παροχές.
Επιπροσθέτως, στο νόμο 1566/1985 (Δομή & Λειτουργία Της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης), στο άρθρο 2, παράγραφος 6 & 7, ορίζεται ρητά ότι η εκπαίδευση παρέχεται δωρεάν από το κράτος και ότι τα διδακτικά βιβλία χορηγούνται χωρίς επιβάρυνση στους μαθητές των δημόσιων σχολείων.
Στο δε, νόμο 682/1977 (Περί Ιδιωτικών Σχολείων) αναφέρεται ότι τα ιδιωτικά σχολεία υποχρεούνται να ακολουθούν το επίσημο αναλυτικό πρόγραμμα του υπουργείου Παιδείας και να χρησιμοποιούν τα ίδια εγκεκριμένα βιβλία -τα οποία δεν δικαιούνται δωρεάν. Προβλέπεται ωστόσο, να τα εξασφαλίζουν οι γονείς “χωρίς δικαίωμα μεταπώλησης με κέρδος”.
Εν τω μεταξύ, στον ίδιο νόμο δίνεται η δυνατότητα στα ιδιωτικά σχολεία να εμπλουτίζουν το μάθημα με δικό τους παράλληλο υλικό “εφόσον δεν παραβιάζεται το επίσημο ωρολόγιο πρόγραμμα”.
Έτσι, τα περισσότερα ιδιωτικά σχολεία εκδίδουν δικά τους βιβλία για τους μαθητές και φέρουν όρους όπως “βοηθήματα” ή “φυλλάδια ασκήσεων” ή “συμπληρωματικό εκπαιδευτικό υλικό”.
