Ελληνική βιομηχανία: Το επενδυτικό έλλειμμα και οι ευκαιρίες για ισχύ και ασφάλεια

Η ενίσχυση και η αναβάθμιση της ελληνικής βιομηχανίας αναδεικνύονται σε καθοριστικό παράγοντα για τη διαμόρφωση ενός νέου αναπτυξιακού προτύπου, με υψηλότερη παραγωγικότητα, μεγαλύτερη εξωστρέφεια και ισχυρότερη ανθεκτικότητα απέναντι στις διεθνείς οικονομικές και γεωπολιτικές ανακατατάξεις.

Η ανάγκη μετάβασης σε μια οικονομία που θα στηρίζεται περισσότερο στην παραγωγή, στις επενδύσεις, στην τεχνολογία και στη δημιουργία προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας βρέθηκε στο επίκεντρο της εκδήλωσης «Ελληνική Βιομηχανία: Χθες, σήμερα, αύριο», που διοργάνωσαν στην Αθήνα το ΙΟΒΕ, η Ελληνική Παραγωγή και το Μορφωτικό Ίδρυμα της Εθνικής Τράπεζας.

Το κεντρικό μήνυμα της συζήτησης ήταν ότι η χώρα διαθέτει σημαντικές παραγωγικές δυνατότητες, οι οποίες μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για μια πιο ισχυρή και ανταγωνιστική οικονομία.

Σε αυτή την κατεύθυνση, ο πρόεδρος της Viohalco και της Ελληνικής Παραγωγής, Μιχάλης Στασινόπουλος, έθεσε ως βασική προτεραιότητα έναν γενναίο επαναπροσδιορισμό των παραγωγικών επιλογών της χώρας, προκειμένου να επιταχυνθεί η σύγκλιση με την Ευρώπη.

«Η Ελλάδα δεν ξεκινά από μηδενική βάση»

Όπως επισήμανε ο Μιχάλης Στασινόπουλος, παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, η ουσιαστική σύγκλιση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ιδίως σε επίπεδο απόλυτων οικονομικών μεγεθών, απαιτεί μια διαφορετική προσέγγιση στις αναπτυξιακές προτεραιότητες της εθνικής οικονομίας.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η Ελλάδα δεν ξεκινά από μηδενική βάση, καθώς διαθέτει σημαντική βιομηχανική παρακαταθήκη, τεχνογνωσία, εμπειρία, καθώς και επιχειρήσεις που έχουν καταφέρει να διακριθούν σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.

«Έχουμε μια παρακαταθήκη που δείχνει πως όταν θέλουμε μπορούμε. Έχουμε εμπειρία και τεχνογνωσία, μικρούς και μεγάλους πρωταθλητές και ευρωπαϊκούς πρωταθλητές θα έλεγα. Έχουμε το δυναμικό για κάτι τέτοιο. Μπορούμε να τα καταφέρουμε στα δύσκολα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Τη στρατηγική διάσταση της βιομηχανικής ανάπτυξης ανέδειξε και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας, τονίζοντας ότι η ενίσχυση της παραγωγικής βάσης δεν αποτελεί μόνο οικονομική επιλογή, αλλά συνδέεται άμεσα με την εθνική ισχύ και ασφάλεια.

Όπως σημείωσε, η ενεργειακή κρίση κατέδειξε τους κινδύνους που δημιουργεί η εξάρτηση από εισαγόμενους πόρους, ενώ η δυνατότητα παραγωγής διεθνώς εμπορεύσιμων αγαθών αποτελεί βασικό στοιχείο οικονομικής αυτοδυναμίας.

Χαρδούβελης: Στο 9,7% η συμμετοχή της μεταποίησης, έναντι 14,2% στην ΕΕ

Στην πρόοδο, αλλά και στην απόσταση που εξακολουθεί να χωρίζει την Ελλάδα από την Ευρώπη, αναφέρθηκε ο πρόεδρος της Εθνικής Τράπεζας, Γκίκας Χαρδούβελης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, η συμμετοχή της μεταποίησης στην ακαθάριστη προστιθέμενη αξία της ελληνικής οικονομίας αυξήθηκε από 7,8% το 2019 σε 9,7% το 2025.

Ωστόσο, παραμένει χαμηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 14,2%, γεγονός που αναδεικνύει τα περιθώρια περαιτέρω ενίσχυσης του κλάδου.

Ως κρίσιμες προϋποθέσεις για την ανάπτυξή του προσδιόρισε το ανταγωνιστικό ενεργειακό κόστος, την επαρκή χρηματοδότηση, τις σύγχρονες υποδομές και τις επενδύσεις στην τεχνολογία.

Υψηλή παραγωγικότητα και πολλαπλασιαστική επίδραση του κλάδου

Τη βαρύτητα της βιομηχανίας για τη συνολική οικονομική δραστηριότητα αποτύπωσε από την πλευρά του ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, Νίκος Βέττας, παρουσιάζοντας στοιχεία που καταδεικνύουν την υψηλή παραγωγικότητα και την πολλαπλασιαστική επίδραση του κλάδου.

Ειδικότερα, η παραγωγικότητα της βιομηχανίας είναι κατά 67% υψηλότερη από τον μέσο όρο της οικονομίας, ενώ κάθε μονάδα προστιθέμενης αξίας που δημιουργείται στον κλάδο παράγει επιπλέον 2,4 μονάδες στην ευρύτερη οικονομία.

Παράλληλα, η βιομηχανία απασχολεί περίπου 501.000 εργαζομένους και συνεισφέρει ετησίως 23 δισ. ευρώ στα δημόσια έσοδα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η συμβολή της μεταποίησης στην απασχόληση και στις εξαγωγές.

Παρότι η Ελλάδα εξακολουθεί να διαθέτει μικρότερο ποσοστό εργαζομένων στη βιομηχανία σε σύγκριση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, από το 2019 καταγράφεται διαφορετική τάση, με ενίσχυση της απασχόλησης στον κλάδο.

Το ζητούμενο, όπως επισημάνθηκε, είναι η δημιουργία περισσότερων θέσεων εργασίας υψηλότερης παραγωγικότητας και καλύτερων αμοιβών.

Θετική είναι επίσης η πορεία των εξαγωγών της μεταποίησης, οι οποίες, εξαιρουμένων των πετρελαιοειδών, έχουν αυξηθεί κατά 1 δισ. ευρώ από το 2022.

Το επενδυτικό κενό και οι προκλήσεις για την ελληνική μεταποίηση

Ωστόσο, η διατήρηση και επιτάχυνση αυτής της δυναμικής προϋποθέτει την αντιμετώπιση διαρθρωτικών αδυναμιών.

Ο Νίκος Βέττας υπογράμμισε ότι το επενδυτικό κενό της μεταποίησης εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για τη διατηρήσιμη αύξηση της παραγωγικότητας.

Παράλληλα, επισήμανε την ανάγκη προσέλκυσης ξένων κεφαλαίων, ενίσχυσης του εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού και ουσιαστικότερης συμμετοχής των ελληνικών επιχειρήσεων στις διεθνείς αλυσίδες αξίας.

Τη σημερινή εικόνα της βιομηχανίας συμπλήρωσε η ιστορική αναδρομή του καθηγητή Κώστα Κωστή, ο οποίος αναφέρθηκε στην περίοδο 1952-1979 ως μια καθοριστική φάση εκβιομηχάνισης και οικονομικού μετασχηματισμού της χώρας.

Αντίθετα, από τη δεκαετία του 1970 άρχισε η σταδιακή υποχώρηση της βιομηχανικής δραστηριότητας, υπό την επίδραση των διεθνών μεταβολών και των εγχώριων προβλημάτων ανταγωνιστικότητας.