Στοϊμενίδης: 19 προτάσεις για εξειδικευμένα μέτρα στην Υγεία και για Ασφάλεια στην Εργασία

Σε συνέχεια των 8 δομικών προτάσεων μας και με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία και Ημέρα Μνήμης Θυμάτων Εργατικών Δυστυχημάτων, σήμερα 28 Απριλίου 2026 και στο πλαίσιο της συγκρότησης ενός συνολικού σχεδίου δράσης για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία, καταθέτουμε 19 προτάσεις για επιμέρους εξειδικευμένα μέτρα και πολιτικές που θα συνέβαλαν στην ανάσχεση του κύματος έκρηξης των απωλειών στους χώρους εργασίας στη χώρα μας.

1.Η πολιτική προτεραιοποίηση του ζητήματος της Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία.

2.Η θέσπιση θεσμικού πλαισίου για τη θερμική καταπόνηση με βάση το ομόφωνο σχέδιο της Επιτροπής του Υπουργείου Εργασίας.

3.Η θέσπιση θεσμικού πλαισίου για την ψυχική υγεία και την αντιμετώπιση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων στην εργασία.

4.Η δημιουργία εθνικού συστήματος καταγραφής των εργατικών ατυχημάτων και των επαγγελματικών ασθενειών σε συνεργασία Κυβέρνησης- Κοινωνικών εταίρων.

5.Αναβάθμιση επικινδυνότητας και αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση δραστηριοτήτων όπως είναι οι αγροτικές, οι μεταφορικές, ο κλάδος της υγείας, της εκπαίδευσης και της δημοσιογραφικής κάλυψης.

6.Ενιαία φόρμα και στοιχεία καταγραφής του εργατικού ατυχήματος για όλες τις Αρχές, ελεγκτικές, ιατρικές, κονωνικοασφαλιστικές κλπ που επιλαμβάνονται του εργατικού ατυχήματος ή δυστυχήματος.

7.Άμεση χορήγηση επιδόματος δυστυχήματος, ατυχήματος ή επαγγελματικής ασθένειας στα θύματα των χώρων εργασίας.

8.Παράλληλα με τον επείγοντα χαρακτήρα της κύρωσης της ΔΣΕ 129 για την Επιθεώρηση Εργασίας στον Αγροτικό Τομέα και λήψης των απαιτούμενων εφαρμοστικών μέτρων, να ανοίξει άμεσα στο Συμβούλιο για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία η συζήτηση για την τήρηση και τον έλεγχο των μέτρων υγείας και ασφάλειας στον αγροτικό τομέα. Στον αγροτικό κλάδο, εντοπίζεται υψηλός αριθμός εργατικών ατυχημάτων και δυστυχημάτων και παραμένουν αδιερεύνητες οι επαγγελματικές ασθένειες. Παράλληλα ζητούμενο αποτελεί η ισότιμη ουσιαστική προστασία των αλλοδαπών εργατών και εργαζομένων υπηκόων τρίτων χωρών, για τους οποίους ο έλεγχος περιορίζεται στον έλεγχο των νομιμοποιητικών τους εγγράφων και όχι στις πραγματικές συνθήκες παροχής της εργασίας τους, που σε αρκετές περιπτώσεις αντιστοιχεί σε καταναγκαστική εργασία.

9.Κατάλληλη προσαρμογή και διαφάνεια του συστήματος κυρώσεων και ποινών για παραβιάσεις των κανόνων υγείας και ασφάλειας – τακτική αξιολόγηση των ποσοτικών και ποιοτικών στοιχείων των ελέγχων – ειδική μέριμνα για την άμεση λήψη μέτρων σε περίπτωση σοβαρής διακινδύνευσης της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων, όπως αναστολή των κρίσιμων δραστηριοτήτων της επιχείρησης έως την αποκατάσταση του πολύ επικίνδυνου ή ανθυγιεινού παράγοντα, ειδικά όταν έχει προηγηθεί ενημέρωση του Τεχνικού Ασφαλείας, του Ιατρού Εργασίας, της Επιτροπής ΥΑΕ.

10.Νομική ρύθμιση της συνευθύνης, εργολάβων- υπεργολάβων. Προστασία των εργαζομένων σε περιπτώσεις (υπ)εργολαβικών αναθέσεων, με αποκλεισμό από διαγωνισμούς και αναθέσεις επιχειρήσεων που αξιολογούνται ως ακατάλληλες λόγω της μη συμμόρφωσης στους κανόνες υγείας και ασφάλειας και του αριθμού εργατικών ατυχημάτων και επαγγελματικών ασθενειών σε αυτές. Ποινές στον Κύριο του έργο όταν αναθέτει έργο σε εργολάβο με αρνητικό ιστορικό σε ζητήματα ΥΑΕ.

11.Η δημιουργία ειδικών τμημάτων πρόληψης, όπου θα περιλαμβάνεται και η ιατρική της εργασίας σε όλα τα νοσοκομεία.

12.Ανάπτυξη εθνικού δημόσιου προγράμματος υποχρεωτικών, περιοδικών προσυμπτωματικών ελέγχων στους χώρους εργασίας.

13.Αύξηση των θέσεων για ειδίκευση στην Ιατρική της Εργασίας με παράλληλη δημιουργία πανεπιστημιακών εδρών.

14.Αναμόρφωση του συστήματος αναγγελίας και καταγραφής των επαγγελματικών ασθενειών και των εργατικών ατυχημάτων καθώς και του συστήματος παρακολούθησης, αξιολόγησης και αξιοποίησης των δεδομένων.

15.Εκπαίδευση και πιστοποίηση κάθε εργαζόμενου και κάθε εργοδότη σε κάθε θέση εργασίας και σε κάθε επιχείρηση.

16.Αυστηρή σύνδεση τήρησης θεμάτων ΥΑΕ με πιστοποίηση λογαριασμών έργων από τις επιβλέπουσες εταιρείες.

17.Εξασφάλιση ελέγχων και ασφαλούς χρήσης Μηχανημάτων Έργου.

18.Συντονισμός και αποσαφήνιση αρμοδιοτήτων Υπουργείου Εργασίας και Υπουργείου Ανάπτυξης ώστε να εκτελούνται οι προληπτικοί έλεγχοι από μεικτά συνεργεία.

19.Η ένταξη του μαθήματος ΥΑΕ στο ωρολόγιο πρόγραμμα από την πρωτοβάθμια έως την τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Το ολοκληρωμένο αυτό πλαίσιο ρυθμίσεων θα καταστήσει τους χώρους εργασίας πιο ασφαλείς με παράλληλη ενίσχυση της προστασίας της υγείας των εργαζομένων. Ο νόμος 5239/2025 αποτέλεσε μία χαμένη ευκαιρία για την υιοθέτησή τους.

Καλούμε την Κυβέρνηση να ανταποκριθεί στην πρόσκλησή μας για διάλογο και για νομοθέτηση των παραπάνω ρυθμίσεων.

Η Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία είναι θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα και προϋπόθεση ευεξίας και βελτίωσης της παραγωγικότητας της εργασίας.

Ο δρ Ανδρέας Στοϊμενίδης, είναι Πρόεδρος Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία, Πρόεδρος ΟΣΕΤΕΕ και Γραμματέας ΥΑΕ ΓΣΕΕ