Ιράν και Σαουδική Αραβία μπαίνουν στον πόλεμο του πετρελαίου

Στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Φεβρουάριο του 2009 υποχώρησε η τιμή του πετρελαίου μετά την πρωτοφανή απόφαση του ΟΠΕΚ να ολοκληρώσει τη σύνοδό του και να εκδώσει κοινό ανακοινωθέν χωρίς καμία αναφορά σε όριο παραγωγής.

Η απουσία ορίου είναι, σύμφωνα με αναλυτές του κλάδου, κάτι που εμφανώς προδίδει την απόλυτη διάσταση απόψεων στους κόλπους του διεθνούς καρτέλ. Έτσι, αργά το βράδυ της Δευτέρας, το αργό ΗΠΑ είχε υποχωρήσει στα 38,02 δολάρια το βαρέλι έχοντας καταγράψει πτώση 3% και το Brent στα 41,13 δολάρια το βαρέλι.

Όπως αναφέρει η Καθημερινή, πηγές του διεθνούς καρτέλ αναφέρουν πως και πάλι κινήθηκε καθ’ υπαγόρευσιν της ντε φάκτο ηγετικής δύναμης, της Σαουδικής Αραβίας, και η πλήρης απουσία στόχου παραγωγής αποτελούσε απάντηση του Ριάντ στις επίμονες πιέσεις του Ιράν. Κι αυτό γιατί η Τεχεράνη έχει καταστήσει σαφές ότι προτίθεται να αυξήσει θεαματικά την παραγωγή της και να ανακτήσει πλήρως τη θέση της στην παγκόσμια αγορά μετά την άρση των εναντίον της κυρώσεων.

Έτσι η παραγωγή του ΟΠΕΚ, που υπερβαίνει πλέον τα 30 εκατ. βαρέλια την ημέρα, έχει προστεθεί στην ήδη πλεονασματική προσφορά “μαύρου χρυσού”, που τώρα υπερβαίνει τη ζήτηση κατά 2 εκατ. βαρέλια την ημέρα. Παράγοντες της αγοράς και επενδυτές προεξοφλούν τώρα πως οι τιμές του “μαύρου χρυσού” θα παραμείνουν σε χαμηλά επίπεδα για μεγάλο χρονικό διάστημα. Αναλυτές της Commerzbank εκτιμούν πως, αν στο μέλλον ανακάμψουν οι τιμές του πετρελαίου, δεν θα είναι αποτέλεσμα της πολιτικής του ΟΠΕΚ, αλλά της αύξησης της ζήτησης ή μιας πτώσης της παραγωγής από χώρες εκτός του διεθνούς καρτέλ.

Πιθανότερες θεωρούν τις μειώσεις από μικρότερες αμερικανικές εταιρείες σχιστολιθικών υδρογονανθράκων εξαιτίας της πτώσης του πετρελαίου.

Σε σχετική ανακοίνωσή τους τονίζουν πως “οι τιμές δεν θα εξαρτώνται στο μέλλον από το αν συμφώνησαν τα μέλη του ΟΠΕΚ να επαναφέρουν την πολιτική του ελέγχου των τιμών”. Όπως επισημαίνει το Reuters, οι επενδυτές αρχίζουν να χάνουν την εμπιστοσύνη τους στη δυνατότητα του ΟΠΕΚ να επηρεάσει τις τιμές. Είναι ενδεικτικό ότι τα προθεσμιακά συμβόλαια αργού για παράδοση τον Δεκέμβριο του 2022 μέχρι τα τέλη Νοεμβρίου βρίσκονταν σε επίπεδα πάνω από τα 60 δολάρια το βαρέλι, αλλά μετά τη σύνοδο του ΟΠΕΚ υποχώρησαν κάτω από αυτό το επίπεδο. Μετά τη σύνοδο του ΟΠΕΚ η Goldman Sachs ανακοίνωσε ότι προβλέπει πως οι τιμές του πετρελαίου θα παραμείνουν “σε χαμηλά επίπεδα για περισσότερο καιρό”, ενώ δεν απέκλεισε την πιθανότητα να υποχωρήσουν ακόμη και στα 20 δολάρια το βαρέλι.

Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι βραχυπρόθεσμα η στάση του ΟΠΕΚ δεν θα έχει επιπτώσεις σε παγκόσμιο επίπεδο. Από τα τέλη του περασμένου έτους, όταν το διεθνές καρτέλ αποφάσισε να μην μειώσει την παραγωγή παρά τη συνεχή διολίσθηση των τιμών του πετρελαίου, στην πράξη οι περισσότερες χώρες – μέλη του παράγουν όσο περισσότερο μπορούν, προκειμένου να διασφαλίσουν το μερίδιο αγοράς τους.

Παράλληλα, το όριο των 30 εκατ. βαρελιών την ημέρα έχει προ πολλού αποδειχθεί συμβολικής φύσης, καθώς στην πράξη οι περισσότερες χώρες το παρακάμπτουν. Αναλυτές του κλάδου εκτιμούν, πάντως, ότι η πλήρης απουσία ορίων για την παραγωγή μάλλον θα εντείνει τις διαμάχες στους κόλπους του ΟΠΕΚ, αποδυναμώνοντας τη θέση του και πιέζοντας πτωτικά τις τιμές.

“Δεν υπάρχει πλέον πλαφόν”, ξεκαθάρισε ο Ιρανός υπουργός Πετρελαίου Μπιτζάν Ζανγκανέχ. “Ο καθένας μπορεί να κάνει ό,τι θέλει”. Καθώς θεωρείται βέβαιο ότι η Τεχεράνη θα “ανοίξει τις στρόφιγγες” μόλις πάρει το πράσινο φως από τη Δύση και η Σαουδική Αραβία που έχει πλεονάζουσα παραγωγική δυναμικότητα, κάνει το ίδιο για να μη χάσει μερίδια από τον μεγάλο ανταγωνιστή της σε όλα τα επίπεδα στη Μέση Ανατολή.

Οι αναλυτές προεξοφλούν ένταση του φαινομένου υπερπροσφοράς στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου, όπου η πλεονάζουσα παραγωγή που δεν απορροφάται εκτιμάται στα 2 εκατ. βαρέλια ημερησίως τουλάχιστον.

Την ίδια ώρα, με το πετρέλαιο να είναι κοντά σε χαμηλά επταετίας, ο Alain Bokobza, επικεφαλής τοποθέτησης assets στη Societe Generale, δήλωσε στο CNBC ότι ο ΟΠΕΚ θα αναγκαστεί να μειώσει την παραγωγή του την επόμενη χρονιά, καθώς οι χαμηλές τιμές επηρεάζουν αρνητικά τις οικονομίες που παράγουν.

Σύμφωνα με τον Bokobza, ο ΟΠΕΚ δεν μειώνει την παραγωγή του και “ταυτόχρονα ματώνει”. “Με το έλλειμμα προϋπολογισμού στο 22% του ΑΕΠ στην Σαουδική Αραβία, δεν μπορεί να αντέξει παραπάνω”, σημειώνει.

“Σε κάποια φάση θα πρέπει να συμφωνήσουν με ορισμένους μεγάλους παραγωγούς του ΟΠΕΚ, όπως το Ιράν και να μειώσουν την παραγωγή. Την ημέρα που θα γίνει, καλύτερα να μην είστε σε  short θέση για το πετρέλαιο”, τόνισε χαρακτηριστικά ο Bokobza. 

Παράλληλα, ο Jonathan Barratt, επικεφαλής επενδυτικής στρατηγικής της Ayers Alliance Securities, επέστησε την προσοχή στους επενδυτές, να μην “σορτάρουν” άλλο το πετρέλαιο. “Θα ήμουν λίγο πιο προσεκτικός σ’ αυτό το σημείο”, σημείωσε

“Το πετρέλαιο σε αυτά τα επίπεδα είναι ευκαιρία. Είναι ευκαιρία για εξαγορές και συγχωνεύσεις, είναι ευκαιρία για να ξαναεπενδύσει κανείς στον κλάδο”, είπε ο Barratt.

(Με πληροφορίες από: Καθημερινή, Reuters, CNBC)