Κομισιόν: Στην κορυφή της ΕΕ η Ελλάδα σε απώλειες ΦΠΑ - Τι πρέπει να γίνει

Ελληνική σημαία και σημαία της Ευρωπαιϊκής Ένωσης κυματίζουν στο κτήριο της Τράπεζας της Ελλάδας
Ελληνική σημαία και σημαία της Ευρωπαιϊκής Ένωσης κυματίζουν στο κτήριο της Τράπεζας της Ελλάδας EUROKINISSI

Aν και το έλλειμμα στην είσπραξη ΦΠΑ συνεχίζει να μειώνεται, οι χώρες της ΕΕ απώλεσαν έσοδα 134 δισ. ευρώ από τον ΦΠΑ το 2019.

Στην κορυφή της λίστας με απώλειες εσόδων από τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας στην ΕΕ κατατάσσει η Κομισιόν την Ελλάδα, με βάση τα στοιχεία που δημοσιοποίησε σήμερα και αναφέρονται στο 2019. Έτσι, η χώρα μας εμφανίζεται να χάνει έσοδα ύψους 5,3 δισ. ευρώ το 2019.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΕ, στην Ελλάδα καταγράφεται μεγάλο έλλειμμα συμμόρφωσης προς τον ΦΠΑ, με τη χώρα να χάνει το 25,8% των εσόδων της στον τομέα, πίσω μόνο από τη Ρουμανία, η οποία απώλεσε το 34,9% των εσόδων της από τον ΦΠΑ.

Σύμφωνα με την Κομισιόν το 2019, τα κράτη μέλη της ΕΕ εκτιμάται ότι απώλεσαν 134 δισ. ευρώ από τον φόρο προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ), σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσίευσε σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε απώλειες εσόδων λόγω απάτης και φοροδιαφυγής στον τομέα του ΦΠΑ, αποφυγής και πρακτικών βελτιστοποίησης του ΦΠΑ, χρεοκοπιών και πτωχεύσεων, καθώς και εσφαλμένων υπολογισμών και διοικητικών σφαλμάτων.

Αν και ορισμένες απώλειες εσόδων είναι αδύνατο να αποφευχθούν, η αποφασιστική δράση και οι στοχευμένες απαντήσεις πολιτικής θα μπορούσαν κάνουν πραγματικά τη διαφορά, ιδίως όσον αφορά τη μη συμμόρφωση.

Η απώλεια εσόδων από τον ΦΠΑ έχει εξαιρετικά αρνητικό αντίκτυπο στις κρατικές δαπάνες για δημόσια αγαθά και υπηρεσίες από τις οποίες εξαρτόμαστε όλες και όλοι, όπως τα σχολεία, τα νοσοκομεία και οι μεταφορές.

Ο χαμένος ΦΠΑ θα μπορούσε επίσης να έχει αποδειχθεί επωφελής, τη στιγμή που τα κράτη μέλη προσπαθούν να καλύψουν το χρέος που προέκυψε κατά την αρχική ανάκαμψη από την πανδημία COVID-19 ή να αυξήσουν τις φιλοδοξίες τους όσον αφορά τη χρηματοδότηση για το κλίμα.

Ο κ. Πάολο Τζεντιλόνι, Επίτροπος Οικονομίας, δήλωσε: «Παρά τη θετική τάση που έχει καταγραφεί τα τελευταία έτη, το έλλειμμα ΦΠΑ εξακολουθεί να προκαλεί σοβαρές ανησυχίες, ιδίως αν λάβουμε υπόψη τις τεράστιες επενδυτικές ανάγκες που πρέπει να καλύψουν τα κράτη μέλη μας τα επόμενα έτη.

Σύμφωνα με τα στοιχεία αυτού του έτους, πρόκειται για απώλειες άνω των 4.000 ευρώ ανά δευτερόλεπτο Πρόκειται για απαράδεκτες απώλειες για τους εθνικούς προϋπολογισμούς, γεγονός που σημαίνει ότι το βάρος της κάλυψης του ελλείμματος πέφτει στους απλούς πολίτες και τις απλές επιχειρήσεις, μέσω άλλων φόρων που καλούνται να πληρώσουν για ζωτικής σημασίας δημόσιες υπηρεσίες.

Πρέπει να καταβάλουμε κοινή προσπάθεια για την καταπολέμηση της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ, ενός σοβαρού εγκλήματος που αφαιρεί χρήματα από την τσέπη των καταναλωτών, υπονομεύει τα συστήματα πρόνοιας και αδειάζει τα κυβερνητικά ταμεία».

Έπειτα από συνεχείς προσπάθειες βελτίωσης της κατάστασης, τόσο σε επίπεδο ΕΕ όσο και σε εθνικό επίπεδο, η σχετικά θετική τάση συνεχίστηκε το 2019 και το συνολικό έλλειμμα ΦΠΑ στα κράτη μέλη της ΕΕ μειώθηκε κατά περίπου 7 δισ. ευρώ σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.

Η ΕΕ έχει ήδη καταβάλει σημαντικές προσπάθειες για τη βελτίωση του τρόπου είσπραξης του ΦΠΑ (βλ. Ερωταπαντήσεις). Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει στηρίξει τα κράτη μέλη για την καλύτερη μεταξύ τους συνεργασία στο δίκτυο «Eurofisc», το οποίο αποτελείται από εθνικούς υπαλλήλους από τα 27 κράτη μέλη και τη Νορβηγία.

Από το 2019, τα μέλη του δικτύου χρησιμοποιούν ενεργά το εργαλείο «Ανάλυση Δικτύων Συναλλαγών» (TNA) που χρηματοδοτείται από την ΕΕ για την ταχεία ανταλλαγή και την από κοινού επεξεργασία δεδομένων ΦΠΑ, και το οποίο τους παρέχει τη δυνατότητα να εντοπίζουν αυτόματα τη διασυνοριακή απάτη στον τομέα του ΦΠΑ σε πολύ πιο πρώιμο στάδιο. Το 2022, η Επιτροπή θα δρομολογήσει επίσης νομοθετικές προτάσεις για τον περαιτέρω εκσυγχρονισμό του συστήματος ΦΠΑ, συμπεριλαμβανομένης της ενίσχυσης του Eurofisc.

Κύρια αποτελέσματα για το 2019

Σε ονομαστικούς όρους, το 2019 το συνολικό έλλειμμα ΦΠΑ της ΕΕ μειώθηκε κατά σχεδόν 6,6 δισ. ευρώ, στα 134 δισ. ευρώ, μείωση που συνιστά σημαντική βελτίωση σε σχέση με το προηγούμενο έτος, κατά το οποίο είχε σημειωθεί μείωση κατά 4,6 δισ. ευρώ. Αν και το συνολικό έλλειμμα ΦΠΑ βελτιώνεται μεταξύ του 2015 και του 2019, παραμένει άγνωστη η πλήρης έκταση των επιπτώσεων της πανδημίας COVID-19 στην καταναλωτική ζήτηση και, κατά συνέπεια, στα έσοδα από τον ΦΠΑ το 2020.

Το 2019, η Ρουμανία κατέγραψε το υψηλότερο εθνικό έλλειμμα συμμόρφωσης προς τον ΦΠΑ, έχοντας απολέσει το 34,9 % των εσόδων της από τον ΦΠΑ το 2019, ακολουθούμενη από την Ελλάδα (25,8 %) και τη Μάλτα (23,5 %). Τα μικρότερα ελλείμματα ΦΠΑ παρατηρήθηκαν στην Κροατία (1,0 %), τη Σουηδία (1,4 %) και την Κύπρο (2,7 %). Σε απόλυτες τιμές, τα υψηλότερα ελλείμματα συμμόρφωσης προς τον ΦΠΑ καταγράφηκαν στην Ιταλία (30,1 δισ. ευρώ), και τη Γερμανία (23,4 δισ. ευρώ).

Κομισιόν: Στην κορυφή της ΕΕ η Ελλάδα σε απώλειες ΦΠΑ - Τι πρέπει να γίνει

Στα περισσότερα κράτη μέλη, η απόλυτη ετήσια μεταβολή του ελλείμματος ΦΠΑ ήταν χαμηλότερη από 2 ποσοστιαίες μονάδες. Συνολικά, το ποσοστό του ελλείμματος ΦΠΑ μειώθηκε σε 18 κράτη μέλη. Εκτός από την Κροατία και την Κύπρο, οι σημαντικότερες μειώσεις του ελλείμματος ΦΠΑ σημειώθηκαν στην Ελλάδα, τη Λιθουανία, τη Βουλγαρία και τη Σλοβακία (μεταξύ –3,2 και -2,2 ποσοστιαίων μονάδων σε αυτές τις τέσσερις χώρες).

Επιτυχίες σημείωσαν επίσης η Σουηδία, η Φινλανδία και η Εσθονία, από διαφορετική άποψη ωστόσο: στις χώρες αυτές, οι φορολογικές αρχές έχουν επιτύχει εδώ και χρόνια να περιορίσουν την απώλεια εσόδων από τον ΦΠΑ σε λιγότερο από το 5 % του οφειλόμενου ΦΠΑ. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις του ελλείμματος ΦΠΑ παρατηρήθηκαν στη Μάλτα (+ 5,4 ποσοστιαίες μονάδες), στη Σλοβενία (+ 3 ποσοστιαίες μονάδες) και στη Ρουμανία (+ 2,3 ποσοστιαίες μονάδες).

Ιστορικό

Το έλλειμμα ΦΠΑ αφορά τόσο την ΕΕ όσο και τα κράτη μέλη, δεδομένου ότι ο ΦΠΑ συμβάλλει σημαντικά τόσο στον προϋπολογισμό της ΕΕ όσο και στους εθνικούς προϋπολογισμούς.

Η μελέτη εφαρμόζει μεθοδολογία «εκ των άνω προς τα κάτω» από την πλευρά της κατανάλωσης, χρησιμοποιώντας στοιχεία των εθνικών λογαριασμών για την εκτίμηση των ελλειμμάτων συμμόρφωσης προς τον ΦΠΑ. Το έλλειμμα ΦΠΑ υπολογίζεται ως η διαφορά μεταξύ του οφειλόμενου ΦΠΑ και των πραγματικών εσόδων από τον ΦΠΑ και, κατά συνέπεια, αναπαριστά την απώλεια εσόδων από τον ΦΠΑ σε σύγκριση με έναν θεωρητικό υπολογισμό του ΦΠΑ.

Το ΚΕΠΕ

Καμπανάκι για τα ζητήματα καταπολέμησης της φοροδιαφυγής, έχει κρούσει και στο τετραμηνιαίο του περιοδικό το Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ)

Όπως αναφέρει το ΚΕΠΕ με αφορμή πρόσφατη Έκθεση του Ευρωκοινοβουλίου η Ελλάδα δυστυχώς να αναδεικνύεται «πρωταθλήτρια» στην ευρωζώνη σε θέματα φοροδιαφυγής.

Με βάση όσα αναφέρει το ΚΕΠΕ, η έκθεση του Ευρωκοινοβουλίου υπολογίζει πως η Ελλάδα χάνει ετησίως έσοδα 6 δισ. ευρώ από τη φοροδιαφυγή. Το ποσό αυτό τη φέρνει πρώτη σε απώλειες ανάμεσα στις χώρες της ευρωζώνης και δεύτερη συνολικά στην ΕΕ, πίσω από τη Ρουμανία.

Σύμφωνα με την έκθεση που επικαλείται το ΚΕΠΕ, τα έσοδα από ΦΠΑ που θα μπορούσε να εισπράξει η χώρα μας το 2020 ήταν 21 δισ. ευρώ. Τα ποσά που κατέληξαν στα κρατικά ταμεία ήταν περίπου 15 δισ. ευρώ, δηλαδή παρατηρείται μία τεράστια απώλεια στα έσοδα από ΦΠΑ 6 δισ. ευρώ ή ποσοστό 28,5%. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σχεδόν 2,5 φορές στα έσοδα από τον ΕΝΦΙΑ.

Πρόκειται για το λεγόμενο «κενό ΦΠΑ» που αποτυπώνει τη διαφορά μεταξύ των προσδοκώμενων και των πραγματικών εισπράξεων από τον ΦΠΑ, και όπως δείχνουν τα στοιχεία, σχεδόν 1 στα 3 ευρώ δεν εισπράττεται, με τη φορολογική συμμόρφωση να διαμορφώνεται στο 68%.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, κανένα από τα κράτη της Ε.Ε. δεν πετυχαίνει το 100% των εισπράξεων του ΦΠΑ.

Ωστόσο, όπως τονίζεται, «η Ελλάδα θα μπορούσε να πετύχει υψηλότερα ποσοστά καθώς, όταν έμπαινε στην ΟΝΕ και μέχρι τους Ολυμπιακούς Αγώνες, τα ποσοστά φορολογικής συμμόρφωσης στο μέτωπο του ΦΠΑ έφθαναν και το 81%.

Εάν από τα 6 δισ. ευρώ που χάνει η χώρα από τις εισπράξεις του ΦΠΑ, εισέπραττε τα 4 δισ. ευρώ, τότε θα άνοιγε ο δρόμος για γενναίες φοροελαφρύνσεις αλλά και για την κατάργηση των φόρων που επιβλήθηκαν στα χρόνια των μνημονίων. Η φοροδιαφυγή στην Ελλάδα ήταν πάντα μεγάλη, όπως και η παραοικονομία.

Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια το ύψος της, ειδικά στο πεδίο του ΦΠΑ, έχει μεγαλώσει. Πιθανόν αυτό να οφείλεται στους υψηλούς συντελεστές αλλά και στη μείωση των εισοδημάτων που ωθούν την αγορά, αλλά και τους ίδιους τους πολίτες, σε «μαύρες συναλλαγές».

Μέτρα

Σημειώνεται ότι η Ένωση Επιχειρήσεων Αλκοολούχων Ποτών (ΕΝΕΑΠ) έχει καταθέσει εδώ και μήνες στο δημόσιο διάλογο μια συνολική πρόταση για το πώς αφενός θα περιοριστεί η φοροδιαφυγή κι αφετέρου θα ενισχυθεί και η ζήτηση σε κρίσιμους κλάδους, όπως η εστίαση. Ουσιαστικά προτείνει οριζόντια μείωση του ΦΠΑ, εντάσσοντας σε αυτή και τα αλκοολούχα ποτά.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, όπως τονίζουν πολλοί παράγοντες τη αγοράς, η μείωση σε βάθος χρόνου των φόρων είναι η μόνη λύση για να τονωθεί η ανταγωνιστικότητα του κλάδου με την επανάκαμψη μιας κάποιας μορφής κανονικότητας

«Η οριζόντια μείωση του ΦΠΑ σε όλη την εστίαση, συμπεριλαμβανομένων των αλκοολούχων ποτών, σε συνδυασμό με το πάγιο αίτημα του κλάδου μας για μείωση και σύγκλιση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα αλκοολούχα ποτά με τον Ευρωπαϊκό μέσο όρο θα ενίσχυαν την καταγεγραμμένη κατανάλωση και αναλογικά τα δημόσια έσοδα με βιώσιμο τρόπο, κερδίζοντας έδαφος από την μη καταγεγραμμένη κατανάλωση αμφιβόλου ποιότητας και ενίοτε ακατάλληλων ποτών» αναφέρει η ΕΝΕΑΠ.

Ακολουθήστε το News247.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ: Κομισιόν, ΦΠΑ, Ευρωπαϊκή Ένωση
SHARE:

24Media Network