Τράπεζες: Το σχέδιο του 2030 – Από τη διαχείριση της κρίσης στη χρηματοδότηση της ανάπτυξης

Η περίοδος κατά την οποία το βασικό ζητούμενο για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα ήταν η επιβίωσή του έχει οριστικά παρέλθει. Το μήνυμα που εξέπεμψαν χθες, από το ίδιο βήμα της γενικής συνέλευσης της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας Κυριάκος Πιερρακάκης και ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας είναι ότι οι ελληνικές τράπεζες εισέρχονται σε μια νέα εποχή, όπου το ζητούμενο δεν είναι πλέον η εξυγίανση των ισολογισμών τους αλλά ο πρωταγωνιστικός τους ρόλος στη μεταμόρφωση της ελληνικής οικονομίας.

Η κυβέρνηση και η κεντρική τράπεζα εμφανίζονται πλήρως ευθυγραμμισμένες ως προς τη στρατηγική κατεύθυνση. Οι τράπεζες καλούνται να αξιοποιήσουν την ισχυρή κεφαλαιακή τους θέση, τη μεγάλη ρευστότητα και τη βελτιωμένη πιστοληπτική τους εικόνα, ώστε να χρηματοδοτήσουν την επόμενη φάση ανάπτυξης της χώρας.

Το μήνυμα Πιερρακάκη: «Η ρευστότητα πρέπει να γίνει ανάπτυξη»

Η πιο χαρακτηριστική αποστροφή της ομιλίας του Κυριάκου Πιερρακάκη ήταν ίσως και η πιο πολιτική. «Στις ελληνικές τράπεζες υπάρχει ρευστότητα που περιμένει να γίνει ανάπτυξη. Δεν το λέω ως μομφή. Αντίθετα, είναι το μέτρο της ευκαιρίας», σημείωσε, δίνοντας ουσιαστικά το στίγμα της κυβερνητικής στρατηγικής.

Ο υπουργός δεν περιορίστηκε σε μια γενική έκκληση για περισσότερες χρηματοδοτήσεις. Περιέγραψε ένα εντελώς διαφορετικό μοντέλο τραπεζικής λειτουργίας. Σύμφωνα με αυτό, οι τράπεζες πρέπει να χρηματοδοτήσουν:

• συγχωνεύσεις και εξαγορές επιχειρήσεων,
• μεγαλύτερα επιχειρηματικά σχήματα με ευρωπαϊκή κλίμακα,
• επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη,
• νέες μορφές χρηματοδότησης πέρα από τον παραδοσιακό τραπεζικό δανεισμό,
• μικρομεσαίες επιχειρήσεις που μπορούν να μεγαλώσουν.

Όπως χαρακτηριστικά είπε, «η υγεία των τραπεζών δεν είναι ο προορισμός αλλά η αφετηρία», υπογραμμίζοντας ότι η μελλοντική κερδοφορία τους θα εξαρτηθεί από την ανάπτυξη της οικονομίας που οι ίδιες θα χρηματοδοτήσουν.

Το νέο ευρωπαϊκό παιχνίδι

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν και οι αναφορές του στην υπό διαμόρφωση νέα ευρωπαϊκή τραπεζική αρχιτεκτονική. Ο Κυριάκος Πιερρακάκης προέβλεψε ότι τα επόμενα χρόνια η Ευρώπη θα οδηγηθεί σε μεγαλύτερες διασυνοριακές συγχωνεύσεις τραπεζών και σε ισχυρότερους πανευρωπαϊκούς ομίλους.

Γι’ αυτό και έθεσε τρεις βασικούς στόχους για τις ελληνικές τράπεζες:

• μεγαλύτερο μέγεθος,
• διεθνή επέκταση στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή,
• ισχυρή παρουσία στην ελληνική αγορά.

Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση θεωρεί ότι οι ελληνικές τράπεζες πρέπει να μετατραπούν σε περιφερειακούς πρωταγωνιστές και όχι να περιοριστούν στον ρόλο του εγχώριου παίκτη.

Στουρνάρας: Οι βάσεις υπάρχουν

Από την πλευρά του, ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος επιβεβαίωσε ότι οι προϋποθέσεις έχουν πλέον δημιουργηθεί. Όπως σημείωσε, οι ελληνικές τράπεζες διατηρούν υψηλή κεφαλαιακή επάρκεια, ισχυρή ρευστότητα, πολύ χαμηλότερο δείκτη μη εξυπηρετούμενων δανείων και σημαντική κερδοφορία.

Παράλληλα, οι τέσσερις συστημικές τράπεζες έχουν πλέον πιστοληπτική αξιολόγηση BBB+, μόλις μία βαθμίδα κάτω από την κατηγορία Α.

Ο ίδιος υπενθύμισε ότι:

• ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων έχει περιοριστεί στο 3,4%,
• η χρηματοδότηση των επιχειρήσεων αυξάνεται με ετήσιο ρυθμό 9,8%,
• η στεγαστική πίστη επανέρχεται σταδιακά,
• οι τράπεζες διαθέτουν ιδιαίτερα ισχυρή βάση καταθέσεων και υψηλούς δείκτες ρευστότητας.

Κατά τον διοικητή της ΤτΕ, η βελτίωση αυτή επιτρέπει πλέον στον κλάδο να περάσει στη δεύτερη φάση, δηλαδή στη διεύρυνση των εργασιών του μέσω συγχωνεύσεων, εξαγορών, στρατηγικών συνεργασιών και ανάπτυξης νέων χρηματοπιστωτικών προϊόντων.

Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει το τραπεζικό μοντέλο

Κοινός παρονομαστής και των δύο ομιλιών ήταν η τεχνητή νοημοσύνη. Ο Κυριάκος Πιερρακάκης τη χαρακτήρισε «το μεγαλύτερο άλμα παραγωγικότητας της γενιάς μας» και κάλεσε τις τράπεζες όχι μόνο να την αξιοποιήσουν εσωτερικά αλλά και να χρηματοδοτήσουν την εφαρμογή της στις ελληνικές επιχειρήσεις.

Αντίστοιχα, ο Γιάννης Στουρνάρας ανέδειξε την τεχνητή νοημοσύνη ως μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις τόσο για τις ίδιες τις τράπεζες όσο και για τις κεντρικές τράπεζες, μαζί με το ψηφιακό ευρώ, τα νέα συστήματα πληρωμών και τις τεχνολογίες blockchain.

Η μεγάλη εικόνα

Πίσω από τις δύο ομιλίες διαμορφώνεται μια ενιαία στρατηγική. Η κυβέρνηση ζητά από τις τράπεζες να αυξήσουν τον δανεισμό, να στηρίξουν μεγαλύτερες επιχειρήσεις, να χρηματοδοτήσουν την τεχνολογική μετάβαση και να επανεντάξουν στην οικονομία νοικοκυριά και επιχειρήσεις που βρίσκονται εκτός τραπεζικού συστήματος.

Παράλληλα, η Τράπεζα της Ελλάδος θεωρεί ότι η εξυγίανση έχει ολοκληρωθεί σε μεγάλο βαθμό και ότι πλέον το βάρος μεταφέρεται στη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας μέσα από μεγαλύτερη πιστωτική επέκταση και νέες στρατηγικές συνεργασίες.

Δεν είναι τυχαίο ότι τόσο ο υπουργός όσο και ο διοικητής της ΤτΕ έδωσαν ιδιαίτερη έμφαση στην ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης και της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων στην Ευρώπη.

Το κοινό μήνυμα ήταν σαφές: η περίοδος της εξυγίανσης τελείωσε. Η επόμενη πρόκληση είναι οι ελληνικές τράπεζες να εξελιχθούν από ωφελημένους της ανάκαμψης σε βασικούς αρχιτέκτονες της αναπτυξιακής πορείας της ελληνικής οικονομίας.

Αν το θέλεις σε ύφος News247/οικονομικού ρεπορτάζ, θα έβαζα ακόμη πιο επιθετικά bold μόνο στις φράσεις-κλειδιά και στα ποσοστά, ώστε να «σκανάρεται» πιο εύκολα από κινητό.