Αντώνης Κοτσακάς: Στις νέες συνθήκες, νέο μοντέλο κόμματος

Οταν έχει κανείς πίσω του 25 χρόνια ενασχόλησης με την οργανωτική πολιτική του ΠΑΣΟΚ και άλλα 15 με την αντίστοιχη θεματική στον ΣΥΡΙΖΑ, έχει καταλήξει σε συμπεράσματα. Θεωρώ ότι οι απόψεις μου μπορεί να έχουν χρησιμότητα για όσους και όποιους ενδιαφέρονται .

Ζούμε σε μια περίοδο δομικών αλλαγών και ανατροπών, τόσο στην παραγωγική βάση, όσο και στο εποικοδομημα. Ο κάθε πολίτης «βομβαρδίζεται» με πληροφορίες και δεδομένα που αδυνατεί να επεξεργασθεί.

Πριν τις τελευταίες εκλογές, πήραμε πρωτοβουλία και έγινε μεγάλη συγκέντρωση στο θέατρο ΑΛΦΑ. Προτείναμε την ανασύνθεση του ευρύτερου Προοδευτικου-Αριστερού χώρου. Τότε απειληθήκαμε ακόμη και με διαγραφές. Σήμερα όμως όλοι με εξαίρεση μεγάλου μέρους του ΚΙΝΑΛ επικαλούνται την ανασύνθεση.

Καταθέσαμε προτάσεις στο δημόσιο διάλογο:

• Για την ανάγκη νέας μεταπολίτευσης
• Για την αυτοοργάνωση
• Για μια ΑΛΛΗ Αριστερά κ.α

Η προσπάθεια ανασύνθεσης απέτυχε. Τώρα αναπότρεπτα οδηγούμαστε σε υπέρβαση…

Έχουμε μια εντελώς διαφορετικη ταξική διαστρωμάτωση με καθοριστική ενίσχυση του ρόλου του precariato.

Ειναι οι εκατοντάδες χιλιάδες νέοι άνθρωποι, με εκπαίδευση και εξειδίκευση που βρίσκονται σε εργασιακή επισφάλεια ή ανεργία, που εργάζονται ως εποχιακοί εκ περιτροπής, με ελαστικά ωράρια και άλλες ευκαιριακές μορφές εργασίας.

Αναζητηση διεξόδου

Σ’ αυτές τις συνθήκες, η πρωτοβουλία του Αλέξη Τσίπρα μοιάζει μονόδρομος. Προέκυψε από την αποτυχία των κομμάτων του Προοδευτικού -Αριστερού χώρου να δώσουν πολιτική έκφραση στην υπαρκτή κοινωνική αντιπολίτευση και να αντιστοιχηθούν μαζί της.

Μόνο ένα νέο συλλογικό πολιτικό υποκείμενο μπορεί να λειτουργήσει ως σημείο συνάντησης των τριών πολιτικών και ιδεολογικών ρευμάτων, που αναφέρονται στο πρόσφατο κείμενο που εκπόνησε το Ινστιτούτο Τσίπρα.

Η υπέρβαση απαιτεί και προϋποθέτει τον προσδιορισμό των χαρακτηριστικών του συλλογικού υποκειμένου. Την διακυρηξη, το καταστατικό και το πρόγραμμα. Τα κόμματα είναι εθελοντικές ενώσεις προσώπων. Τα πρόσωπα έχουν φιλοδοξίες και επιδιώξεις που δεν συμπίπτουν και δημιουργούν τριβές και συγκρούσεις.

Για το μοντέλο

Το μοντέλο κόμματος που επικράτησε είναι το λεγόμενο «ΠΥΡΑΜΙΔΙΚΟ». Ειναι το κόμμα νέου τύπου όπως ουσιαστικά διαμορφώθηκε επι Λένιν.

Ειναι το κόμμα τριών επιπέδων. Το πρώτο επίπεδο είναι οι οργανώσεις βάσης (Τ.Ο -Κ.Ο.Β). Το δεύτερο είναι τα λεγόμενα ενδιάμεσα όργανα (Ν.Ε-Τ.Ε) και το τρίτο είναι η κεντρική επιτροπή με τα όργανα της .

Το μοντέλο αυτό προσέφερε ουσιαστικά τον περασμένο αιώνα. Σήμερα όμως οι διανοητές σημειώνουν ότι έφτασε στα όρια  του . Τα άλματα της τεχνολογίας και της επιστήμης επιβάλουν νέες προσαρμογές

Κίνητρο συμμετοχής ήταν η πληροφόρηση και η διαμόρφωση άποψης, σήμερα όμως αυτή η ανάγκη καλύπτεται. Στις μέρες μας, ιδαιτερα οι νέοι ανθρωποι δεν εντάσσονται σε συλλογικότητες και επιδιώκουν μόνοι τους να βελτιώσουν τη ζωή τους. Προσδιορίζονται όχι μόνο ταξικά αλλά και πολιτισμικά. Μέγιστο ζήτημα είναι αν οι νέοι θα κινηθούν υπέρ μιας εναλλακτικής διακυβέρνησης όπως το ‘81 και το ‘15 και αν θα μειωθεί έστω κατά 10 μονάδες το ποσοστό της αποχής που βρίσκεται στο 60%.

Η νέα γενιά πρέπει να διεκδικήσει το δικαίωμα στο όνειρο αλλά και το όνειρο πρέπει να προσδιοριστεί στις νέες συνθήκες. Μεγάλο θέμα αποτελεί η αναλογία της σύνθεσης των τριών ρευμάτων.

Η συζήτηση για ένα άλλο μοντέλο οδηγεί σε ορισμένες παραδοχές:
α) Η έννοια της καθοδήγησης δεν υφίσταται πλέον
Β)Η αντίληψη περασμένων δεκαετιών για ενιαία αντίληψη έχει αποδυναμωθεί
γ)τα σύγχρονα κόμματα πρέπει να είναι πολυσυλλεκτικά. Με απευθυνση σε διαφορετικά ακροατήρια

Η πρόταση αφορά ένα κόμμα με δύο ομόκεντρους κύκλους. Ο πρώτος περιλαμβάνει μέλη με πλήρη δικαιώματα και υποχρεώσεις. Ο δεύτερος περιλαμβάνει μέλη με περιορισμένες υποχρεώσεις άρα και δικαιώματα.

Η ένταξη ενός μέλους είναι προσωπική επιλογή. Και η μετάβαση από τον ένα κύκλο στον άλλο εξαρτάται μόνο από την βούληση του.

Αυτός ο πολιτικός σχηματισμός πρέπει να συγκροτήσει παρατάξεις συνδικαλιστικές (μετωπικά σχήματα) με πανελλαδική άρθρωση σε αντιστοιχηση με τις τριτοβάθμιες οργανωσεις του συνδικαλιστικού κινήματος (ΓΣΕΕ ,ΑΔΕΔΥ, ΕΦΕΕ κτλ) αλλά και με αντίστοιχα θεματικά μαζικά κινήματα

Πρέπει να αρθρωθεί στη βάση ενός δικτύου με πυρήνες. Πυρήνες γεωγραφικούς εργασιακού, κλαδικού χώρου που δεν θα υπερβαίνουν τα 20 μέλη .

Βασικό χαρακτηριστικό λειτουργίας πρέπει να είναι η δυνατότητα του μέλους να συνδιαμορφώνει τις αποφάσεις και όχι ο εξουσιοδοτισμός των σπάνιων ψηφοφοριών.  Πρέπει να διασφαλίζει την λειτουργικότητα.

Έχουμε εισέλθει σε κρίσιμη φάση κοινωνικής εξέλιξης

Κλείνει ο κύκλος της μεταπολίτευσης και ο χρόνος που διανύουμε θα προσδιορίσει την επόμενη δεκαετία. Αν θέλουμε μπορούμε…

Οι προτάσεις αποτελούν μέρος ενός συνολικού σχεδίου που προφανώς δεν μπορεί να συμπεριληφθεί λόγω χώρου.