Τι ισχύει για social media και ανηλίκους ανά τον κόσμο;

Η Αυστραλία έγινε τον Δεκέμβριο του 2025 η πρώτη χώρα στον κόσμο που απαγόρευσε τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης σε παιδιά κάτω των 16 ετών, αποκλείοντάς τα από πλατφόρμες όπως το TikTok, το YouTube, το Instagram και το Facebook.

Όπως γράφει το Reuters, η απόφαση αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη παγκόσμια τάση, καθώς κυβερνήσεις και ρυθμιστικές αρχές αναζητούν τρόπους να περιορίσουν την έκθεση των ανηλίκων στα social media, εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών για τις επιπτώσεις τους στην ψυχική υγεία, την ασφάλεια και την ανάπτυξη των παιδιών.

Σήμερα, ο Βρετανός πρωθυπουργός, Κιρ Στάρμερ, δήλωσε πως θα απαγορευτεί η χρήση κοινωνικών δικτύων για άτομα κάτω των 16 ετών.

Αυστραλία: Η πρώτη χώρα με πλήρη απαγόρευση

Η αυστραλιανή νομοθεσία, που τέθηκε σε εφαρμογή στις 10 Δεκεμβρίου 2025, υποχρεώνει τις μεγάλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης να εμποδίζουν την πρόσβαση σε χρήστες κάτω των 16 ετών. Πρόκειται για μία από τις αυστηρότερες ρυθμίσεις παγκοσμίως απέναντι στις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες.

Οι πλατφόρμες που δεν συμμορφώνονται κινδυνεύουν με πρόστιμα έως και 49,5 εκατομμύρια δολάρια Αυστραλίας (περίπου 34,9 εκατ. δολάρια ΗΠΑ).

Η Βρετανία ετοιμάζει απαγόρευση για τους κάτω των 16

Η βρετανική κυβέρνηση σχεδιάζει να εγκρίνει μέχρι τα Χριστούγεννα απαγόρευση χρήσης των social media για παιδιά κάτω των 16 ετών, με την εφαρμογή του μέτρου να αναμένεται την άνοιξη του 2027.

Παράλληλα, ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ ανακοίνωσε ότι οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες θα υποχρεωθούν να εμποδίζουν τη διακίνηση γυμνών εικόνων μεταξύ ανηλίκων. Εταιρείες όπως η Apple και η Google θα πρέπει να αναπτύξουν ή να ενεργοποιήσουν τεχνολογίες ανίχνευσης και αποκλεισμού τέτοιου περιεχομένου σε κινητά τηλέφωνα και tablets. Οι ενήλικες θα εξακολουθούν να έχουν πρόσβαση σε τέτοιο υλικό μέσω διαδικασιών επαλήθευσης ηλικίας.

Οι ευρωπαϊκές χώρες που αυστηροποιούν το πλαίσιο

Η Ελλάδα ανακοίνωσε αρχές του Απριλίου του 2026 απαγόρευση των social media για παιδιά κάτω των 15 ετών, ένα μέτρο που θα τεθεί σε εφαρμογή από 1η Ιανουαρίου 2027.

Η Δανία ανακοίνωσε ότι θα απαγορεύσει τα social media για παιδιά κάτω των 15 ετών, ενώ οι γονείς θα μπορούν να επιτρέπουν την πρόσβαση σε ορισμένες πλατφόρμες από την ηλικία των 13 ετών.

Στη Γαλλία, η Εθνοσυνέλευση ενέκρινε νομοσχέδιο που απαγορεύει την πρόσβαση στα social media σε παιδιά κάτω των 15 ετών, επικαλούμενη τον διαδικτυακό εκφοβισμό και τους κινδύνους για την ψυχική υγεία. Το νομοσχέδιο πρέπει ακόμη να εγκριθεί από τη Γερουσία.

Η Γερμανία επιτρέπει τη χρήση κοινωνικών δικτύων σε ηλικίες 13 έως 16 ετών μόνο με γονική συναίνεση, αν και οργανώσεις προστασίας των παιδιών θεωρούν ότι οι υπάρχοντες έλεγχοι δεν επαρκούν.

Στην Ιταλία απαιτείται γονική συγκατάθεση για τη δημιουργία λογαριασμού σε social media από παιδιά κάτω των 14 ετών.

Η Νορβηγία έχει προτείνει την αύξηση του ορίου ηλικίας συγκατάθεσης από τα 13 στα 15 έτη, ενώ επεξεργάζεται και νομοθεσία που θα θέτει ως ελάχιστο όριο χρήσης των social media τα 15 χρόνια.

Η Πολωνία ετοιμάζει νομοθεσία που θα απαγορεύει τη χρήση κοινωνικών δικτύων σε παιδιά κάτω των 15 ετών και θα καθιστά τις πλατφόρμες υπεύθυνες για την επαλήθευση της ηλικίας των χρηστών.

Παρόμοια μέτρα εξετάζονται στη Σλοβενία, ενώ η Ισπανία προωθεί νέους κανόνες που θα καθιστούν τα κοινωνικά δίκτυα και τις εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης ασφαλέστερες για τους ανηλίκους. Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ έχει επίσης ταχθεί υπέρ της απαγόρευσης πρόσβασης στα social media για άτομα κάτω των 16 ετών.

Στη Σουηδία, ειδική κυβερνητική επιτροπή πρότεινε πρόσφατα τη θέσπιση ελάχιστου ορίου ηλικίας τα 15 έτη, με την ευθύνη επαλήθευσης να βαραίνει τις ίδιες τις πλατφόρμες.

Ασία: Περιορισμοί σε χρόνο χρήσης και πρόσβαση

Η Κίνα έχει ήδη θέσει σε εφαρμογή το λεγόμενο «minor mode», ένα σύστημα που επιβάλλει περιορισμούς σε επίπεδο συσκευής και εφαρμογών, με διαφορετικά όρια χρήσης ανάλογα με την ηλικία του παιδιού.

Στην Ινδία, ο επικεφαλής οικονομικός σύμβουλος της κυβέρνησης έχει ζητήσει την επιβολή ηλικιακών περιορισμών στα social media, χαρακτηρίζοντάς τα «αρπακτικά» ως προς τον τρόπο με τον οποίο κρατούν τους χρήστες διαρκώς συνδεδεμένους.

Η Μαλαισία έχει ήδη ξεκινήσει να απαγορεύει την εγγραφή νέων χρηστών κάτω των 16 ετών στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.

Στην Τουρκία, το κοινοβούλιο ενέκρινε νομοθεσία που απαγορεύει τη χρήση social media από παιδιά κάτω των 15 ετών και επιβάλλει νέες υποχρεώσεις στις ψηφιακές πλατφόρμες και τις εταιρείες διαδικτυακών παιχνιδιών.

Οι ΗΠΑ και η ευρωπαϊκή νομοθεσία

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το νομοσχέδιο Kids Online Safety Act ξεπέρασε σημαντικό πολιτικό εμπόδιο όταν ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Τεντ Κρουζ δήλωσε ότι θα το στηρίξει. Το σχέδιο νόμου απαιτεί από τις εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης να λαμβάνουν εύλογα μέτρα για την αποτροπή βλαβών σε ανηλίκους που προκαλούνται από τον σχεδιασμό των υπηρεσιών τους.

Παράλληλα, αρκετές πολιτείες έχουν ήδη θεσπίσει νόμους που απαιτούν γονική συγκατάθεση για τη χρήση social media από ανηλίκους, αν και αρκετοί από αυτούς έχουν προσβληθεί δικαστικά με επίκληση της ελευθερίας του λόγου.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε ότι η ΕΕ θα επιδιώξει ισχυρότερη προστασία των παιδιών από επιβλαβείς λειτουργίες των social media. Η επικείμενη νομοθεσία Digital Fairness Act θα στοχεύει στις «εθιστικές και επιβλαβείς πρακτικές σχεδιασμού» των ψηφιακών πλατφορμών.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ήδη εγκρίνει ψήφισμα που ζητά πανευρωπαϊκή απαγόρευση πρόσβασης παιδιών κάτω των 16 ετών σε διαδικτυακές πλατφόρμες, ιστότοπους διαμοιρασμού βίντεο και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης χωρίς γονική συναίνεση, καθώς και πλήρη απαγόρευση για παιδιά κάτω των 13 ετών.

Τι λένε οι ίδιες οι πλατφόρμες

Οι μεγάλες εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης, όπως το TikTok, το Facebook και το Snapchat, υποστηρίζουν ότι οι χρήστες πρέπει να είναι τουλάχιστον 13 ετών για να δημιουργήσουν λογαριασμό.

Ωστόσο, οργανώσεις προστασίας των παιδιών υποστηρίζουν ότι οι υφιστάμενοι μηχανισμοί ελέγχου είναι ανεπαρκείς. Επίσημα στοιχεία από αρκετές ευρωπαϊκές χώρες δείχνουν ότι μεγάλος αριθμός παιδιών κάτω των 13 ετών διατηρεί ήδη ενεργούς λογαριασμούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, παρά τους υφιστάμενους περιορισμούς.