Έκθεση: Μόνο το 20% των δοκιμασμένων αντηλιακών είναι ασφαλή και αποτελεσματικά

Σε κάτι που κανείς δεν μπορεί να διαφωνήσει είναι η χρησιμότητα του αντηλιακού, ιδιαίτερα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες και πλέον, όχι μόνο.

Η υπεριώδης ακτινοβολία βλάπτει το DNA, προκαλεί πρόωρη γήρανση και αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο καρκίνου του δέρματος, συμπεριλαμβανομένου του μελανώματος, της πιο θανατηφόρας μορφής. Η προστασία πρέπει να είναι πολυεπίπεδη: σωστό αντηλιακό, ρούχα με πυκνή ύφανση, καπέλα, γυαλιά ηλίου και παραμονή στη σκιά τις ώρες αιχμής του ήλιου.

Οι Αμερικανοί βέβαια, φαίνεται να αντιμετωπίζουν (ακόμη) ένα σημαντικό πρόβλημα, καθώς η επιλογή αντηλιακού παραμένει περιορισμένη.

Κι αυτό αποδεικνύεται από τη νέα, 20ή κατά σειρά, έκθεση της Environmental Working Group (EWG) την οποία δημοσιεύει το CNN, που αναλύει 2.784 προϊόντα και διαπιστώνει ότι μόλις 550 -περίπου το 20%- παρέχουν επαρκή προστασία από τις βλαβερές ακτίνες UVA και UVB.

Η φετινή “EWG Guide to Sunscreens”, που κυκλοφόρησε στις 19 Μαΐου, περιλαμβάνει τα καλύτερα αντηλιακά για μωρά, παιδιά και ενήλικες, αυτά με την καλύτερη σχέση ποιότητας–τιμής, καθώς και προϊόντα κατάλληλα για υπαίθριες δραστηριότητες, όπως αθλήματα ή παραλία.

Για να θεωρηθεί ασφαλές από την EWG, ένα αντηλιακό πρέπει να προστατεύει ταυτόχρονα από UVA και UVB, ενώ sprays και σκόνες αποκλείονται λόγω κινδύνων εισπνοής. Επιπλέον, οι κατασκευαστές δεν μπορούν να χρησιμοποιούν SPF πάνω από 50+ ή απαγορευμένους ισχυρισμούς, όπως “αδιάβροχο”.

Πολλά καταναλωτικά προϊόντα φτάνουν σε SPF 100+, ισχυριζόμενα ότι μπλοκάρουν το 99% των UVB ακτίνων. Η EWG τονίζει ότι η διαφορά με ένα SPF 50+ είναι μικρή, αφού το τελευταίο μπλοκάρει ήδη το 98% των ακτίνων. Επιπλέον, μελέτες δείχνουν ότι τα SPF σε ορισμένες ετικέτες μπορεί να είναι υπερβολικά, με πραγματική προστασία UVA στο 25% και UVB στο 59% της αναγραφόμενης τιμής.

Ορυκτά ή χημικά; Τι πρέπει να γνωρίζετε

Από τα 550 αντηλιακά που προτείνει η EWG, τα 497 βασίζονται σε ορυκτά συστατικά -ψευδάργυρο και διοξείδιο του τιτανίου- που ανακλούν φυσικά τις ακτίνες του ήλιου. Η απορρόφησή τους από το δέρμα είναι ελάχιστη και προκαλούν περιορισμένους ερεθισμούς.

Τα χημικά αντηλιακά απορροφώνται από το δέρμα και μετατρέπουν την υπεριώδη ακτινοβολία σε θερμότητα. Το 2019, η FDA διαπίστωσε ότι έξι από τα πιο συχνά χρησιμοποιούμενα συστατικά εισέρχονται στο αίμα σε επικίνδυνα επίπεδα μετά από μία μόνο εφαρμογή, με δύο από αυτά (οξυβενζόνη και ομοσαλάτε) να παραμένουν στο αίμα πάνω από δύο εβδομάδες.

Για την ιστορία, το ομοσαλάτε (homosalate) είναι ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο οργανικό χημικό φίλτρο υπεριώδους ακτινοβολίας (UV) στα αντηλιακά και σε προϊόντα περιποίησης.

Η οξυβενζόνη θεωρείται ενδοκρινικός διαταράκτης και συνδέεται με γενετικά προβλήματα, αλλεργίες, αλλαγές στις ορμόνες και περιβαλλοντικές βλάβες. Η χρήση της έχει απαγορευτεί σε Χαβάη, Φλόριντα και άλλες περιοχές λόγω βλαβών σε κοράλλια και θαλάσσια ζωή.

Παρά την πρόοδο, η EWG μπόρεσε να προτείνει μόλις 53 χημικά αντηλιακά με περιορισμένα επικίνδυνα συστατικά.

Οι ειδικοί συνιστούν πολυεπίπεδη προστασία: ρούχα με πυκνή ύφανση, καπέλα, γυαλιά ηλίου, σκιά και αντηλιακό. Η σωστή εφαρμογή είναι κρίσιμη: περίπου μια ουγγιά για όλο το εκτεθειμένο σώμα, εφαρμογή 15 λεπτά πριν την έκθεση στον ήλιο και ανανέωση κάθε δύο ώρες ή μετά από κολύμπι ή έντονη εφίδρωση.

Τα βρέφη κάτω των 6 μηνών δεν πρέπει να εκτίθενται στον ήλιο. Ακόμα και λίγα σοβαρά εγκαύματα στην παιδική ηλικία αυξάνουν τον κίνδυνο μελανώματος, της πιο θανατηφόρας μορφής καρκίνου του δέρματος.

Ο ήλιος αποτελεί αναγνωρισμένο καρκινογόνο παράγοντα. Η υπεριώδης ακτινοβολία συνδέεται με βασικοκυτταρικό και πλακώδες καρκίνωμα, αλλά και μελάνωμα, ενώ οι βλάβες μπορεί να εμφανιστούν χρόνια αργότερα. Το μελάνωμα παραμένει ο πιο θανατηφόρος καρκίνος του δέρματος και απαιτεί άμεση διάγνωση ακόμη και σε μικρό μέγεθος βλάβης.

Όπως αναφέρει η Δρ. Kelly Olino, κλινική διευθύντρια του Smilow Melanoma Program στο Yale Cancer Center: «Το μελάνωμα είναι ο πιο θανατηφόρος καρκίνος. Αν έχει μέγεθος δύο χιλιοστά, η προσοχή είναι άμεση, σε αντίθεση με άλλους καρκίνους που θα εντοπίζαμε πιο αργά».